# Muhyiddin İbn Arabi > Şeyh-i Ekber. Tasavvufun en büyük teorisyeni. Fusûsu'l-Hikem ve Futuhât yazarı. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ibn-arabi --- ## Tanım Muhyiddîn Muhammed b. Alî b. Muhammed İbn Arabî (560/1165 Mürsiye – 638/1240 Dımaşk), tasavvufun en büyük teorisyeni ve vahdet-i vücûd doktrininin sistematik kurucusudur. *"eş-Şeyhu'l-Ekber"* (En Büyük Şeyh) ve *"Muhyi'd-dîn"* (Dinin İhyâcısı) lakaplarıyla anılır. ## Hayatı - **560/1165:** Endülüs Mürsiye'de doğdu - **568/1172:** Ailesi İşbiliye'ye (Sevilla) göçtü - **580'ler:** Gençliğinde keşif tecrübeleri başladı; Fas ve Endülüs'te pek çok veli ile görüştü - **598/1202:** Mekke'ye ulaştı ve *Futûhât*'ı yazmaya başladı - **611/1215:** Anadolu'da Konya, Malatya, Kayseri — Sadreddîn Konevî'nin üvey babası - **620/1223:** Dımaşk'a yerleşti - **638/1240:** Dımaşk'ta vefat etti; kabri Sâlihiyye semtindedir ## Eserleri Klasik rakam 400'ün üzerinde eser; günümüze kadar 300 civarı ulaşmıştır: - ***Fusûsu'l-Hikem***: 27 peygamberin hikmetlerini işleyen en temel eseri (627/1230) - ***el-Futûhâtu'l-Mekkiyye***: 560 bâblık ansiklopedi - ***Tercümânü'l-Eşvâk***: Tasavvufî aşk divanı - ***Risâletü'l-Ahadiyye***: Ahadiyet makamı üzerine - ***İnşâü'd-Devâir***: Kozmoloji ve daireler ilmi - ***el-İsrâ***: Mi'raç hakkında - ***et-Tedbîrâtü'l-İlâhiyye***: Siyaset-i ilâhiyye ## Öğretisi Ana doktrin: **Vahdet-i Vücûd** — varlık tektir, Hakk zâtıyla vardır; kâinat ise O'nun isim ve sıfatlarının mertebeler içindeki tecellîsidir. İnsân-ı kâmil, bu tecellînin zirve aynasıdır. Hakîkat-i Muhammediyye ilk taayyündür. ## Tartışmalı Konumu İbn Arabî, tarih boyunca hem derin takipçi hem şiddetli muhalif bulmuştur. İbn Teymiyye onu tekfir etmiş; Celâleddîn Süyûtî, Şârânî, Fîrûzâbâdî ise savunmuştur. Osmanlı âlimleri (Molla Fenârî, İbn Kemâl, Ebussuûd) tarafından büyük saygıyla karşılanmış, Şeyh Bedreddîn gibi düşünürleri etkilemiştir. ## Tesiri Sadreddîn Konevî, Mü'eyyedüddîn Cendî, Davud-i Kayserî, Abdurrezzâk Kāşânî, Niyâzî-i Mısrî, İsmâil Hakkı Bursevî, Abdülkerîm Cîlî ve modern dönemde Necdet Ardıç onun doktrinini sürdürenlerdendir. Batı'da Henry Corbin, Toshihiko Izutsu, William Chittick, Michel Chodkiewicz gibi araştırmacılar onun üzerine çalışmıştır. ## İlgili Kavramlar - [vahdet-i-vucud](/wiki/vahdet-i-vucud) - [fusus-ul-hikem](/wiki/fusus-ul-hikem) - [futuhat-i-mekkiyye](/wiki/futuhat-i-mekkiyye) - [sadreddin-konevi](/wiki/sadreddin-konevi) ## Kaynaklar - Claude Addas, *Quest for the Red Sulphur* (biyografi) - William Chittick, *The Sufi Path of Knowledge* - Michel Chodkiewicz, *Seal of the Saints* ## Bu Kavramın Geçtiği Eserler - **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (244 35 37 Ku Ker Yol Fatır Sûresi Murat Derûni son) > Muhyiddin İbn-i Arabî h.z. leri, "Fâtır" ismini "varlıkları benzersiz bir şekilde yoktan var eden ve hakikatlerini açığa çıkaran" olarak yorumlar. "Allah, her an 'Fâtır' sıfatıyla âlemleri yeniden var etmektedir" [6] Fass-ı Dâvûdî'nin nihayetlerinde îzâh olunduğu üzere emir ikidir: yani Hakkın emri ikidir, Biri "emr-i tekvînî", diğeri de "emr-i teklîfî"dir. - **Vâkı'a Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (262 56 Ku Ker Yol Vâkıa Sûresi) > ...121) Muhyiddîn İbnü'l Arabî - Füsûsu'l-Hikem (03) Nuh Fassı 122) Muhyiddîn İbnü'l Arabî - Füsûsu'l-Hikem (04) İdris (05) İbrahim Fassı 123) Mahmut Şebüsteri - Gülşen-i R... - **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1)) > 119) Muhyiddîn İbnü'l Arabî - Füsûsu'l-Hikem (01) Âdem Fassı 120) Muhyiddîn İbnü'l Arabî - Füsûsu'l-Hikem (02) Şit Fassı 121) Muhyiddîn İbnü'l Arabî - Füsûsu'l-Hikem (03) Nuh Fassı 122) Muhyiddîn İbnü'l Arabî - Füsûsu'l-Hikem (04) İdris (05) İbrahim Fassı 123) Mahmut Şebüsteri - Gülşen-i Raz (2) - Terzi Baba Şerhinin Tamamı 124) İbretlik Bir Değmez Dosyası Daha: Satıh İnce 125) Terzi Baba Umre Dosyası (2018) 126)... - **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Muhammediyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ferdiyye) > Malûm olsun ki: Şeyh-i Ekber (r.a.) hazretlerinin, insanın neş'et-i sû-riyyesi erkân-ı erbaadan vücûd bulduğunu beyân buyurması, tıbb-ı atîk kānûnu mûcibincedir; ve muhakkikînin kabûl-gerdesi olan esâsât dahi bu-dur. - **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (69 2 Namaz-Sûreleri̇) > Bu risalenin yazılmasının, ihyasının, vücuda gelmesinin sebebi şu olmuştur: Hazreti Kutb-el ve Şeyhi alelıtlak Muhyiddin-i A’rabi “Fütühat-ı Mekkiyye” isimli kitabında, Hakikate ve Marifete dair bazı meselelerin özünü etraflıca anlatmıştır. Ancak eser Arab diliyle yazılmış olduğundan, bu dilden mana çıkartamayan kardeşlerim için o hakikatler “gizli bir hazine” olmaktan ileri gitmemiştir. - **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Mûseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ulviyye) > )ın sandık içine vaz'ı ve deryâya atılması dahi, bu âlemin sûretlerinden bir sûret idi. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) efendimiz burada bu sûretleri taʼbîr ve hikmet-lerini beyân buyururlar. ✨ ✨ Sade Türkçe flash Şimdi, Yûsuf Fassı'nda da açıklandığı üzere, Efendimiz (s. - **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Îseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nebeviyye) > ] buyurur. Ve âhir zamanda da inerek genel velâyeti (velâyet-i âmme) sona erdirir. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) efendimizin terbiye-gerdesi ve evlâd-1 ma'nevîsi Sadreddîn-i Konevî (k.s.) [15/2] hazretleri *Fükûk*'ünde buyu- rurlar ki: lin mukābilidir. - **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk (Kelimeyi Museviye TB. ŞErhi) > Bu hakîkate binâen hükemâ nüfûs-i külliyyenin kable’l-ecsâm ve nüfûs-i cüz’iyyenin ba’de’l-ecsâm husûlüne kāil olmuşlar ve İmâm-ı Gazzâlî hazretleri dahi aynı mütâlaada bulunmuştur. Sadreddîn-i Konevî hazretleri dahi Şeyh-i Ekber (r.a.) hazretlerinden naklen bu hakîkati beyan buyurmuşlar. [25/3] Nitekim Mevlânâ Câmî Kasîde-i Hamriyye’nin: لْكَرْمُمِن ْ قَبْل ُ أن ْ يُخْلَق َبِهَسَكِرْنَمَة ًلْحَبِيب ِ مُدَعَلَى... - **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (165 9 Kiyâmet Sûresi̇) > Ve âlem-i şehâdet bizim âlemimizden ibâret farz edildiğine göre, kıyâmet-i kübrânın vuku’u ile, esmâ-i ilâhiyyenin tatil edilmesi lâzım geleceğinden, mutasavvifeden bir kısmı da te’vil cihetine gittiler. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber Muhyiddîn Arabî hazretleri Fütûhât-ı Mekkiyye’lerinin 367. bâbında İdrîs (a.s.) dan naklen buyururlar ki: “Hak Teâlâ hazretleri Hâlık olarak lem-yezeldir; dünyâ ve âhiretçe lâ-yezâldir. - **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (191 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Başta Aleyhissalâtu Vesselâm Efendimiz olmak üzere, Ondan bu ilmi naklen alan Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhyiddîn İbn’ül Arabî Pirimiz ve sonra onu çeviren ve şerheden A. Avni Konuk büyüğümüz ve bu kitapları günümüz şartlarına uyarlayıp hazırlamış olan Prof. - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Abdulkerim Cili (115 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > "Taşı taş, toprağı toprak olarak görene lafımız yok" diyor Muhyiddin Arabî. İşte bize, o taşı, toprağı aşacak, taş, toprağın özünde olana nüfuz edecek göz ve idrâk gerekiyor. İşte, onu açmaya, açılmasına dikkat ediyoruz. - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2) > " Fakat bu bî-hodluk, galebe-i mizâcdan dahi sâliklere vâki' olur. Matlûb olan bî-hodluk bu değildir. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber Muhyiddîn b. Arabî efendimiz et-Tedbîrâtü'l-İlâhiyye nâmındaki eser-i âlîlerinin nihâyetlerine doğru bu husûsda îzâhât i'tâ buyurmuşlardır; burada zikri uzun olur. - **Şûrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (250 42 38 Ku Ker Yol Şûrâ Sûresi Murat Derûni) > Muhyiddin Arabî, Futuhat-ı Mekkiye'sinin sonunda vasiyyet bölümünde bu âyetten başlayarak der ki: Yüce Allah vasiyyet-i âmme'de (genel tavsiyesinde, emrinde) "(Allah) Sizin için dinden Nuh'a tavsiye ettiğini, sana vahiy eylediğimizi, İbrahim'e, Musa'ya ve İsa'ya tavsiye kıldığımızı kanun yaptı. Şöyle ki: Dini doğru tutun ve onda ayrılığa düşmeyin. - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8) > Cihân insan ve insan da bir cihân-ı azîm oldu. Bundan daha açık bir beyân olmaz! Ve Hz. Şeyh-i Ekber Muhyiddîn ibn Arabî (k.s.) Fusûsu'l-Hikem'de Adem Fassı'nda bu mana hakkında şöyle buyururlar: فیسمى هذ المذكور انسانا وخليفة فأما انسانيته فالعموم نشأته وحصره الحقائق كلها وهو للحق بمنزلة انسان العين من العين الذي به يكون النظر وهو المعبر عنه بالبصر فلهذا سمى انسانا فإنه به نظر الحق الى خلقه فرحمهم -Yani, Bu... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12) > Mevlana'ya da "tarikat çocuğu" demiştir; ve Hz. Şeyh-i Ekber Muhyiddin b. Arabî efendimize birçok kınamalarda ve iftiralarda bulunmuştur. Sözün özü, hakikat ehlinin nüktelerinden ve zevklerinden gafil olan bu zahir aliminin hakikat ehlinden kimlere ne sebeple kınama yönelttiği ve o kınamaların geçerli olmadığını gösterir bir risale yazdım. - **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ramazan ve Oruç) > Cenâb-ı Hak “Kûr’ân-ı Keriym” içindeki bilgiler ile Hz. Peygambere ikram etti, o da aynen onları ümmetine ikram etti. Şeyh’ül ekber Muhyiddin Arabi Hz: “Hz Muhammed’in ümmetine Kûr’ân-ı Keriym-i ikram etmesi, Hz. Cibril’in Meryeme Ruhu nefhetmesi gibidir. - **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3) > Ahmet Hüsâmî Efendi’nin Silsiletü’l-Evliya’sı, Tabibzâde Mehmet Şükrü Efendi’nin Silsilenâme-i Âliyye-i Sâdât-ı Sûfîyye’si ve Ahmed Muhyiddin Efendi’nin Tomar-ı Kebîr’indeki listelerin birleştirilmesinden, Pir Hüsâmeddin-i Uşşâkî’nin toplam doksan dokuz halifesinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bunlar içerisinde Şeyh Meymûn el-Uşşâkî, Şeyh Musa el-Uşşâkî, Şeyh Seyfullah el-Uşşâkî, Şeyh Selçuk el-Uşşâkî ve Şeyha Selime... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7) > Bu durum, şeriatın emir ve yasaklarına tamamen riayetkâr olmakla beraber, insân-ı kâmil bir mürşidin terbiyesiyle nefsin sıfatını, ruhanî sıfatlara mağlup etmek suretiyle olur. Bu konudaki diğer ayrıntılar, Şeyh-i Ekber Muhyiddîn Arabî hazretlerinin et-Tedbîrâtü'l-İlâhiyye fi Islâhi Memleketi'l-Insâniyye adlı şerefli eserinin on yedinci bölümünün, birinci ve ikinci bölümlerinde yer almakta olup, fakir tarafından... - **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (178 84 İ̇nşi̇kâk Sûresi̇) > Bahse konu olan bu kitabın içinde de konudan bahsedilmektedir. Muhyiddin-i Arabi Hz. Bir mânâsında mânâ âleminde, İdris (a.s.) mülâki olduğunda kendisine kıyâmet alâmetlerinden sormuştur. Bunun üzerine verilen cevapta, “Âdemin, (a.s.) yeryüzünde görülmesi kıyâmet alemetidir diye bildirmiştir. - **TB. Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (182 Fusûsu’l-Hi̇kem) > ...Efendimiz olmak üzere, Ondan bu ilmi naklen alan Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhyiddîn İbn’ül Arabî Pirimiz ve sonra onu çeviren ve şerheden A. Avni Konuk büyüğümüz ve bu kitapları... - **Kelime-i Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Ya'kûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Rûhiyye) > ...Allah’dandır. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) yukarıda “dîn”in iki tarzda olduğu ve birisi “indallah” ve diğeri “inde’l-halk” bulunduğunu beyân buyurmuş; ve dînin ne demek old... - **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye) > Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) buyururlar ki: İşte bu iki vechin hakîkat olmasından dolayı biz, tenzîhde teşbîh ve teşbîhde tenzîh ile kāil olduk. Ya'ni Hakk'ın hüviyeti, resûllerin hüviyetinin “ayn”ı olunca, resûllerde olan teşbîh, Hakk'ın hüviyetinde olan tenzîh için; ve Hakk'ın hüviyetinde olan tenzîh dahi, resûllerde olan teşbîh için sabit olur. - **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (189 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Başta Aleyhissalâtu Vesselâm Efendimiz olmak üzere, Ondan bu ilmi naklen alan Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhyiddîn İbn’ül Arabî Pirimiz ve sonra onu çeviren ve şerheden A. Avni Konuk büyüğümüz ve bu kitapları günümüz şartlarına uyarlayıp hazırlamış olan Prof. - **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”) > (367) ÖNSÖZ MUHTEREM okuyucum Bu kitap Muhyiddin-i A’rabî Hazretlerinin “Fütuhat-ı Mekkîyye” isimli kitabından alınan bazı bölümlerinin, İsmail Hakkı Bursevi Hazretleri tarafından açıklamalarından meydana gelmiştir. Biz de Osmanlıca aslından bu gün okunacak hale ge­tirmek istedik ki, çok değerli bu küçük eser meraklılarının elinde, kendilerine yol gösteren bir kılavuz olsun. - **Şu'arâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (238 26 39 Ku Ker Yol Şu'ara Sûresi Murat Derûni) > ...önülden Esintiler –6 Peygamber (4) Hz. Mûsâ – Tasavvuf Serisi 59 – Sayfa 148… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler –6 Peygamber (4) Hz. Mûsâ – Tasavvuf Serisi 59 – Sayfa 149… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler... - **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te) > --------- Cenâb-ı Mevlânâ Hakk Teâlâ Hz lerinin Zat-ı Azimmüşanına vücud-u mutlak demek hususunda Şeyh-i Ekber M. Arabi Hzleri ile müttehiddir, yani aynı görüştedir. Cenâb-ı Mevlânâ Hakk Teâlâ Hz lerinin Zat-ı Azimmüşanına vücud-u mutlak bakın bu iki kelime cenâb-ı Hakk’ı tanımamıza çok büyük bir izah tarzıdır. - **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (185 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Başta Aleyhissalâtu Vesselâm Efendimiz olmak üzere, Ondan bu ilmi naklen alan Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhyiddîn İbn’ül Arabî Pirimiz ve sonra onu çeviren ve şerheden A. Avni Konuk büyüğümüz ve bu kitapları günümüz şartlarına uyarlayıp hazırlamış olan Prof. - **Sohbet Arası Sohbetler CD 19 (2006)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (151 19 12.cd 2006 Sohbet Arasi Sohbetler) > ’leri Alim isminin zuhuruyla ortaya çıktı. Kendisi de dediği gibi: “Ben bunları Hz. Muhammed’den aldım, kendimden değil bunlar,” diyor. Niye bir başkası bu kadar o deryada ileriye gidemedi. Çünkü en geniş zuhur mahali Muhyiddin, hem dine hayat veren yenilikler getiren, diğer ismi ihata eden, ilmiyle muhit olandı. - **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tevbe Suresi) > Zîrâ “hukub” seksen yıl ma’nâsına gelir. Ve “ahkab” “hukub”un cem’i olup uzun müddetten bahsetmekle, nihâyet ma’nâsını ifâde eder. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) Fütûhât-ı Mekkiyye ’lerinde, cehennemin havâ-yı nârîden yânî sıcak havadan ibâret olup, içinde ateş olmadığını ve onun kor ateşlerinin mücrimler olduğunu ve cehennem ehlinin bu sıcak hava içinde yanmakta olmakla berâber “küllemâ nedicet cülûdühüm beddelnâhüm... - **Sohbet Arası Sohbetler (26)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (158 26 Sohbet aras sohbetler) > Yani müşahede ehlinden bahseder. Bizim bu yağ tabakası görüşünden bahsetmez. Taşı taş, toprağı toprak görenlerden bahsetmez. Muhyiddin Arabi öyle diyor: “Taşı taş, toprağa toprak görene bizim lafımız yok zaten,” diyor. “Taşta ve toprakta ne varsa hakikatini görebiliyorsa bizim sözümüz onlara,” diyor. - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (252 43 43 Ku Ker Yol Zuhruf Sûresi Murat Derûni) > Muhyiddin Arabi hazretleri Fusûs’ül Hikeminde, Muhammed (s.a.v.) Fassında Zât, irade, kavil (söz) ferd-i selase üçte birlik olarak verilmiştir. Burada üçün aslı birdir. Onun için bir ve iki kaynak sayılardır. Sayılar 3 rakamından başlar. Âyetlerin nuzül edildiği senelerde gemiler tahtadan aslı olan bitkiden yapılmaktaydılar. - **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İshâkiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Hakkiyye) > ) olmuş olur. Ve Hz. Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhâdaratü'l-Ebrâr nâmındaki eser-i şerîflerinde bu hadîs-i münîf hakkında tafsîlât-ı kâfiye itâ buyurmuşlardır.241 Ve bu kavl ehl-i Tevrât indinde kat'îdir. - **TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (183 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Başta Aleyhissalâtu Vesselâm Efendimiz olmak üzere, Ondan bu ilmi naklen alan Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhyiddîn İbn’ül Arabî Pirimiz ve sonra onu çeviren ve şerheden A. Avni Konuk büyüğümüz ve bu kitapları günümüz şartlarına uyarlayıp hazırlamış olan Prof. - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1) > Zira ârifin bakışında eşyada sıfatları ve isimleriyle görünen, Hakk'ın gerçek varlığıdır; ve oluş ve bozuluş âlemi ile cismaniyet hayaldir. Nasıl ki Hz. Şeyh-i Ekber (İbn Arabî) Fusûsu'l-Hikem'de Süleyman Fassı'nda şöyle buyururlar: "Oluş ancak hayaldir ve o hakikatte Hak'tır; bunu anlayan kimse, tarikatın sırlarını elde etti. - **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Enfal Suresi) > Halbuki ben bir kulak bulamıyorum ki, o güzel gözden bir nükte söyliyeyim. “Güzel göz”den murâd, insân-ı kâmildir. Nitekim cenâb-ı Şeyh-i Ekber (k.s.) Fass-ı Âdem de insân-ı kâmil hakkında söyle buyurur; “Ve o insan Hak için gözbebeği menzilesindedir. - **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (65 Reşahat Ayn-EL Hayat) > Muhyiddin İbn Arabi Hz.leri o kelimeyi anlatırken bir yerde “el-yakînü hüve’l Hakk” diye tarif etmiştir. “O yakîn öyle bir mâ’nâdır ki, Hakk’ın ta kendisidir” demiş. Yâni iki kişinin arasındaki yakınlık mâ’nâsı değil veya iki varlığın arasındaki yakınlık mâ’nâsı değil, tek varlığın kendinde olan ikiliği anlamas,ı yâni tek varlığın kendi bünyesinde olan ikiliği, iki mertebesini anlaması. - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 2) > Muhyiddin Arabi- Hazretleri Fusûs’ül Hikem Muhammed (s.a.v.) Fassını “Hikmet-i Ferdiyye” olarak nitelendirmiştir. Bu Ferdiyyet’i de Ferd-i Selâse olarak üçlü Ferdiyet (Zât, İrade, Kavil) olarak açıklamış. Ve bunların karşıklıkları olarak şu hadisi şerifi bildirmiştir. - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 1) > Muhyiddin-i Arabî (Fusûsu’l Hikem) A.Avni Konuk, cilt 2 İshak fass-ı sahife (93) (Sadeleştirerek) * * * Ma’lûm olsun ki, küllî ilmin manâları “ümmü’l kitap”-(ana kitap) tan âlemin kalbi düzeyinde olan “Levh-i mahfuz” âlemine nâzil olur; ve ondan “âlem-i misâl”e gelir. - **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tarık Suresi) > Yüzük taşı; Muhyiddin Arabi hazretlerinin Fusus’ül Hikeminini (Yüzük taşlarındaki hikmetleri) çağrıştırmaktaydı. Her yüzük taşı ise bir peygamber hazaretındaki hikmet idi. Elif ve Vav; Vahidiyet [34] ve Ahadiyyet olarak ifade edilmektedir. Yalnız (ا) “Elif” ve (و) “Vav” harflerinin kesişiminde “Vav” harfinin kuyruğunun birleşmesi ile yani Elif’ten Vav’a doğru takip edildiğinde oluşan gizli bir (ل) “Lam” harfi vardır. - **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar) > (41) Rû’ya ve rû’ya görmek: Düş görmek:…………………………. (41) Muhyiddin-i Arabî (Fusûsu’l Hikem) A.Avni Konuk, cilt 2 İshak fass-ı sahife (93) (Sadeleştirerek)………………………. (43) Abdül Keriym Cîlî (İnsân-ı Kâmil) Çeviren Abdül kadir Akçiçek: Sayfa 503 - 54 bölüm-vehim:… - **Hikâyeler, Vecizeler, Atalar Sözü** — Nusret Tura (84 Hikâyeler – Vecizeler – Atalar sözü) > -------------------------------- Âlem, Allah’ın ilâhi isimleri ile boşalttığı bir soluktan hâsıl olmuştur. Şeyhül Ekber Hz. --------------------------------- Kaza, ilim ve iradeye bağlıdır, Meşiyyet de kadere bağlıdır. Kader sırrı da ilimlerin en yücesidir. Şeyhül Ekber Hz. - **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (258 44 45 Ku Ker Yol DUHAN Sûresi Murat Derûni) > ...arılmıştır. Ve ayrıca bir sonraki gelen âyette “Gök” ifadeside buna uygun olarak gelmektedir. (M.D.) ---------------- فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاء وَالْأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنظَرِينَ {الدخان/29} (44/29)... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10) > Bu hadis-i şerifin şerhi (açıklaması) hakkında muhakkiklerin (gerçekleri araştıran âlimlerin) birçok beyanları (açıklamaları) vardır. Örneğin Cenab-ı Şeyh-i Ekber (İbn Arabî) hazretleri bu hadis-i şerif hakkında müstakil (bağımsız) bir risale (küçük kitap) yazmıştır. Buna Risale-i Ahadiyye* de derler. - **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (95 8 Terzi Baba Necdet 8 19 53 Ard) > Bu konuda geniş bilgi için Muhyiddin İbn-i Arabi Hazretlerinin Fusûs’ül Hikem adlı eserine bakılabilir. Ve Yâsîn suresinde İsa (a.s.) mın elçileri yani Resül’lerinden bahsedilmektedir (Yâsîn 13… - **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç (131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba) > Muhyiddin İbni Arabi hazretleri Resûlün Resûlleri yani risâlet mertebesinin haber vericileri olduğundan söz etmektedir. Bu kişiler yeni bir şeriat veya hüküm getirmemektedirler. Peygamberimiz Hazreti Muhammed (s.a.v) in getirmiş olduğu hüküm ve mertebeleri Cenâb-ı Hakk’tan gelen ilhamat ile değişik yönlerini bizlere aktarıp açıklamaktadırlar. - **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Nusret Tura (164 2 Esmâ’ül Hüsna) > Elinize gönlünüze sağlık… Cenâb-ı Hakk nicelerini nasip etsin... Bu konu hakkında bizim de duyduğumuz, Muhyiddin Arabi kaynaklı, Vuslat Marifettir. Ve Muhyiddin Arabinin Şatrancı Urefa (Ariflerin satrancı) adlı Vasıl-Vuslat'a ulaşma hâli vardır. - **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Hûdiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ehâdiyye) > )'ın hikmeti bu "ahadiyyet-i rubûbiyye"ye dayanır. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.), bundan önceki Fass-ı Yûsufî'nin sonunda "ahadiyyet-i zâtiyye" (Zât birliği) ile "ahadiyyet-i esmâiyye-i ilâhiyye"yi (ilâhî isimler birliğini) zikretmiş olduğundan, şimdi de "ahadiyyet-i rubûbiyyet"i içeren "Hikmet-i Hûdiyye"yi beyan buyurur: *** Şiir: إِنَّ لِلَّهِ الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ ظَاهِرٌ غَيْرُ خَفِيٌّ فِي الْعُمُومِ Allâh'a... - **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (En'âm Sûresi) > ) (6/8) ---------------- Lût kavmine indirilen meleklerin görevli olara kavmi helak edip başlarına geçirmelerinden dolayı Muhyiddin Arabi hazretleri fussûs’ül hikem Lût fassına bu şiddetin görünme yeri olarak melkiyye hikmeti olarak adlandırmıştır. Böyle bir melek veya melekler bir kavme geldiği zaman o kavme göz açtırılmadan helak olurlar. Efendimiz (s.a.v.) in içinde yaşadığı Arablara da bunlar örnek verilerek... - **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (12 Terzi Baba 1) > Halvetiyye yolunun özünde Tevhid görüşü ve anlayışı hakim oldu-ğundan kendisinden doğan kolların birçoğu Muhyiddin-i İbn'ül Arabî'nin "Vahdet-i Vücud" görüşünü benimsemişlerdir. HALVETİYYE Hz. Pir Ömer Halvetî'nin vefatından (1397) sonra bir-çok kola ve şubeye ayrılmış olup Anadolu, Suriye, Mısır, Balkanlar ve Kuzey Afrika'ya yayılmıştır. - **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Zekat ve İnfak) > Muhyiddin İbni Arabi hazretleri Fusûs’ül Hikemde Yakubbiye fassını açıklarken din iki kısımdır diye izah eder halkın yanındaki din ve Hakk’ın yanında ki din olarak bunu belirtir. Halk’ın yanindaki din anlayışı zâhir, Hakk’ın yanındaki din anlayışı ise bâtındır. - **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (30)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (162 30 Muhtelif Sohbet Aras Sohbetler) > Bir büyük unutuyorum ismini razi razi ne diyorlar o tefsirini yazmazdan evvel iki tane büyük kitap yazmış ilim kitabı birisi tıbba ait biriside hukuka ait neyse işte o güne kadar hiç düzenlenmemiş bu husustaki kitaplarını muhyiddini Arabi hazletlerine gönderiyor bir tanıdığı ile yahut elamanı ile bunları diyor neşretmeden evvel bir baksın bakalım eksikleri fazlaları varmı bi tavsiyesi olurmu gibilerden muhyiddin... - **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (256 32 Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan) > Buna ilâve olarak; tasavvuf ummanının büyükleri olan Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin Fusûs’ül Hikem ’i, Hz. Mevlâna’nın Mesnevî-i Şerîf ’i, Abdülkerim Cîlî’nin İnsân-ı Kâmil ’i ve Niyâzî-i Mısrî Hazretleri’nin nutuklarından istifade edilmiştir. - **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Nahl Suresi) > (16/22) ---------------- “Vahid” hakkında Muhyiddin Arabi hazretlerinin Fusûs’ül hikemi Salih fassında bilgi verilmiştir… Özet olarak; Vahid, Vahid olarak durdukça yani bir, bir olarak durdukça ondan hiçbir adet çıkmayacağı gibi Zat-ı Vahide dahi Zat-ı Vahide olarak kaldıkça yani o Zat, İrade, Kavl dediğimiz o Zat, dahi iradeye dönüşmeden tek Zat olarak kalsa idi gene de bir şey olmazdı. - **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir) > Muhyiddin İbn-i Arabi hazretlerinin harflerin değerine verdiği ebced değerleridir. Kendisinin vermiş olduğu sistem bu üçlü tasnifi 28 harfe göre uyarlamış ve 1 den 28 kadar sayı verip kullanmıştır. (Ye) 10 dan sonra gelen (Ke) harfine normal ebced de 20 yerine 11 sayısını verip bu şekilde devam ettirmiştir. - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9) > Yiyip içmeyi terk etmekle insan yaşar mı? Bu hususta Şeyh-i Ekber Muhyiddin Arabî (k.s.) hazretlerinin Tedbîrât-ı İlâhiyye'sinin 16. bölümündeki ifadeler aynen nakledilir: اعلم ان الغذاء سبب الهي موضوع لبقاء كل متغذ لا غناء له ع... - **Kelime-i Lûtiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Lûtiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Melkiyye) > Kendileri bu kitabın sahibi Şeyh-i Ekber (r.a.) efendimizin mürşid-i âlîleridir. ✨ ✨ Sade Türkçe flash Abdâllardan bazısı Şeyh Abdü'r-Rezzâk'a dedi ki: "Ey Abdü'r-Rezzâk! - **Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek** — Terzibaba - Necdet Ardıç (18 Hz.Pey.R ya da.g rmek) > 98) de de şöyle bir ifade daha vardır. Binâen aleyh, Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) basar-ı basıret-i ile (s.a.v.) Efendimizin Sûret-i hakikatini ve rûh gözü ile Sûret-i Rûhaniyyesi’ni gördü. - **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (39 Terzi Baba 2) > Bunlardan sonra bu âleme gelen bütün kâmil insan mesabesindeki veliler, daima bunların zuhurundaki kemâlât ve ma’rifetten istifade ederler. Nitekim şeyh ekber Muhyiddin Arabi Hz. Leri ve aşk sultanı Mevlânâ hz. Leri de böyle değilmidir. Acizane kendi kanaatim de Terzi baba isminden zuhurda olan kâmil velinin ulûl azim olduğu yönündedir. - **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (119 Fu Hi 01 ADEM FASSI) > ...Şeyhi Ekber Muhyiddin İbni Arabî (r.a.) o veresei kümeleyin ve halifei rui zeminden birisidir. Ve onların ilimleri Hak Teâlânın وَعَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا 18/6... - **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol) > “7 ve 9” (وحدالقهّر) Vahid’ul Kahhar tecellisi olan Tek Rabb’ul âlemin olan Allah (c.c.)’nin “Sırâtullahına” işârettir. Muhyiddin İbn-i Arabî hazretlerinin “Sizin taptığınız benim ayağımın altındadır”. Diyerek şehâdet şerbetini içtiği razılık ve razı olunmuşluk, hakîkatine işârettir. - **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol) > ...(نب) Nebe …………………………… (52) Şatranc-ı Urefa, Muhyiddin-i Arabî ………………………… (56) Gözümün Nûru Namaz (نَبَ) Nebenin Tamamlanması. (61) Göz Nûru Namazda Kılındı ……………………………………… (62) Gözümün Nûru Namaz (نَجَ) Nece... - **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (174 11 Ku Ker Yol Mutaffifin Suresi) > Efendimiz (s.a.v.) “Nefesi Rahmâninin kokusunu yemen canibinden alıyorum.” Diye bize bildirmiştir. Muhyiddin Arabi Hazretleri; Fusûs’ül Hikem Fassı Muhammed (s.a.v.) fassını (bölümü) şu hadis-i şerif üzerine bina etmiştir. - **TB. Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (188 Fusûsu’l-Hi̇kem) > GÖNÜLDEN ESİNTİLER MUHYİDDÎN İBNÜ’L ARABÎ FUSÛSU’L-HİKEM 15-İSA FASSI Ahmed Avni Konuk, Tercüme ve Şerhi. (188-15) Hazırlayanlar Prof. - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (249 40 42 Ku Ker Yol MÜ'MİN Sûresi Murat Derûni (2)) > ...fade etmektedir. Hakk ise ebedin, ebedidir. Burada bahsedilen bu sonsuz ebed içinde, ebed olması muhtemel olarak değerlendirilmektedir. Cehennem kapıları ise Aziz, Cabbar, Mütekebbir, kapılarıdır. Nefsi emmare... - **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (263 57 46 Ku Ker Yol Hadid Sûresi Murat Derûni) > ...leri bizim keşfimiz de buna şahittir buyurur. Zira biz konuşan lisan ile taşların Hakk’ı zikrettiklerini kulaklarımızla işittik buyurur. Ve yine o babın diğer bir yerinde buyururlar; Bu tesbih keşif sahibi olm... - **Kelime-i Yûnusiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Yûnusiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye) > Bu hikmet feth-i “fa” ile “nefesiyye” ]نَفَسِيَّة midir, yoksa sükûn-i “fa” ile “nefsiyye ]نَفْسِيَّة midir? Bunda iki kavil vardır. Şârih-i Fusûs Müeyye- düddîn Cendî (k.s.), Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.)ın hatt-ı dest-i âlîleriyle “fa”nın fethi üzere نَفَسْ )nefes) bulunduğunu beyân buyurur. Ve Hz. Şeyh-i Ekber (r. - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6) > Dedi: "Ey kör talihli, mademki senin talihin olmadı, senin zulmün yavaş yavaş ortaya çıktı." Buyurdu ki: "Ey sabit hakikati (İbn Arabî terminolojisi: Hak'ın ilmindeki varlık sureti) aybının örtücülük mazharı (tecellî yeri) olmasına müsait olmayan kimse, mademki kader sırrı, aybının ve günahının örtülü kalmasını gerektirmedi, bu sebeple senin zulmün yavaş yavaş ortaya çıkmak ve meydana gelmek zorunda kaldı. - **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Fusûsu’l-Hi̇kem) > GÖNÜLDEN ESİNTİLER MUHYİDDÎN İBNÜ’L ARABÎ FUSÛSU’L-HİKEM 27-Muhammed FASSI Ahmed Avni Konuk, Tercüme ve Şerhi. (193-27) Hazırlayanlar Prof. - **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması 1) > Âyet-i kerîme de (ilmel yakîn ve aynel yakîn’den bahsedilmektedir, bu hususun ayrıca birde, Hakk’al yakîn Halide vardır. Muhyiddin arabi Hz. lerine soruyorlar yakîn nedir? Diye O da “ el yakînü hüvel Hakk” demiştir. Yani yakîn denilen hâdise, “af’aliyle, esmâsıyla, sıfatıyla zâtıyla” zâtın ta kendisidir. - **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (247 37 40 Ku Ker Yol Saffat Sûresi Murat Derûni (1)) > İşte “nefes” de olabilir, “nefs” te olabilir diye iki kavl vardır diyor. Şârih-i Fusûs Müeyyedüddîn Cendî (k.s), cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.)ın eli ile yazdığı yüce kitabında "fâ"nın fethi üzere (nefes) bulunduğunu beyan buyurur. Yani kitabın orijinalinde M. - **Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (154 22 2011 Muhtelif mevzular sohbetler) > Onun için öyle der Muhyiddin Arabi Hazretleri; Gönlüm bir kütüphanededir, oranın bekçisi ol. Oraya yanlış kitapları sokma, yanlış bilgileri sokma. Diye misâli olarak tavsiyede bulunur ki, çok güzel bir tavsiyedir. Gönül Hakk'a ait bir yerdir, oraya Hakk'ın verdiği şeylerin konması lazımdır. - **Sohbet Arası Sohbetler (23)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (155 23 Sohbet aras sohbetler) > Ölüyü diriltmek ahmağı diriltmekten daha kolay geldi buyurulur. “Ma'lûm olsun ki, Cenâb-ı Şeyh-i Ekber Muhyiddin Arabî hazretlerinin Fusûsu'l-Hikem'de Fass-ı Ya'kubî'de beyân buyurdukları vech ile, enbiyâ (aleyhimü's-selam) “emr-i teklîfi” ye hâdimdirler, “emr-i irâdi” ye hâdim değildirler. - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5) > "İstidrâc"ı Şeyh-i Ekber Muhyiddîn ibn Arabi hazretleri Istılâhât-ı Sûfiyye'sinde şöyle ta'rif buyururlar: الاستدراج ان يجعل الله تعالى العبد مقبول الحاجة وقتا فوقتا الى اقصى عمره للابتدال بالبلاء والعذاب وقيل الاهانة بالنظر الى المأل Yanî "Allah Teâlâ'nın bir kulunu ömrünün nihâyetine kadar belâ' ve azab ile ibtidal için vakit vakit makbûlü'l-hâce kılmasıdır; ve meâle nazaran ihanettir denilir." Ve diğer ta'rîfi... - **Sohbet Arası Sohbetler (24)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (156 24 Soh. ara.sohbetler) > Muhyiddin Arabi Hazretleri; Zat-ı Mutlak, insanlık mertebesinden ruh mertebesine tenezzül ettiği vakit (Rahmaniyyet mertebesi) kendisinde üç marifet meydana geldi. Marifet-i Nefs Marifet-i Mübdi Kendisini halk edene karşı yoksulluğunu ve zayıflığını anlaması. Allah’ın zatından, âlemler ötesi hallerden bahsediliyor. - **Hucurât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (253 49 41 Ku Ker Yol Hucurat Sûresi Murat Derûni) > ...ametin işaretlerinden sorduğunda, “âdem’in yeryüzünde görülmesi kıyamet alâmetidir” demiştir. Kıyamet insan nesli üzerine kopacaktır. Peygamber efendimizin görünmesi ise, kıyamet sürecinin başlamasıdır. Ne kad... - **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (109 Tasavvuf zahlar) > ..., haramlardan, şüphelilerden sakınmak. Esmâ âleminde; yani tarîkat mertebesinde, duygusuz kalmaktan sakınmak, muhabbetin azalmasından sakınmak. Sıfat mertebesinde; yani hakikat mertebesinde; bütün varlıkta Hak... - **TB. Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (120 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Başta Aleyhissalâtu Vesselâm Efendimiz olmak üzere, Ondan bu ilmi naklen alan Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhyiddîn İbn’ül Arabî Pirimiz ve sonra onu çeviren ve şerheden A.Avni Konuk büyüğümüz ve bu kitapları günümüz şartlarına uyarlayıp hazırlamış olan Prof. - **Kelime-i Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Üzeyriyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kaderiyye) > ” [14/46] Şerh: "Küfre rızâ küfürdür” hadîs-i şerîfindeki küfür, ism-i mef'ûl sî- gasıyla, makzîdir ve âsâr-ı kazâdır; yoksa ayn-ı kazâ değildir. Zîrâ “kaza” başka, “makzî” başkadır. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) bu fassın ibtidâsın- da buyurmuş idi ki: “Kazâ, Allâh'ın eşyâda hükmüdür; ve Allâh'ın eşyâda hükmü, Allah'ın eşyaya ve eşyâda olan ilminin haddi üzerinedir; ve Al- lâh'ın eşyâda ilmi dahi, “maʼlûmât”... - **TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (181 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Başta Aleyhissalâtu Vesselâm Efendimiz olmak üzere, Ondan bu ilmi naklen alan Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhyiddîn İbn’ül Arabî Pirimiz ve sonra onu çeviren ve şerheden A. Avni Konuk büyüğümüz ve bu kitapları günümüz şartlarına uyarlayıp hazırlamış olan Prof. Dr. Mustafa Tahralı ve Dr. - **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İdrîsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kuddûsiyye) > ) hazretlerinin lisân-ı Hak’la “tabîat” hakkındaki beyânına rücû' edelim: ✨ ✨ Sade Türkçe flash Doğa âleminin yalnızca akıl ile incelenmesinin, insanı saf hakikate ulaştıramayacağı açıklandıktan sonra, muhakkiklerin imamı ve mutasavvıfların özü olan Şeyh-i Ekber (r. - **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi) > Muhyiddin’i Arabi , “Sübhanellezi ezharel eşyae ve hüve aynühü” (Onu tenzih ederiz ki; eşyayı zuhura getirdi ve onun aynıdır.) Buyurmuştur. Hz. İsmail Hakk-ı Bursevi , “ Kitabu’n-Netice ” isimli kitabının Cilt 1 sahife 170-171 de Cümle, elif’e, elif de, noktaya bağlıdır. Hiçbir Sure yoktur ki; onda kelimeler olmasın. Ve hiçbir kelime yoktur ki; onda harfler olmasın. - **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (261 54 44 Ku Ker Yol Kamer Sûresi Murat Derûni) > Hayvanlıktan insanlığa davet ediliyorsunuz. Düşünüp öğüt alan var mı? Belki ifade biraz sert gelebilir. Muhyiddin İbn-i Arabi hazretleri hayvanlık mertebesine gelmeden insanlık mertebesine gelinemez diyor. Hayvan, Hay-an andan yaşayan demektir. - **Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lübbül Lüb) > ...EREM okuyucum Bu kitap Muhyiddin-i A’rabî Hazretlerinin “Fütuhat-ı Mekkîyye” isimli kitabından alınan bazı bölümlerinin, İsmail Hakkı Bursevi Hazretleri tarafından açıklamalanndan meydana gelmiştir. Biz de Osm... - **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 1)** — Nusret Tura (163 1 Esmâ’ül Hüsnâ) > Doksandokuz sayılan Esmâü'l-Hüsnâ'nın adedi geçti, belki binbire kadar da bulunabilirdi. Zihinlere teşevvüş [567] vermemek için burada beş-on nokta koyalım. Size şeyhülekber Muhyiddin Arabi'nin ağzından söyleyeyim ki biz Allah'ın zâhirdeki suretleriyiz, onun hüviyeti bu zâhiri suretlerin özüdür. - **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması 2) > Bu son mânâya işaret olarak Muhyiddin b. Arabi (r.a.) şöyle demiştir: “Biz yücelikler vasfı taşıyan harfler gibiyiz.” *(10) Bu kısa ifadelerden sonra “a’yân-ı sâbite” leri biraz daha yakından tanımaya çalışalım. “A’yân-ı sâbite” ler, mutlak lâtif vücûtta, zâtın “ilm-i ilâhi” sinde mevcûd sıfat ve esmaların ilmi sûretleri olduklarından, hariçte vücûdları yoktur. - **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (35 1 Fâti̇ha-Sûresi̇) > O na ise, “Kûr’ân-ı Nâtık” yani (Konuşan Kûr’ân) denmiştir. Muhyiddin-i Arabi (r.a.) hazretleri Kûr’ân okuyan kişinin ALLAH’ın tercümanı olduğunu “Füsûs’ül hikem” adlı eserinde ifade etmiştir. İşte elinde böyle muhteşem bir mânâlar deryasını tutan kişinin bu deryadan âzami derecede faydalanması tavsiye edilen şekilde okunmasına bağlıdır. - **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2) > Bu arada dışarıdan birisi geliyormuş gibi diyor ki , “burada bizde varız, merasime biz de iştirak edeceğiz” gibilerde geldiğini hissedi-yorum bu zâtın Yahya Efendi olduğu bilincindeyim, varlığını tanımak istiyoruz, ancak sakallarının ağzından çenesine doğru iki yanının açık olduğunu o kadarını anlayabiliyorum. Biraz sonra sakinleşince Muhyiddin’i Arabi selâm verip ayrıldı. Çok terlemiştim, üstümdekileri çıkardım... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11) > Esâsen vahdet-i vücûd mes'elesini Kur'ân-ı Kerîm ve ahâdîs-i nebeviyyeye müsteniden gäyet ma'kül bir sûrette Cenâb-1 Şeyh-i Ekber Muhyiddîn-i Arabî efendimiz Fusûsu'l-Hikem'lerinde ve Cenâb-ı Pîr efendimiz dahi bu Mesnevî-i Şerîf'in muhtelif mahallerinde beyân buyurdukları hâlde bu korkak ve nâmerd tâife onları dahi kabûl etmeyip, bu zevât-ı saâdet-simâtı birer "müctehid-i muhtî" telakkî ederler. Ezcümle bu mes'ele... - **TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (122 Fusûsu’l-Hi̇kem) > ...Efendimiz olmak üzere, Ondan bu ilmi naklen alan Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhyiddîn İbn’ül Arabî Pirimiz ve sonra onu çeviren ve şerheden A. Avni Konuk büyüğümüz ve bu kitapları... - **Enbiyâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi Murat Deruni) > [23] Yine Muhyiddin Arabi Hazretleri cehennemde kalanların üzerinde uzun zamanlar geçtikten sonra çırçır otu biter diye ifade etmektedir. Biçilmiş ekin olmaları ki, ot onların nefsi emmare ile ürettikleri işe yaramaz düşünceleridir. Nefsaniyet ateşide artık kendi elleri işleri ile günahların ateşleri zaman içide azalıp nasıl dünya ateşi köze döner sonra içten içe yanar ki hani nasıl mangal kömürü yaparken odunlar... - **Mümtehine Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (266 60 49 Ku Ker Yol Mümtehine Sûresi Murat Derûni) > Fütûhât-ı Mekkiyye ’de Muhyiddin İbn-i Arabî hazretleri, nefsin mertebelerini anlatırken “nefs-i emmâre”yi Allah’ın emrine aykırı emirler veren bir iç düşman olarak tanımlar. Bu iç düşmanla dostluk, ona uymak ve hevasını ilah edinmektir. [5] Kalpte Allah’tan başkasına duyulan gizli sevgi ve bağlılıklara (masiva sevgisi) işaret eder. - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4) > Zîrâ bir kimseye bir şeyin sırrı ve hikmeti münkeşif olursa, artık suâle ve muhâkemeye hâcet kalmaz. Nitekim cenâb-ı Şeyh-i Ekber Muhyiddin İbn Arabi hazretleri Tedbîrât-ı İlâhiyye kitabında, "Sabah namazı farzının niçin iki ve akşam namazı farzının niçin üç rek'at olduğuna dair ashâb-ı kirâmın Risâletpenâh Efendimize suâl sorduklarını işitmedik" buyururlar. - **Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)** — Mahmûd-ı Şebüsterî (123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ) > Birisi tıp ilmiyle ilgili, birisi de gök ilmiyle, astronomi ilmiyle ilgili. Bu iki kitabı bitirdikten sonra kimseye okutmadan Muhyiddin Arabi hazretlerine gönderiyor. ‘Üstadım, şu kitapları yazdım bakın bakalım hataları var mı noksanları var mı? - **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (187 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Devrinde emsali olmayan iki kitap yazıyor ve devrinde Muhyiddin İbnu’l Arabi hazretlerine gönderiyor, kontrol edilsin diye, Muhyiddin-i Arabi hazretleri de belirli bir süre sonunda gel bakarım dediğinde o elamanı geliyor, efendim bakabildiniz mi diyor, evet baktım içine de not koydum diyor, nihayet o notu okuduğu zaman “cidden kitaplarınız çok güzel olmuş, tebrik ederim zamanımızda bu dereceye ulaşılmış değil henüz,... - **Muhammed Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi Murat Deruni) > İrfan ehli ise varlığının ve ilminin 40/39 unu verir. Ve nefsinden fakir olarak kalır. (Murat Derûni) Muhyiddin Arabi hazretleri Âdem a.s. ve Havva validenin hakikatinde; Ma’lûm olsun ki, “vücûd” insâniyye hakîkati olan vâhidiyyet mertebesinden, rûh mertebesine tenezzül ettiği vakit, üç ma’rifet oluştu ki, birisi nefs ma’rifeti , ya’ni kendi zâtını ve hakîkatini bilmek [82] , diğeri Mübdî’ine ma’rifet , ya’nî... - **Kelime-i Sâlihiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Sâlihiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Fütûhiyye) > Ve şekl-i evve- lin tertîbi nazm-ı tabîî, ya'ni muktezâ-yı akl üzere olduğundan ona “şekl-i evvel" tesmiye olunmuştur. Ve Şeyh-i Ekber (r.a.) bu “delîl”i "şekl-i râbi" üzere zikreylemişlerdir. Binâenaleyh sâbıkan îzâh olunan kāide-i mantıkıy- yeyi irâe için bu misâli “şekl-i evvel❞e reddedelim. - **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk (Fusûsul Hikem Mukaddime) > Şeyh-i Ekber Muhyiddin İbn Arabî efendimiz, o verese-i kümmelîn ve halîfe-i rûy-i zemînden birisidir; ve onların ilimleri Hak Teâlâ’nın وَعَلَّمْنَــاه ُ مِــن ْ لَدُنَّــا عِلْمًــا(Kehf, 18/65) [Ve ona nezdimizden bir ilim öğretmiştik.] kavl-i şerîfinde işâret buyurduğu ilm-i ledünnîdir. Bu ilm-i ledünnî ehl-i kurba, delâil-i akliyye ve şevâhid-i nakliyye ile değil, ta’lîm-i ilâhî ve tefhîm-i rabbânî ile ma’lûm ve... - **TB. Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (184 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Başta Aleyhissalâtu Vesselâm Efendimiz olmak üzere, Ondan bu ilmi naklen alan Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhyiddîn İbn’ül Arabî Pirimiz ve sonra onu çeviren ve şerheden A. Avni Konuk büyüğümüz ve bu kitapları günümüz şartlarına uyarlayıp hazırlamış olan Prof. - **TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (190 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Başta Aleyhissalâtu Vesselâm Efendimiz olmak üzere, Ondan bu ilmi naklen alan Şeyh-i Ekber (r.a.) Muhyiddîn İbn’ül Arabî Pirimiz ve sonra onu çeviren ve şerheden A. Avni Konuk büyüğümüz ve bu kitapları günümüz şartlarına uyarlayıp hazırlamış olan Prof. - **Îmân ve İkân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (72 Îmân VE Îkân) > Muhyiddin arabi Hz. lerine soruyorlar yakîn nedir? Diye O da “ el yakînü hüvel Hakk” demiştir. Yani yakîn denilen hâdise, “af’aliyle, esmâsıyla, sıfatıyla zâtıyla” zâtın ta kendisidir.” Yani Hakkın bulunduğu yer “ yakîn ” halidir. - **Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura** — Nusret Tura (82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura) > Size Muhyiddîn Arâbî hazretlerinin şümullü bir sözünü söyleyeyim de gün­lerce düşünün: “Cenâb-ı Allah’ı putlara, ateşe, güneşe, in­sana tahsis etmek ne kadar hatâlı ise, onlardan ayrı görmek de o kadar hatâlıdır.” Çünkü o nurdan feyizlenmeyen yok­tur. Gece karanlığından sonra yine gün doğar, nur saçar. Tanrı kuvvetinin temizliği her şeyi temizler. Mürşid çeşme­sinden akan su ile abdest alıp temizlenmek, şüphesiz... - **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ala ve Gaşiye Sreleri) > Bu sûrette, a'yân-ı sâbiteden her birisi, Hakk'a ne hüküm vermiş ise kendisi o hüküm ile Hakk'ın ma'lûmu yâni bilineni olur. [27] Şeyh-i Ekber (r.a) hazretlerinin Fütûhât-ı Mekkiyye' lerinde: "Ârifte himmet olmaz" buyurduklarının ma‟nâsına gelince: Ubeydullâh Ahrâr (r. - **Sohbet Arası Sohbetler CD 21** — Terzibaba - Necdet Ardıç (153 21 10.cd Sohbet Arasi Sohbetler) > Muhyiddin Arabi hazretleri Çin’de bir çocuk dünyaya gelecek, iki kardeşten biri çocuk olarak, Çin’in bir vilayetinde, onun geldiğini de söylüyorlar. Bir aileden bir kız bir oğlan dünyaya gelecek o gelen oğlan, bakın çok mühim mesele “ve nefahtü fi min ruhi” hükümsüz gelecek, “ben Adem’e ruhumdan üfledim” o ruh üflenmemiş olarak gelecek, artık onda ilahi bağlantı diye bir şey kalmayacak. - **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hicr Suresi) > ...eri ibâdın a’yân-ı sâbitelerinin istî’dâdlarıyla taleb ettikleri hâlin zuhûrunu irâde buyurur. Abdin lisân-ı istî’dâdı ile taleb ettiği hâl saâdet ise saâdetine ve şekâvet (bedbahtlık) ise şekâvetine hükm-i ilâhî... - **Kalem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kalem Suresi) > İnşeallah Cenab-ı Hak gözümüzün kalın perdesini vaktiyle açar da, kabre girmeden evvel gerçek aleme girebiliriz. Zaman zaman sizlere Abdülkerim Ciyli’nin “İnsan-ı Kamil”inden ve Muhyiddin Arabi’nin “Füsüs’ül Hikem”inden “Rahman” la ilgili bazı bölümleri de aktarmaya çalışacağım. (55/1) و حَمْن َ الر Er-rahman Cenab-ı Hakk’ın bu süre-i şerifeye “Rahman” ismiyle başlaması çok büyük ifadeler taşımaktadır. - **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Eyyûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Gaybiyye) > )in dili üzere Hakk'ın kendi nefsine nispet ettiği aşağılık yönünden yediren ancak Allah'tır. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) Hakk'a nisbet olunan fevkıyet ve tahtiyeti daha ziyâde tavzîh maksadıyla buyururlar ki: وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ (En'âm, 6/14) ya'ni “O it'âm eder, it'âm olunmaz" âyet-i kerîmesi muktezâsınca mut'im olan ancak Allah'dır. - **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Lokmâniyye'de Vâki' Hikmet-i İhsâniyye) > Saîd İbnü'l-Müseyyeb onun peygamberliğine kâildir. Çoğunluk ise, velîdir, dediler. Hz. Şeyh-i Ekber (r.a.) bu yüce fassda onların peygamberliğine kâil olarak hikmetlerini beyân buyurdular. إِذَا شَاءَ الْإِلهُ يُرِيدُ رِزْقًا لَهُ فَالْكَوْنُ أَجْمَعُهُ غِذَاءُ İlâh, rızk irâdesine meylettiği vakit, kevnin ecmaı onun gıdâsıdır. - **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan (Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı) > Known among his followers as Terzi Baba ("The Tailor Father"), his views are shaped primarily within the framework of the Qur'an and the Sunnah. He has also been notably influenced by renowned Islamic Sufis such as Ibn Arabi, Mawlānā Jalāl al-Dīn Rūmī, Abdulkarīm al-Jīlī, and Abd al-Qādir al-Jīlānī. Previous academic studies on Ardıç have primarily concentrated on his life, works, general Sufi understanding and... - **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Âdemiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İlâhiyye) > İmdi Hak, "müntehâsız Evvel ve Âhir” olunca, Hakk'ın sıfat-ı hâlıkıyyet ile tecellî etmediği bir ân olmamış olur; ve böyle olunca da, keyfiyyet-i halk ezelî ve ebedî olur. Nitekim Cenâb-ı Şeyh-i Ekber Muhyiddîn ibn Arabî (k.s.) Fütûhât-ı Mekkiyye'lerinin üç yüz altmış yedinci bâbında bu hususu beyân buyururlar." Konuk, Mesnevî-i Şerîf Şerhi, V, s. - **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İbrâhîmiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Müheymiyye) > ...kk’a mazhariyet husûsunda, su kabına teşbîh edip, kendi mazhariyetinde, Hakk’ın kâffe-i esmâ ve sıfât-ı rabbâniyye ile zuhûrunu, taayyününü ve tecellîsini isbât ettiğinden, bu fass-ı lem’a-nisârda beyân buyurduğu... - **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Şuaybiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kalbiyye) > ...i, s. 488-491. 383Müslim, “Zikir”, 4; Tirmizî, “Ahkâm”, 36; Nesâî, “Vesâyâ”, 8; Ahmed b. Hanbel, Müsned, XIII, s. 515. olmuş bir gözün elbette tedâvîsi mümkindir. Ey birâder! İşte Şeyh (r.a.) âsâr-ı münîfesind... - **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Mübarek Geceler) > Cenab-ı Hak “Kur’an-ı Keriym” içindeki bilgiler ile Hz. Peygambere ikram etti, o da aynen onları ümmetine ikram etti. Şeyh’ül ekber Muhyiddin Arabi Hz: “Hz Muhammed’in ümmetine Kur’an-ı Keriym-i ikram etmesi, Hz. Cibril’in Meryeme Ruhu nefhetmesi gibidir. - **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Yunus Suresi) > Ve Fir'avn öyle bir günde îmân etti ki, o gün [En'âm, 6/158) âyet-i kerîmesine mâ-sadak değildir. Nitekim cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) atîde gelecek olan ibârât-ı kat'iyye ile bu dakikayı îzâh buyurdukları gibi Fütûhât-ı Mekkiyye'nin bâlâda zikr olunan yüz doksan sekizinci babında tasrîh buyururlar. - **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Vahiy ve Cebrâîl) > A’yân-ı Sâbite : Yüce Hakk’ın malumatıdır. A’yân-ı Sâbite : Yüce harflerdir. Bu son mânâya işaret olarak Muhyiddin b. Arabi (r.a.) şöyle demiştir: “Biz yücelikler vasfı taşıyan harfler gibi-yiz.” *(10) Bu kısa ifadelerden sonra “a’yân-ı sâbite” leri biraz daha yakından tanımaya çalışalım. - **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (13 ve Hakîkat-i İlâhiyye) > Muhyiddin’i Arabi (Sübhanellezi ezharel eşyae ve hüve aynühü) yani “Onu tenzih ederiz ki; eşyayı zuhura getirdi ve onun aynıdır.” Diyerek, bu mânâ da açık olarak ifade de bulunmuştur. Diğer ifadeyle bütün sayılar ve harfler elif’in aynıdır. * * * Söz buraya gelmişken, İsmâil Hakk-ı Bursevinin (Kitabu’n-netice) isimli kitabının birinci cildi sayfa (170-171) den ilgisi bakımından sadeleştirerek birkaç satırı da... - **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Dâvûdiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Vücûdiyye) > Şeyh-i Ekber, bunu böyle dedi ammâ, hakîkat-i hâlin böyle olduğu neden ma'lûm? Belki muhâkemesinde hatâ etmiştir" deme! Zîrâ müşâhedede hatâ olmaz. Eğer bizim sözümüze i’timâd edersen, bizim bunu müşâhede ile mütehakkık olduğumuz gibi, bir gün gelir ki, bu hakî- kat hakkında sen dahi müşâhede ile mütehakkık olursun. - **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî) > " Cenâb-ı Şeyh-i Ekber hazretleri, "Bu hadîs-i kudsî seneden zayıf ve keşfen sahîhdir" buyururlar. Ma'lûm olsun ki, vücûd, mertebe-i vahdete, ya'nî, hakîkat-ı muhammediyye mertebesine tenezzülünden sonra, kendi zâtına ve sıfâtına şuûru hasebiyle, zâtında mündemic olan (gizli bulunan) kemâlâtı izhâra (göstermeye) muhabbet etti. - **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Nûhiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Subbûhiyye) > Şeyh-i Ekber'in velâyetinden iki yüz sene evvel gelen Şeyh Ebû Abdullah Muhammed b. Ali el-Hakîm Tirmizî (k.s.) birtakım suâller îrâd edip, “Onların cevabını hâtem-i evliyâ, yaʼni evliyâ-i vakt vere- cektir" buyurmuş; ve Hz. - **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Şîsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye) > Velâyet-i muhammediyyeden üçüncü nevi' hâtem, bu kitabın sahibi Şeyh-i Ekber Muhyiddin İbn Arabî (r.a.) efendimizdir. Ona “hâtem-i asgar" derler. Zîrâ o tasarruf-ı sûrî ve manevî beynini câmi' ve fakat yalnız tasarruf-ı maʼnevîye mâlik olup, makrûn-ı hilâfet olmayan nev’-i velâyetin hâtemidir. ✨ ✨ Sade Türkçe flash Muhammedî velâyetten üçüncü tür hâtem, bu kitabın sahibi Şeyh-i Ekber... - **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler) > (Cebrail Aleyhisselam da Hazreti Peygambere emir kipiyle seslenerek "Oku!" (İkra) demişti. Bana olan hitabınızı, Şeyh-i Ekber İbn'ül Arabi'nin bu ayeti yorumladığı şekliyle yorumluyorum; yani benden kainat kitabını (umm'ül kitab) okumamı istediğinizi düşünüyorum. - **Lübbü'l-Lübb (İngilizce)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lübbül Lüb İngilizce) > Others called it “eternal power” and “eternal speech”… People like Sheik Muhyiddin and Sadreddin Konevi. They all refer to one Essence and one Reality. Couplet: Your beauty is one, but practices are many, It is immutable that every thing points to that Beauty ( jamāl ). - **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (168 31 Sohbet aras sohbetlerden se meler yeni) > Oyılan silüeti o zehiri üretmeye mecbur oldu ve ayrıca görevi oldu. Yani bir başkası onu zehirli bir varlık haline getirmedi. Muhyiddin Arabi Hazretleri bunu böyle açıklıyor. Hani Cebriye'cilerin dediği gibi, ben fiilimi yapmak mecburiyetindeyim Allah bana öyle emretti böyle yaptım, diyor. - **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (255 13 Ku Ke Yol Ra'd Sûresi) > Şems’in Konya’dan ilk ayrılması hicrî (643) imiş. Toplarsak, (6+4+3=13) tür. Milâdî (15 şubat 1246) t0p-larsak (1+2+4+6=13) tür. Muhyiddîn sayı değerleri (157) di’dir, toplarsak, (1+5+7=13) tür. Bunları da birer yardımcı bilgi olarak ilâve etmiş oldum. - **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Buruc Suresi) > Zuhur muhabbeti sıcaklığı ve hareketi şevkiye-i ruhaniye hayvani ruhun hareketi ve en sonunda da vücuh-u mümkinenin etemmi üzere zuhur-u ilahi için ruh-u insani-i mükemmelin sereyanı vaki olur. [81] Muhyiddin İbn-i Arabi hazretleri Fusûs’ül Hikem İshak fassının giriş bölümünde; İSHÂK KELİMESİNDE MEVCÛT OLAN "HAKKIYYE HİKMETİ"NİN BEYÂNINDA OLAN FASSTIR Bilinsin ki, küllî ilmî ma‟nâ "Ümmü'l-Kitap"tan, âlemin kalbi... - **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (235 25 29 Kur Ker Yol Furkan Sûresi Murat Deruni) > Halbuki Hak, hakîkat cihetinden eşyânın “ayn”ı ise de, eşyâ eşyâ olması cihetinden Hakk’ın “ayn”ı değildir. Nitekim Şeyh-i Ekber Muhyiddîn b. Arabî (k.s.) hazretleri Fütûhâtın ikinci babında “Hak Teâlâ zuhûrda her bir şeyin “ayn”ıdır. Hak sübhânehû kendi zevâtında ve “ayn’larında eşyânın “ayn”ı değildir. - **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve Mustafa Hilmi Sâfî Hz. Murat Deruni) > Hint şerh edicilerinden şeyh Veli Muhammed Ekberâbâdî buyurur ki: "Tahkîk ehli indinde cehennem, nefsin sûretidir ve onun alt dereceleri nefsin zemm edilmiş sıfatlarıdır ki, misâl âleminde şahsın bu zemm edilmiş sıfatları ve kabahâtli fiilleri azâb sûretiyle bedenlenirler; ve rûh sıfatı ve güzel ameller cennetin aynıdır ki o âlemde ni’metlenmek sûretleriyle şekillenirler." Cenâb-ı Şeyh-i Ekber Muhyiddîn ibn Arabî... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13) > Zamanında feleği döndürür, vaktaki onun dimağına yarım fen okur. Vaktaki feleğin dimağına, yani sabit hakikatine (İbn Arabî terminolojisi: Hak'ın ilmindeki varlık suretleri) yarım fen okur, yani Yüce Allah ilahi sanatlarında cüz'î bir sanat göstermek ister, güneşi ve ayı ve gezegenleri zamanında döndürür. - **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (121 Fu Hi 03 NUH FASSI) > Muhyiddin Arabi Hz.leri diyor ki “Gerçek hayvanlık mertebesine inmeyen kişi insanlığını idrak edemez.” Hayvanlık bir mertebedir, buradan beşeriyet anlaşılmasın. Kişi gerçek hayvanlık mertebesine gelmeyince insanlık mertebesini yani gerçek insanlık mertebesini idrak etmesi mümkün değildir. - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Abdulkerim Cili (166 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > Çünkü, kendisini yaratacak bir yaratıcıya ihtiyacı vardır… Ayan-ı sabite mahluk değildir demişler. Ayan-ı sabite vücud kokusu almamıştır diyor Muhyiddin Arabi hazretleri. Çünkü hüküm daha üzerinde geçerli değil, kıdem yani kadim, ezel ve ebed Hakk'ın varlığında, Hakk'ın ilminde mevcud. - **Sohbet Arası Sohbetler (25)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (157 25 sohbet aras sohbetler) > Yani fiili alıcı, hangi hadisede olursa olsun bu 3 hal, bir fiilin oluşması içinde de belirtildiği gibi, Füsusul hikemde Muhyiddin Arabi hazretlerinin de çok acık olarak belirttiği gibi, bir fiilin oluşması, bu âlemlerin oluşması 3 asla dayanmaktadır. - **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç (08 Tuhfetul Ussaki) > Netice, Şeyh-i Ekber Kuddise sirruhu bu hususta beyan eder ki, "Eğer bir veliyi, şeriat hududu haricinde kelam söylediğini görür isen o kelam ondan "makam-ı Kurb-u velayet" ve "künhü marifet" "velayet yakınlığı" ve "marifet hakikati" itibariyle zuhur eder. Hakikatin açıklanmasında, Davud-ı Kayseri temsil yolundan Aleyhisselatu vesselam efendimiz, "yere bir ip uzatılmış olsa öylece Allah-a değer" mealinde ki Hadis-i... - **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (09 ER RAHMAN) > Zaman zaman sizlere Abdülkerim Ciyli’nin “İnsan-ı Kamil” inden ve Muhyiddin Arabi’nin “Füsüs’ül Hikem” inden “Rahman” la ilgili bazı bölümleri de aktarmaya çalışacağım. (55/1) حَمَن َ الر Er-rahman Cenab-ı Hakk’ın bu süre-i şerifeye “Rahman” ismiyle başlaması çok büyük ifadeler taşımaktadır. - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)** — Abdulkerim Cili (113 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > ...fena fîllah” hasıl olmamışsa, “HU” dediği zamanda, kendi zannı ve tasavuru, itikadı ve takyidi üzere Hakkı tahayyül ve tasavvur eder çünkü “ıtlaka-mutlak bilgi” ermemiştir!.. Ve böylece de kendi tasavvuruna gö... - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)** — Abdulkerim Cili (114 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > Bu isimlerin hakikatini idrak etmedikten sonra, biz bu alemde hayal gibi yaşıyoruz, kaval gibi dolaşıyoruz. Hep bildiğimiz beşerî; ağaç ağaç. Hani, Muhyiddin Arabî Hazretlerinin dediği gibi: " Taşı taş, toprağı toprak gibi görene lafımız yok zaten bizim" diyor. - **TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (180 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Bu meşhur yüksek kitab kendine uyulan tahkik ehli Şeyh-i Ekber Muhyiddin İbn Arabi (r.a.) Efendimizin teliflerinden olan Fusus-ul Hikemdir. (Fusus: yüksüklerin ortasındaki değerli taş, Hikem: hikmetler demek) Yani yüzüğün üzerindeki kıymetli taş kadar bariz olan değerli olan hikmetlerdir. - **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (76 5 Do dular ya ad lar hik yesi son hali 1) > ” sorusunun cevâbına mesned olacak husûsusiyetler olarak: İlâhi hakîkatleri müteselsilen bizlere kadar ulaştıranlardan öncelikle, Allah (c.c) râzı olsun. Muhyiddin İbnü’l-Arabî Hz.’lerinin Tedbirât-ı İlâhiyye adlı eserini şerh eden A. Avni Konuk Beyefendi kitabın bir bölümünde şöyle bir izahatla: ” Malûm olsun ki, her bir nefs kendi a’yan-ı sâbitesinin gölgesi ve o a’yan-ı sâbite dahi bir ism-i ilâhî’nin gölgesidir. - **Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (146 14.cd 2003 Sohbet Arasi Sohbetler) > O bilmeyen, nefsine ibadet etmiş oluyor doğrudan doğruya. Ve hevasına ibadet etmiş oluyor. Heva da türlü türlüdür. Muhyiddin Arabi hazretleri diyor, -gerçekten de aynı şeyleri hep bazen düşünüyoruz da tasdikini görünce bu hakikatte böyleymiş diyoruz- en büyük ilahın heva olduğunu söylemiş ki çok doğru. - **Câsiye Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (259 45 CÂSİYE SURESİ Abdürrezzak Tek (son)) > ” Âyet-i kerîme de (ilmel yakîn ve aynel yakîn’den bahsedilmektedir, bu hususun ayrıca bir de, Hakk’al yakîn hali vardır. Muhyiddin Arabî hazretlerine soruyorlar yakîn nedir? Diye O da “el-yakînü hüvel Hak” demiştir. Yani yakîn denilen hâdise, “af’aliyle, esmâsıyla, sıfatıyla zâtıyla” zâtın ta kendisidir. - **Kelime-i Hârûniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Hârûniyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İmâmiyye) > ) hubb-i ilâhîye kasem edip “Hakk'ın hubb-i ahadîsi olan hevâ, hevâ-yı cüzînin sebebidir. Ve eğer hevâ-yı ilâhî kalbde olmasa idi, mezâ- hirde zâhir [24/31] olan hevâya ibâdet olunmaz idi” buyururlar. Ve yine Hz. Şeyh-i Ekber Fütûhât-ı Mekkiyye'de buyururlar ki: “Bazı mükâşefâtta, hevâyı, ulûhiyetle zâhir, kendi arşı üzerinde kāid ve onun cemî-i âbidleri onu ihâta edip indinde vakıf oldukları hâlde müşâhede ettim;... - **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (186 Fusûsu’l-Hi̇kem) > GÖNÜLDEN ESİNTİLER MUHYİDDÎN İBNÜ’L ARABÎ FUSÛSU’L-HİKEM 11-SALİH-12 ŞUAYB FASSI Ahmed Avni Konuk, Tercüme ve Şerhi. (186-11-12) Hazırlayanlar Prof. - **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi Murat Deruni) > ...llah en büyük manasına ama bunu çok iyi düşünmez ve tefekkür mertebesinde hayalimizde var ettiğimiz bir Tanrının büyüklüğü değil, gerçek İlâh olan ALLAH-u Teala hazretlerinin büyüklüğünü anlamaya çalışmamız ge... - **Ankebût Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (237 29 35 Ku Ker Yol Ankebût Sûresi Murat Derûni) > Ma’lûm olsun ki; insanın diğer mevcûdât üzerine bir vecih ile; ve şâir mev- cûdâtın da diğer cihetden insan üzerine fazileti vardır. Nitekim cenâb-ı Şeyh-i Ekber hazretleri Fusûsu’l-Hikem’de Fass-ı İshâkî’de nazmen beyân buyurmuşlardır. Hülâsası şudur: Cemî’-i mahlûkâttan a’lâ ve efdal cemâddır. - **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (242 30 36 Ku Ker Yol Rûm Sûresi Murat Derûni (1)) > Devrinde emsali olmayan iki kitap yazıyor ve devrinde Muhyiddin İbnu’l Arabi hazretlerine gönderiyor, kontrol edilsin diye, Muhyiddin-i Arabi hazretleri de belirli bir süre sonunda gel bakarım dediğinde o elamanı geliyor, efendim bakabildiniz mi diyor, evet baktım içine de not koydum diyor, nihayet o notu okuduğu zaman “cidden kitaplarınız çok güzel olmuş, tebrik ederim zamanımızda bu dereceye ulaşılmış değil henüz,... - **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni) > ...onu da kısaca anlamamız gerekiyor, “Musa” nın başındaki “mim” Hakikat-ı Muhammediye’dir, “sin” de insandır, yani “Musa” Museviyet mertebesindeki insani tecellidir. Yani Museviyet mertebesindeki İnsanı Kamil me... - **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (248 38 Sâd Sûresi Abdürrezzak tek Muhtefi.) > Melekût âlemine yakın olana âlem-i ervâh, şehâdet âlemine yakın olana âlem-i misâl denir. Hazarât-ı hams denilen âlemin beş küllî mertebesinden biri de ruhlar âlemidir. Muhyiddin İbnü’l-Arabî’ye göre ruh ebedî ve ezelî-dâimî ilâhî tecelliyi kabul istidadının gerçekleşmesidir. Böylece ruh, tek ilâhî tecellideki farklılıkların kaynağı ve pek çok tecelli sûretinin zuhur etmesinin sebebidir. - **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (62 Bir ressam hik yesi) > Bu kahır hem manen de zâhiren vaki’ olur. Nitekim vaizin birisi Ayasofya cami-i şerifinde vaaz esnasında Şeyh-iEkber Muhyiddin ibn Arabi (k.s) hazretlerinin maârif-i aliyyelerine itiraz edermiş; ve bu itirazında ısrarcı bulunup dersi esnasında tekrar edermiş. - **Lokmân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lokman Suresi) > Muhyiddin’i Arabi (Sübhanellezi ezharel eşyae ve hüve aynühü) yani “Onu tenzih ederiz ki; eşyayı zuhura getirdi ve onun aynıdır.” Diyerek, bu mânâ da açık olarak ifade de bulunmuştur. Diğer ifadeyle bütün sayılar ve harfler elif’in aynıdır. - **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz. Murat Deruni) > Âyet-i kerîme de (ilmel yakîn ve aynel yakîn’den bahsedilmek-tedir, bu hususun ayrıca birde, Hakk’al yakîn Halide vardır. Muhyiddin arabi Hz. lerine soruyorlar yakîn nedir? Diye O da “ el yakînü hüvel Hakk” demiştir. Yani yakîn denilen hâdise, “af’aliyle, esmâsıyla, sıfatıyla zâtıyla” zâtın ta kendisidir. - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3) > Bu beyt-i şerîfte اتقوا فراسة المؤمن فإنه ينظر بنور الله ya'ni "Mü'minin firâsetinden sakının; zîrâ o Allâh'ın nûruyla nazar eder!" hadîs-i şerîfine işaret buyuru-lur. Ve cenâb-ı Şeyh-i Ekber Muhyiddîn İbn Arabî (k.s.) hazretleri et-Tedbî-râtü'l-İlâhiyye nâmındaki eser-i şerîflerinde buyururlar ki: "Firâset iki nevi' olup, birisi "firâset-i hikemiyye" ve diğeri "firâset-i şer'iyye" dir. - **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (265 59 48 Ku Ker Yol Haşr Sûresi Murat Derûni) > ...badesini içip, “fena fîllah” hasıl olmamışsa, “HU” dediği zamanda, kendi zannı ve tasavuru, itikadı ve takyidi üzere Hakkı tahayyül ve tasavvur eder çünkü “ıtlaka-mutlak bilgi” ermemiştir!.. Ve böylece de ken... - **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (49 36 YÂ-Si̇n Sûresi̇) > Fiziki mânâda kopacak olan kıyâmetin neticesinde oluşacak olan zorluklar onlara hiçbir şekilde tesir etmez. ********* Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) Fütûhât-ı Mekkîyye 'lerinin üç yüz altmış yedinci bölümünde göklerde İdrîs (a.s.) ile buluştuğu sırada sorduğu sorulardan birisi olarak buyururlar ki: İdrîs (a. - **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v) > Şems’in Konya’dan ilk ayrılması hicrî (643) imiş. Toplarsak, (6+4+3=13) tür. Milâdî (15 Şubat 1246) top-larsak (1+2+4+6=13) tür. Muhyiddîn sayı değerleri (157) dir, toplarsak, (1+5+7=13) tür. Bunları da birer yardımcı bilgi olarak ilâve etmiş oldum. - **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (192 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Şimdi burada beş yön olarak belirtmiş ana hatlarıyla, Muhyiddin-i Arabi ve şerh eden Ahmed Avni Konuk bu eserleri bize bırakmaları verese-i Muhammedi olarak yani ilahi nimetler olarak, başka hiçbir peygamber kavimleri bu tür ilimlere varis olamadılar. ## İlgili Kavramlar - [Futuhât-ı Mekkiyye](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/futuhat-i-mekkiyye) — influences - [A'yan-ı Sabite](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ayan-i-sabite) — influences - [Vahdet-i Vücud](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vahdet-i-vucud) — influences - [Fusûsu'l-Hikem](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fusus-ul-hikem) — influences - [Tecelli](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tecelli) — influences - [Vahdet-i Vücud](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vahdet-i-vucud) — related - [Fusûsu'l-Hikem](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fusus-ul-hikem) — related - [Futuhât-ı Mekkiyye](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/futuhat-i-mekkiyye) — related - [Cebir ve İhtiyâr](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/cebir-ihtiyar) — related - [Kâlû Belâ — Bezm-i Elest](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kalu-bela) — related - [Futuhât-ı Mekkiyye](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/futuhat-i-mekkiyye) — related - [Abdulkerim Cili](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/abdulkerim-cili) — related - [Şeyh Mahmud Şebüsteri](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sebusteri) — related - [Ahmed Avni Konuk](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ahmed-avni-konuk) — related - [Abdulkerim Cili](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/abdulkerim-cili) — influences - [Şeyh Mahmud Şebüsteri](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sebusteri) — influences - [Ahmed Avni Konuk](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ahmed-avni-konuk) — influences - [Cebir ve İhtiyâr](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/cebir-ihtiyar) — influences - [Kâlû Belâ — Bezm-i Elest](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kalu-bela) — influences