# İhtiyari Ölüm

> İradi ölüm. Ölmeden önce ölmek, nefsin Hakk'a teslimi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ihtiyari-olum

---

## Tanım
İhtiyarî ölüm, sâlikin biyolojik ölüm gelmeden önce nefsini iradî olarak öldürmesi, benliğin Hakk karşısında fena bulmasıdır. Tasavvuf literatüründe "mevt-i ihtiyârî" olarak geçer ve "mevt-i tabiî" (doğal ölüm) karşısında konumlandırılır.

## Etimoloji
"Mevt" (ölüm) + "ihtiyâr" (seçim, irade) terkibinden oluşur. Yani "seçilmiş/iradî ölüm" anlamındadır.

## Hadis
Hz. Peygamber'e atfedilen meşhur söz: **"Mûtû kable en temûtû"** — *"Ölmeden önce ölünüz."* Bu söz, tasavvufun en temel prensiplerinden birinin dayanağı olmuştur.

## Mertebeleri
Sufiler ihtiyari ölümü dört mertebede tasnif eder:
- **Mevt-i ahmer (kırmızı ölüm):** Nefse muhalefet
- **Mevt-i ebyaz (beyaz ölüm):** Açlık, oruç
- **Mevt-i ahdar (yeşil ölüm):** Yamalı hırka, dünyadan sıyrılma
- **Mevt-i esved (siyah ölüm):** Halkın eziyetine tahammül

## Tasavvuf Geleneği
Gazalî *İhyâ*'da, Kuşeyrî *Risâle*'sinde bu kavramı fena makamının kapısı olarak ele alır. Mevlânâ'nın "her ân ölüp her ân dirilme" teması bu ilkenin şiirsel ifadesidir.

## İlgili Kavramlar
- [fena](/wiki/fena)
- [beka](/wiki/beka)
- [nefs](/wiki/nefs)
- [tevhid](/wiki/tevhid)

## Kaynaklar
- Gazâlî, *İhyâu Ulûmi'd-Dîn*
- Kuşeyrî, *er-Risâle*
- Mevlânâ, *Mesnevî*

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)** — Mahmûd-ı Şebüsterî (123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > Eğer buradan ölmeden evvel ölünüz hükmünü tahakkuk ettirirsek, kendi beşeri kişiliğimiz ortadan kalkar da gerçek hakkani varlığımız zuhura gelirse işte o zaman hayalden kurtulmuş oluruz. Şimdi hayalden kısaca bahsedelim. Hayal, yoku var olarak gösterir. Varı da yok olarak gösterir. Hakk’ın varlığını yok gösterir, kendi yokluğu­nu da var gösterir.
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Yani ölmeden evvel ölünüz hadisinde belirtilen “mevt” mutlak mevt gibi yani Azrail’in (a.s.) gelip de bedenden ayırdığı gibi olmaz. Meselâ su donup buz şeklinde zahir olur. Buzun katı yapısı erimedikçe onda mahbûs olan su, vech-i etemm üzere denize kavuşamaz. Buzu deryaya atsak bile buz belirli bir süre gene buzdur, su olup deryaya karışmaz.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10)
  > Kılıç, o kılıçtır, adam o adam değildir. Fakat bu suret seni hayran edicidir. Bu dünya hayatında, "Ölmeden evvel ölünüz!" hadis-i şerifi gereğince nefsini büyük cihatta öldüren bahtiyarların bedeni yine o bedendir ve kılıç yine o kılıçtır.
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”)
  > Yani gerçek kendini bilişinden sonra olacak işlevdir, işte buraya gelmenin de yolu Evvela nefsi benliğini terk, yani onun yokluğunu gerçekten idrak edip yaşamak. Ölmeden evvel ölünüz hükmü var burada. İkincide İzafi benliğini terk onun da ismine MÜBDİ MARİFET diyorlar. Yani marifetin menşei.
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi   Murat Deruni)
  > Yani ölmeden evvel ölünüz hadisinde belirtilen “mevt” mutlak mevt gibi yani Azrail (as) ın gelipte bedenden ayırdığı gibi olmaz. Meselâ su donup buz şeklinde zahir olur. Buzun katı yapısı erimedikçe onda mahbüs olan su, vech-i etemm üzere denize kavuşamaz.
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (133 1 1998 2000 1 zmir rfan Sohbetleri CD 1)
  > Necdet’i dinle hafiften Ne sırlar gelir sana garibden Hakk’ın armağanı bu gaibden Terzi Baba’dan seyrana geldim 10/04/1999 Cumartesi Hadis-i Şerifte (sav) efendimiz “Muti kable ente mut” yani ölmeden evvel ölünüz buyurur bakın bu bir emirdir, ölebilirsiniz, ölmeyebilirsiniz gibi değildir kelamdaki ifade ölmeden evvel ölünüz, emir hükmündedir.
- **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler)
  > "Bu şiir Efendimin kısa bir süre sonra vefat edeceğini ifade ediyor." Bahsi geçen şiir muhtemelen “fenafillâh” mertebesinden yazılmıştır, buradaki ölüm ise “ Ölmeden evvel ölünüz ” hükmü içerisinde olan ölümdür, zuhurat sahibi henüz bunu anlayacak idrakte olmadığı için fiziki ölüm düşüncesi ile muhabbetinden dolayı üzülmüştür.
- **Mir'at-ül İrfân ve Şerhi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (58 MİR’AT-ÜL İRFAN ve ŞERHİ)
  > ....v) efendimiz şöyle buyurdu "Ölmeden evvel ölünüz" Bu Hadîs-i Şerîf’in şerhi şöyle olabilir "belli ölümle ölmeden evvel kendinizi anlayınız, irfân sâhibi olunuz." Aşağıda anlatacağ...
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (76 5 Do dular ya ad lar hik yesi son hali 1)
  > İzâfi varlığını kaybetmiş, Hakkani varlığının zâtını bulmuştur. Allah’ın (c.c) "ÎKÂN" mertebe-i lütfuna ulaşmıştır. "Ölmeden evvel ölünüz!" hadîs-i şerifinin hakîkatının sırrına mazhardırlar. Hakîkat ehli fenafillâh’tan bakâ-billâha ulaşarak, kendi irâdelerini tamamen Allah'ın irâdesine terk etmişlerdir.
- **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (121 Fu Hi 03 NUH FASSI)
  > Yukarıdaki alemlerden aldığın benlik elbiselerini bırakamayacaksın. Çünkü o çalışmayı yapmamışsın. “Ölmeden evvel ölünüz” buyurduğu işte bunlardır. O mertebedeki elbiseleri çıkarın yerine iade edin sahibine iade edin demektir.
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (188 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Bundan kurtulmak için de “muti kable ente muti” ölmeden evvel ölünüz hükmünü bize gösterdi ki bu çok yüce bir ilim hiçbir peygamberin, Musa (a.s.), İsa (a.s.) dahil diğer aralarında geçen bütün peygamberler dahil bu sırrı hiçbir peygamber dahil ortaya koymuş değildir. Gerçekten de gözümüzü yumsak arkaya bir baksak ne kalır elimizde ne vardı elimizde bir hayalden başka bir şey yoktu.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > "Ahrâr", nefsin sıfatlarının esâretinden kurtulup موتوا قبل ان تموتوا ya'ni “Ölmeden evvel ölünüz” hadîs-i şerîfı hükmüne mazhar olan tâifedir. Ya'ni “Ebrâr tâifesi, bu Mesnevî-i Şerîf’de hikemiyyât-ı ilâhiyye meyvelerini yerler ve maârif-i ilâhiyye şarabını içerler; ve ahrârın ruhları bu Mesnevî-i Şerîf’den ferahlanır ve mesrûr olur.
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (39 Terzi Baba 2)
  > Âyetin ikinci kısmında ise , ”Allaha ve rasulüne hicret etmek için evinden çıkan kimseye ölüm gelirse, onun ecrini vermek Allaha aittir” Allah’a ve rasûlüne hicret etmek ifadesini, Rasûl olanın yani irsal edicinin özel ma’nâda da, Terzi Babamın, duyurduğu hakikate kim muhacir olarak katılır ise, ve sonra ölümün hakikati (ölmeden evvel ölünüz sırrı ) kendisine bildirildiğinde, onun mükâfatı Allah üzerinedir. O gafur...
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye)
  > Şu hâlde ceza' etme ve korkma; fenâ-fillâh ile nefsini öldürmeğe çalış! Ve مُوتُوا قَبْلَ أَنْ تَمُوتُوا ]Ölmeden evvel ölünüz!] emr-i âlîsine imtisâl et! Bu zikrettiğimiz [22/31] maʼrifet-i Hakk'a vusûl yolunda, belâlara sabreyle!
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5)
  > Yani "Hakk'ın sarhoşu, nefsânî heveslerden ve cismanî zevklerden ayık ve haberdar değildir. Çünkü o, Hakk'ın sarhoşu, موتوا قبل ان تموتوا yani "Ölmeden evvel ölünüz!" sırrına mazhar olduğundan kıyamete kadar ayılmaz. Bu sebeple nefis ve cismaniyetle ne ilgisi olur?
- **TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Sayfa 39)
  > Onun için o nefse gerek mevt-i ihtiyari, ihtiyari ölüm ve gerek mevt-i ıztırari indinde yani zaruri ölüm yani vücuttan ayrılması dolayısıyla olan ölüm yanında Rabbına rücu eyle hitabı varid oldu, yani rabbına rücu et (89/28) Rabbına dön denmesi gerek mevt-i ihtiyari yani isteyerek ölümünden (ölmeden evvel ölün, hadisi) veya fiziki bedenin devredışı kalarak olan ölüm ile Rabbına rücu etti.
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)** — Abdulkerim Cili (113 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > Umarım Azrâîl (a.s.) ile zaruri ölüm gelmezden evvel ihtiyari ölüm ile, bu dünyanın ve kendi beden dünyamızın hakikatini idrak etmiş olarak varlığımızı daha evvelden Hakk’a teslim ederiz de Azrâîl (a.
- **TB. Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (184 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Ancak ihtiyari ölümle “muti kable ente muti” ölmeden evvel ölünüz hükmüyle ölenler bu hadisin hükmünün dışına çıkmış olacaklardır. Yani bu ihtardan, ikazdan kurtulmuş olacaklardır. Ayrıca bu ikazdan faydalanmış olacaklardır.
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî)
  > Ârifler " ölmeden evvel ölünüz " hükmüyle beşerî benliklerini daha bu dünyâda iken terk ettiklerinden, bu hakîkati biyolojik ölüm henüz gerçekleşmeden müşâhede eder ve bu " bir günlük " dünyâ hayatını, bir gaflet rüyâsı olarak değil, Hakk'ı müşâhede etme fırsatı olarak kullanırlar. Âyette geçen " âddîn " ( hesap tutanlar ) işte bunlardır. Gaflet ehli ise dünyâdayken bu ilme ulaşamadıklarından, hiç ölmeyecekmiş gibi...
- **Fussilet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (96 41 Fussi̇let-Sûresi̇)
  > İhtiyari kıyamet ise, “ ölmeden evvel ölünüz ” hükmü ile belirtilen, uzun süren bir eğitim ile, yavaş yavaş nefsinin can çekişmesi ile, kazanmış olduğu kendini bilme/tanıma ilmi, ile bilerek nefsinin benliğinden geçe-rek, ilâh-i benliği ile kalıp, hayatına bu şekilde devam etmesidir. Bu eğitim ise ancak gerçek bir irfan ehli Kâmil insân kontrolunda olur. Daha sonra onun başına da gelecek olan zaruri ölüm onun için...
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tarık Suresi)
  > Bu yıldız “Şı’ra” yıldızı denilen İlâhi benliği ifade etmektedir. Efendimiz s.a.v. in bildirdiği; Mûtû kable en-temûtû: Ölmeden evvel ölünüz. İşte yıldızın bu çökmesi ölümü ile Sefa ile merve Allah (Uluhiyet) işaretlerine ve buradan ise Allah isminin ilk oluşumu Kelimeyi Tevhid sonundaki “hu”, ulûhiyetteki “ism-i azam” dır.
- **Îmân ve İkân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (72 Îmân VE Îkân)
  > Kendilerinden bir talepleri olmamaktadır. Çünkü yokluğu ve hiçliğe doğru kanat açmışlar “ mûte kable ente mût” “ ölmeden evvel ölünüz ” hükmü ile ve nefislerini terbiye etmek için, ölüm vadisine gitmişlerdir, ama daha ölmüşler değildir.
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (95 8 Terzi Baba Necdet 8 19 53 Ard)
  > Sadece bu vücûtla yaşayan kimselerin vücûd ülkesinin sultanları ise, nefisleri olmaktadır. Ruhani vücûd ise, kendi bireysel ve fiziksel vücût- larından geçip “ölmeden evvel ölünüz” sırrına vâkıf olarak, hakkani bir vücûda sahip olabilen kâmillerin’dir. Böyle bir vücûda sâhip olabilen “veliler” için zaman ve mekân mevhumunu yok ederek, tayyi mekân yapabilmektedirler.
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v)
  > Her insanda olan bu hakîkâti kim kendisinde ortaya çıkarırsa o ebedi saadete ermiş olanlardandır. Bunun için de ihtiyari ölüm ile ölerek perde olan beşeriyetten soyunmak gereklidir. Bizlerdeki gerçek yaşam olgusu, nefs tarafından oluşturulmaktadır.
- **Tüm Şiirlerim** — Terzibaba - Necdet Ardıç (129 (tüm Şi̇i̇rleri̇m))
  > ...Hakk’ı gösterdin burada, Şimdi olmak var sırada, lebbeyk Allahümme lebbeyk, lebbeyk, Ya Rasûlüllah, Ölmeden ölmek ne imiş, irfan ehli böyle geçmiş, Gönül sûltanı’nı seçmiş, lebbeyk Allahümme lebbeyk, lebbeyk Ya Ra...
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri)
  > Kûr’ân zat olduğundan zat’ın içinde meydana gelen bu hayalat ve onun zuhurları şecer-i mel’unedir. İnsânların uyanmalarını sağlayan ölüm fiziksel ölüm değildir, “ölmeden evvel ölünüz” hükmüyle belirtilen şekilde öldükten sonra ancak bu rû’ya-dan uyanılabilir. Zâten kerametin en büyüğü kişinin kendini bilmesi ve bu âlemdeki yaşamı idrak etmesidir.
- **İnci Tezgâhı (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Sülükler Hakkında Bilgi - FATİH ARDIÇ)
  > Bilindiği gibi ölüm, biri ihtiyari, diğeri ise ızdırari olmak üzere iki türlüdür.
- **Sohbet Arası Sohbetler (24)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (156 24 Soh. ara.sohbetler)
  > Fiziki, ızdırarı mevt dedikleri zorunlu ölüm mü? Ya da ihtiyari isteyerek ölmek mi? Peygamber Efendimizin dediği gibi “ Müti kable en temut” yani ölmeden evvel ölünüz. O zaman ben sana vurayım, sen öl, ben sana o zaman katil değil sana rahmet etmiş olayım. Fiziki manada bunu düşünürsek, biz kendimizi, kendimiz hayali ve vehmi olarak nefsi bir benlik vermişiz, binamızı onunun üzerine kurmuşuz.
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Abdulkerim Cili (115 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ...(a.s.) ile zaruri ölüm gelmezden evvel ihtiyari ölüm ile, bu dünyanın ve kendi beden dünyamızın hakikatini idrak etmiş olarak varlığımızı daha evvelden Hakk’a teslim ederiz...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Abdulkerim Cili (117 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > Yerlerde sürünmekten kurtulup ayağa kalkması ve asli asaletine ulaşması, bu ve benzeri tevhid kitaplarında belirtilen kendi hakikatlerini anlaması ile ancak mümkün olacaktır. Umarım Azrâîl (a.s.) ile zaruri ölüm gelmezden evvel ihtiyari ölüm ile, bu dünyanın ve kendi beden dünyamızın hakikatini idrak etmiş olarak varlığımızı daha evvelden Hakk’a teslim ederiz de Azrâîl (a.
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç (131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba)
  > Burada bir soru ifadesi vardır. Zâhiri ma’nâda bu soruyu soran zaten ölüdür. Batınen bakıldığında ise zaruri ve ihtiyari ölüm vardır. İşte kişi gerçek ma’nâda Hakîkat-i sorguluyorsa ki, (Na) biz demektir… Ve ihtiyari ma’nâda ölürse, yani ölmeden önce ölürse, Burada ki Na (biz) Hakk’ın zâtından başkası olmaz…
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > İzdirari ölümle değil, yani beşeriyetimizin elden gitmesi ölümüyle değil o ölümle ölürsek felaket ki felaket, vah ki vah, ama ölmeden evvel ölürsek buna ihtiyari ölüm diyorlar. Ölmeden evvel ölünüz ne demek bu ölmeden evvel ölünüz, demek ki iki türlü ölüm var. Ölmeden evvel de ölünüyormuş, işte kim ki ölmeden evvel öldü, o hayat-ı ebediye ile dirildi, bu rü’yadan kurtuldu, hayel görmekten rü’ya görmekten ancak...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 13 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (145 13 9 2003 11 Cd Sohbet Aras Sohbetler)
  > Çünkü İnsanlar uykudadır, öldükleri zaman uyanacaklar diyor ya efendimiz, işte zahir itibariyle bu fizikölümünü ifade ediyorsa da aslında “muti kable ente muti” yani ölmeden evvel ölünüz neden, nefsinizden beşer anlayışınızdan ölünüz Âdem anlayışına geçip diriliniz, demek istiyor. İşte bu anlayışla yeryüzü toprağına ayak bastığında hem Âdem’i hakiki bize inmiş olur, ve biz Âdem olmuş oluruz, ve biz gerçekten bu...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (146 14.cd 2003 Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...yere sağlam basmış oluruz. Bir, mananın bizim bedenimize inmesiyle âdemin hakikati bize ve bu bedenle birlikte yeryüzü arzına basmış olmaktayız. İşte bu anlayıştan sonra miraç yolunun başlangıcı olur. Bu âdemi hakikatin...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 16** — Terzibaba - Necdet Ardıç (148 16 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > İzdirari ölümle değil, yani beşeriyetimizin elden gitmesi ölümüyle değil, o ölümle ölürsek felaket ki felaket, vah ki vah, ama ölmeden evvel ölürsek buna ihtiyari ölüm diyorlar. Ölmeden evvel ölünüz ne demek bu ölmeden evvel ölünüz, demek ki iki türlü ölüm vardır. Ölmeden evvel de ölünüyormuş, işte kim ki ölmeden evvel öldü, o hayat-ı ebediye ile dirildi, bu rü’yadan kurtuldu, hayel görmekten rü’ya görmekten ancak...
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç (15 6 Pey 1 Hz. dem)
  > ” Orada hayat bulacaksınız, yani hay isminin zuhurunu orada görüp yaşayacaksınız hayat bulacak, kimlik kazanacaksınız ve orada öleceksiniz. Bazınız ızdırari > zaruri ölümle bazınızda ihtiyari > isteyerek (ölmeden evvel ölünüz) hükmü ile öleceksiniz. Ve herkes nasıl ölmüş ise o ölümün karşılığı olan mertebesi itibariyle kazanılan yere oradan çıkarılıp gönderileceksiniz demektir.
- **Divan 3** — Terzibaba - Necdet Ardıç (16 Divan 3)
  > ...Hakk’ı gösterdin burada, Şimdi olmak var sırada, lebbeyk Allahümme lebbeyk, lebbeyk, Ya Rasûlüllah, Ölmeden ölmek ne imiş, irfan ehli böyle geçmiş, Gönül sûltanı’nı seçmiş, lebbeyk Allahümme lebbeyk, lebbeyk Ya Ra...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Abdulkerim Cili (166 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > Yerlerde sürünmekten kurtulup ayağa kalkması ve asli asaletine ulaşması, bu ve benzeri tevhid kitaplarında belirtilen kendi hakikatlerini anlaması ile ancak mümkün olacaktır. Umarım Azrâîl (a.s.) ile zaruri ölüm gelmezden evvel ihtiyari ölüm ile, bu dünyanın ve kendi beden dünyamızın hakikatini idrak etmiş olarak varlığımızı daha evvelden Hakk’a teslim ederiz de Azrâîl (a.
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)** — Abdulkerim Cili (167 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ....) ile zaruri ölüm gelmezden evvel ihtiyari ölüm ile, bu dünyanın ve kendi beden dünyamızın hakikatini idrak etmiş olarak varlığımızı daha evvelden Hakk’a teslim ederiz de A...
- **TB. Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (182 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Gerçekten madde olarak müşahede etmiş olsak o alemin güzelliklerini müşahede etmiş olsak buraya intibak edemeyiz. Burası bize çok ağır gelir yaşayamayız. Ölmeden evvel ölünüz kavlinde aslında burada yaşıyor olmakla birlikte zaten onlar ölmüşlerdir. O da ayrı bir konudur. “Ölmeden evvel öleni görmek istiyorsanız Ebubekir’e bakın” diyor ya Efendimiz.
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (185 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Yani kıayamet gününden maksat bugün “muti kable ente mutu” yani ölmeden evvel ölünüz, kim ki kendi varlığını Hakk’a verdi onun kıyameti koptu, bugünden koptu daha. Zîrâ nefse bağlanmak, taayyün mevcûd iken mümkün idi. Yani varlığın kendinde iken nefsine yönelmen mümkün idi, Buz gibi donmuş olan bu tayin olunmuş bu vücut, güneş tecellisi ile eridiği vakit “ben” tabirinin taalluk edeceği bir nokta-i istinâd kalmaz.
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (189 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Ve bu umuma şâmil olan zaruri ölümün hikmeti Hakk'ın onları vücud şirkinden kurtarıp, kendine almasından ibarettir. Bu âlemde iken ihtiyarî ölüm ile ölenlerin suri ölümleri ise, bir vecihden umuma muvafakat içindir. Onlarla uygun neticesi olsun diyedir, onlar öyle bakarlar görürler, Yoksa onların Hakk'a vusul için, mevt-i ıztırârîye ihtiyaçları yoktur.
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (249 40 42 Ku Ker Yol  MÜ'MİN Sûresi   Murat Derûni (2))
  > Gerçekten kendini bilmeden, bulmadan bu dünyadan ayrılmak büyük kayıptır. “Mutü kable ente mutü” yani (ölmeden evvel ölünüz) Hadîs-i kûdsi si ile Efendimiz de bu hale ne güzel açıklık getirmiştir. Kendi Nefs-lerin den ölenler, HAKK’ın varlığı ile dirilirler ki işte bu gerçek yaşamdır.
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (263 57 46 Ku Ker Yol  Hadid Sûresi   Murat Derûni)
  > Onun cesedi vardır fakat içini Rahîm ismi şerifi ihata etmiştir. Yani kendini, nefsini boşaltmış oraya Hakk’ın nurûnu doldurmuş, maddeden mânâya geçmiş, ölmeden evvel ölünüz hadisinin sırrını yaşamıştır. İşte o insân artık ölümden korkmaz. Komşu kapıya gider gibi hatta ondan da kolay gider.
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (36 2 Bakara-Sûresi̇)
  > ...مَةٌ وَأُولَـئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ 271 (2/157) Ülâike aleyhim salevatun min Rabbihim ve rahmetün ve ülâike hümül mühtedun; * İşte Rableri katından rahmet ve merhamet onlaradır. Doğru yola ulaştırılmış olanlar d...
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (44 7 A’râf Sûresi̇)
  > ” Orada hayat bulacaksınız, yani hay isminin zuhurunu orada görüp yaşayacaksınız hayat bulacak, kimlik kazanacaksınız ve orada öleceksiniz. Bazınız ızdırari > zaruri ölümle bazınızda ihtiyari > isteyerek (ölmeden evvel ölünüz) hükmü ile öleceksiniz. Ve herkes nasıl ölmüş ise o ölümün karşılığı olan mertebesi itibariyle kazanılan yere oradan çıkarılıp gönderileceksiniz demektir.
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (57 20 TÂ HÂ Sûresi̇)
  > Geniş ve yaygın mânâda Rabb’i anlamak çok zordur ancak kişi kendini birimsel varlığında tanıyıp bulabilirse onun karşılığı aynı olduğu için Rabb’ini tanımış olur. Efendimiz (s.a.v) yine şöyle buyurmuştur, “Ölmeden evvel ölünüz” yâni büyük kıyâmet gelmeden evvel siz kendi kıyâmetinizi koparınız ki sonrasında zorlanmayasınız. ********** فَلَا يَصْدَنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هُوِيَّ فَتَرَدَّى...
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > Bizler üst düzeyden bakıyor ve varlığı tek olarak görüyorsak o zaman günâh ve sevap denilen şeyin varlığını göremeyiz. Huyun çıkması için “ölmeden evvel ölünüz” hükmünün yaşanması lâzımdır. Kişi pis huylarını azaltabilir ancak ne kadar azaltsa da “ölmeden önce ölünüz” hükmü gerçekleşmeden bu pis huylar kişiden çıkmaz.
- **Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura** — Nusret Tura (82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura)
  > Ancak, zülcelâl vel ikram olan Allah bakidir. e) Nefsini bilen Rabbini bilir. f) Daima O sizinle beraberken, siz neredesiniz? g) Ölmeden evvel ölünüz. h) Ben size damarlarınızdan daha yakınım. ı) Tasavvuf ehliyle sohbet eden Allanın meclisin de demektir.
- **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2)
  > Hayırlı günler Yolcu bey oğlumuz hamdolsun şimdilik iyi sayılırız inşeallah sizlerde iyisinizdir. Gördüğünüz zuhurat oldukça ilginç Muhtemelen Peygamberimizin "Ölmeden evvel ölünüz" hadisinin "aynel yakîn" yönünden bir tecrübe hali olarak gösterilmiş olabilir. Fazla üstünde durmayın.
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 1)
  > ...muhtaçlığını bilmek). Miraç hadisesinde “nefsini bilen Rabbini bilir”in idraki ve dolayısıyla Rubûbiyetin kaynağı olan Ulûhiyyete yönelmiş olması ile oluşan salât ve sonrasındaki sıratullah kemâli Vücûd-u Mutlak’ın tekl...
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk (Fusûsul Hikem Mukaddime)
  > ” 47 Bu mevt-i ihtiyârî, bir insân-ı kâmilin dâmenine teşebbüs edip, onun terbiyesi tahtında bulunmak ile mümkindir. Istılâh-ı muhakkikînde buna “mevt-i ahmer” derler. Veقَبْــل َ أن ْ تَمُوتُــومُوتُــو[Ölmeden evvel ölünüz!] 48 hadîs-i şerîfi bu mevt-i ihtiyârîye işârettir. Ve ( ) Efendimiz, Hz. Sıddîk-ı A’zam hakkında buyururlar:أرْض ِالْد َ أن ْ يَنْظُــر َ إِلَــى مَيِّــت ٍ يَمْشِــي عَلَــى وَجْــه ِ مَــن ْ...
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Yûsufiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nûriyye)
  > Çevgân, topu nasıl çeler ve onda istediği gibi tasarruf ederse, o kendisinden halâs olup مُوتُوا قَبْلَ أَنْ تَمُوتُوا ]Ölmeden evvel ölünüz!] sırrına mâsadak olmuş olan mürşid-i kâmil dahi, bende öylece tasarruf etsin. Her kim benlikten halâs oldu ise bütün "ben"ler ondadır.
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İdrîsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kuddûsiyye)
  > “Mevt-i irâdî”, tarîk-i Hakk'a sâlik olanların riyâzât-ı şedîde ve mücâhedât-ı kesîreye muvâzabatla sıfât-ı nefsâniyyelerini imhâ etmeleriyle zuhûra gelir. مُوتُوا قَبْلَ أَنْ تَمُوتُوا [Ölmeden evvel ölünüz!] hadîs-i şerîfinde emr buyurulan mevt budur. Bu hâle gelen sâlikin nazarında, ne kendi vü- cûdu ve ne de keserât-ı âlemin vücûdu kalmaz.
- **Necdet Divanı** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Necdet Divanı)
  > MEDYEN : MUSA AL. 'ın bir müddet kaldığı şehir. MASİVA : ALLAH'dan gayrı her şey. MUTİ KABLE : Hadisi kudsi, ölmeden evvel ölünüz. — N — NASRUN MİNALLAH : Ayet. ALLAH'dan yardım. — R — RUHÜL KUDÜS : CEBRAİL AL. RÜKÜN : Kolon, direk.
- **Enbiyâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ulûhiyyet “Zât Mertebesi”)
  > Sen ihtiyari ölüm ile ölürsün, onlarda ıztirari ölüm ile ölümü tadacaklardır. ---------------- كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً وَإِلَيْنَا تُرْجَعُونَ {الأنبياء/35} “Kullu nefsin zâ-ikatu-lmevt(i) veneblûkum bi-şşerri velhayri fitne(ten) ve-ileynâ turce’ûn(e)” Her nefis ölümü tadacaktır.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Sayfa 237)
  > Birinci hayat ve memat ölüm ve dirim en kısa sürede olan tesbit edemediğimiz devreler içerisinde hepimiz bir bütün olarak gözüküyor. İkincisi süresi biraz daha uzun olan her nefes aldığımızda ölüp dirilmekteyiz.
- **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç (14 rfan mektebi Hakk yolu)
  > Gerçekten kendini bilmeden, bulmadan bu dünyadan ayrılmak büyük kayıptır. “Mutü kable ente mutü” yani (ölmeden evvel ölünüz) Hadîs-i kûdsi si ile Efendimiz de bu hale ne güzel açıklık getirmiştir. Kendi Nefs-lerin den ölenler, HAKK’ın varlığı ile dirilirler ki işte bu gerçek yaşamdır.
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 1)** — Nusret Tura (163 1 Esmâ’ül Hüsnâ)
  > ...çlı olarak, araçla… ↑ 1) Kısır, verimsiz, döl veremeyen. 2) Sonuçsuz, başarısız… ↑ (NECDET DİVANI) ESMÂ’ÜL HÜSNÂ'dan gezinti - MEKKE MEDİNE ( 6.8.1987 ) ↑ (اَلْوَاجِدُ) Vacid esmâsının sayısal değeri; (و) Vav: 6,...
- **Enbiyâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi   Murat Deruni)
  > ...” Her nefis ölümü tadacaktır. Sizi bir imtihan olarak hayır ile de şer ile de deniyoruz. Ancak bize döndürüleceksiniz. (21/35) ---------------- Bu Âyetin başı her varlığın sonunu ifade etmektedir, nasıl ki her var...
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve  Mustafa Hilmi Sâfî  Hz.   Murat Deruni)
  > ...AHİR RAHMÂNİR RAHİYM SALSALA-İ CERES 32. BÖLÜM SALSALA-İ CERES SALSALA-İ CERES: Çeşitli manalara gelir… Burada onun için verilecek mana: - Yankı yapan ürpertici ses: Tarikattan hakikate geçerken oluşacak, hakikat ile mar...
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (256 32  Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan)
  > Yani kişinin Rabb’ına götürülüp dönmesi için ölmesi gerekmekte dir. Bunu ızdırari olan ölüm gelmeden önce yapmamızı da yine efendimiz a.s “ Ölmeden evvel Ölünüz” sözü ile ihtiyari olan ölümü bize tavsiye etmiştir. Bu Noktada ehli irfan ölümü dörte ayırmıştır. Mesnevi şerifte şu şekilde geçmekte T.
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (261 54 44 Ku Ker Yol  Kamer Sûresi   Murat Derûni)
  > Nûr-u Muhammed-i Kamer’inden bir mü’min nurunu, ışığını, ışkını alabilmesi için yapması gereken, Necm yıldızı yani nefis yıldızından ışığın yani aydınlanması almasını söndürmesi, yani daha bu dünya hayatında iken ihtiyari ölüm ile ölmesi yani ölmeden önce ölmesi gerekir. Bu “Men Arefe Nefsehu Fakad Arefe Rabbahu” Yani kim nefsine arif oldu, fakad Rabbine arif oldu” anlayışıdır.
- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (41 (İnci tezgâh-ı))
  > Onun cesedi vardır fakat içini Rahîm ismi şerifi ihata etmiştir. Yani kendini, nefsini boşaltmış oraya Hakk’ın nurûnu doldurmuş, maddeden mânâya geçmiş, ölmeden evvel ölünüz hadisinin sırrını yaşamıştır. İşte o insân artık ölümden korkmaz. Komşu kapıya gider gibi hatta ondan da kolay gider.
- **Aşk ve Muhabbet Yolu** — Nusret Tura (77 Aşk VE Muhabbet Yolu)
  > Yâni Zât’da fâni olarak zât olacağız. Ervah toplulukları akan nehirler gibi bir gün denize iltihak edeceklerdir. Geliniz ölmeden evvel ölünüz. Âriflere, âşıklara uyup, bu sırlı mânâyı anlayınız. Hz Allah "Kün" dedi. Kendi kitâbını okuyucu ol, kendini ârif ol.
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması  2)
  > ” Orada hayat bulacaksınız, yani hay isminin zuhurunu orada görüp yaşayacaksınız hayat bulacak, kimlik kazanacaksınız ve orada öleceksiniz. Bazınız ızdırari > zaruri ölümle bazınızda ihtiyari > isteyerek (ölmeden evvel ölünüz) hükmü ile öleceksiniz. Ve herkes nasıl ölmüş ise o ölümün karşılığı olan mertebesi itibariyle kazanılan yere oradan çıkarılıp gönderileceksiniz demektir.
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Nûhiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Subbûhiyye)
  > ” Onun kuvâ-yı nefsâniyyesi ve sıfât-ı hayvaniyyesi henüz ölmemiştir; ve مُوتُوا قَبْلَ أَنْ تَمُوتُوا [Ölmeden evvel ölünüz!] sırrına mazhar olmamıştır. Zamânımızda, “Zâhir ve Bâtın hep Haktır. Biz bunun böyle olduğunu anladık.
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İbrâhîmiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Müheymiyye)
  > İnsân-ı kâmil dahi: “Ey benim Hâlık'ım, ben de senin Habîb-i Lebîb'inin مُوتُوا قَبْلَ أَنْ تَمُوتُوا ]Ölmeden evvel ölünüz!] emrine tebaan, ölmeden evvel ölmek ve fânî olmak keyfiyetine kaçıp ilticâ eyledim; ve bu sûretle maksad-ı hilkatin husûlüne ve rızâ-yı şerîfinin istihsâline sa’yeyledim” der.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > Sen beşerî vasıflardan öldüğün zaman, sırlar denizi seni başı üzerine koyar. Yukarıdaki örneğe uygun olarak, ey Hakk Yolcusu, sen beşerî vasıflardan "Ölmeden evvel ölünüz!" emri gereğince ölür; ve irâdeni terk edersen, sırlar denizinin hareket ettiricisi olan ilâhî irâdeye tâbi olursun; ve sırlar denizi artık seni başı üstünde tutar.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11)
  > Hatta tövbe kapısı onun üzerine bağlanmıştır." Hz. Bilâl, Hakk'ın ve Resûlü'nün âşığıdır. موتوا قبل ان تموتوا [yani "Ölmeden evvel ölünüz!"] emri gereğince ölmeden evvel ölmüş ve onun kıyameti kopmuştur; ve hatta onun üzerine kıyamette kapanması vaat edilen tövbe kapısı kapanmıştır.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12)
  > ng, ey hileger, makbül olmaz! . “Ferheng”, ilim, dâniş, edeb, büyüklük, muvâzene, ma'nâlarınadır. Ya'ni, ey hileger ve tedbir edici olan kimse! Sıfât-ı nefsâniyyeyi terk edip mevt-i irâdi ile ölmekten
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Zekat ve İnfak)
  > Ölmedikçe aslâ benim cûd ve sehâvetimden müstefîd olmadın!” 3861. "Ölümden evvel ölünüz!"ün sırrı bu olur. Zîrâ ölmekten sonra ganimetler erişir. “Ölmeden evvel ölünüz!” hadîs-i şerifinin sırrı budur ki: Mevt-i sürîden ve tabiiden evvel, mevt-i irâdî ile vâki’ olan ölümden sonra, ma’nevî olan ganimetler ve fâideler erişir; ve mevt-i irâdî ile ölmenin nasıl olacağı şu hadîs-i şerîfte beyân buyurulur: “Nefsinize haşin...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > "Ebrâr" meşrebinde olan ikinci şehzade, bâtını (iç dünyayı) arındırmakla meşgul olduğundan, kısmen manaya yönelmiş ise de, keşif ve keramet gibi şekillerden ve hayallerden alakasını kesmemiştir. Bu da sâlikin orta hâlidir. "Şüttâriler"den olan üçüncü şehzade, موتوا قبل ان تموتوا [yani "Ölmeden evvel ölünüz!"] emrine uyarak iradî ölümle ölmüş ve şekil ve manadan geçerek Hakk'a ulaşmıştır. Bu da sülukun (Hakk...
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (247 37 40 Ku Ker Yol  Saffat  Sûresi   Murat Derûni (1))
  > Burada bir soru ifadesi vardır. Zâhiri ma’nâda bu soruyu soran zaten ölüdür. Batınen bakıldığında ise zaruri ve ihtiyari ölüm vardır. İşte kişi gerçek ma’nâda Hakîkat-i sorguluyorsa ki, (Na) biz demektir… Ve ihtiyari ma’nâda ölürse, yani ölmeden önce ölürse, Burada ki Na (biz) Hakk’ın zâtından başkası olmaz…
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (34 Bakara dosyas)
  > Bu hikâyede ise durum Museviyet mertebesinde (tarikat/tenzih) Kurban makamıyla gözükmektedir; artık isimlerde tevhide ulaşılmıştır. İsimlerdeki tevhid ile sıfatlardaki tevhide, yani hakikat makamı olan İseviyet’e ulaşılacak, ölmeden ölmek, yeniden diriliş yaşanacaktır. İlâhi emir ile, Sıdk kılıcı ile bakara kesilecek, nefs-i emmare biçilecek,putlaştırdığımız eski alışkanlık ve inançlarımız yani içimizdeki hayvaniyet...
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (59 6 Peygamber (4))
  > Geniş ve yaygın mânâda Rabb’i anlamak çok zordur ancak kişi kendini birimsel varlığında tanıyıp bulabilirse onun karşılığı aynı olduğu için Rabb’ini tanımış olur. Efendimiz (s.a.v) yine şöyle buyurmuştur, “Ölmeden evvel ölünüz” yâni büyük kıyâmet gelmeden evvel siz kendi kıyâmetinizi koparınız ki sonrasında zorlanmayasınız. ********** فَلَا يَصْدَنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هُوِيَّ فَتَرَدَّى...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (30)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (162 30 Muhtelif Sohbet Aras Sohbetler)
  > Rüya hayatı gibi, kendi yok ki ortada. Peygamberimizin dediği bu işte:” İnsanlar uykudadır, öldükten sonra uyanacaklar/ ölmeden evvel ölünüz (mutu kable ente mut)”olan ölüm yani. Eğer ölmeden önce uyanamamışssa ahirette de bu uyku devam edecek.
- **Sebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (246 34 5 Kur Ker yolculuk Sebe  Suresi Ç.H.U.)
  > İşte bunun yolu da peygamberimizin “ Ölmeden evvel ölünüz” dediği yani nefsaniyetimizden sıyrılıp ebedi “ hay” ile diri olmaktır. O günkü kureyş kafirlerinin Hz peygamberimiz hakkındaki ( size bir adam gösterelim mi? ) bu alaycı ifadelerini yaşadığımız dönemde de görmek mümkündür.
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)** — Mahmûd-ı Şebüsterî (Sayfa 239)
  > İnsanın üç türlü ölümü vardır: Birincisi, zâtı itibariyle her lahza ölüp durmasıdır. İkinci ölümü dileyerek, isteyerek ölmesi, üçüncüsü de eceli gelince ister istemez ölmesidir. İnsanın üç türlü ölümü derken burada ölüme değişik bir yönden bakıyor.
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)** — Abdulkerim Cili (114 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > Umarım Azrâîl (a.s.) ile zaruri ölüm gelmezden evvel ihtiyari ölüm ile, bu dünyanın ve kendi beden dünyamızın hakikatini idrak etmiş olarak varlığımızı daha evvelden Hakk’a teslim ederiz de Azrâîl (a.
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (192 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Ama “Ölmeden evvel ölünüz” hükmüyle yani ihtiyari ölümle ölmüşse kişi o da ancak burada olması mümkün o zaman rüya aleminden uyanmış, kendi hakikatini idrak etmiş olacaktır. Hani yalnız başıma kaldım işte uçuyorum, korkuyorum diyorsun ya işte bunlar hep rüyadan uyanma hareketlenmeleridir.
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (165 9 Kiyâmet Sûresi̇)
  > Bu ihtiyari ölümle öldükten sonra kişinin yeni bir yapı ile ve gerçek varlığı ile ikinci doğuşunu gerçekleştirmesini ve yeni oluşan bu “veled-i kâlb-gönül evlâdını” bir İnsân-ı Kâmilin nezaretinde en iyi şekilde yetiştirmesi gerekecektir. İşte böylece ikinci sefer olan “uruc” aslına yükselme başlamış, daha bu günden ebedi hayat namzeti olmuş olacaktır. [63] ------------------- “ Keennehü “ açıktan açığa rabbimin...
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Yunus Suresi)
  > ” Bu ise ister ihtiyari ölüm ile, ister izdirari ölüm ile olacaktır. “Kullu nefsin zâ-ikatu-lmevt(i) sümme ileynâ turce’ûn” Her can (nefis) ölümü tadacaktır. Sonra bize döndürüleceksiniz. (29/57) Buraya Tarık sûresi çalışmasında bu âyet hakkında oluşan müşahademizi almak uygun olacaktır.
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hicr Suresi)
  > Âyetin enfüsî ma’nâsı şudur: Ölmekten murâd “ ölmeden evvel ölünüz ” hakîkatini tahakkuk ettirmek ve kendine Hakk’tan ayrı bir varlık vehmetmekten vazgeçmek sûretiyle fenâ-fillâh’a ulaşmaktır. Dirilmekten murâd ise kalbin ilm-i ilâhî ve nûr-u ilâhî ile mânen yeniden hayât bulmasıdır, bakâ-billâh’tır.
- **Sohbet Arası Sohbetler (23)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (155 23 Sohbet aras sohbetler)
  > Nasıl ki ölüşümüz var, ölümümüz var. Bir ihtiyari ölüm. Birde ızdırari, zaruri ölüm. Ha işte "muti kable ente mut" “ölmeden evvel ölünüz” diye buyurduğu Efendimizin, dirildikten sonra tekrar dirilin manasında o.
- **Nisâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (42 4 Ni̇sâ-Sûresi̇)
  > İnsânların uyanmalarını sağlayan ölüm fiziksel ölüm değildir, “ölmeden evvel ölünüz” hükmüyle belirtilen şekilde öldükten sonra ancak bu rû’ya-dan uyanılabilir. Zâten kerametin en büyüğü kişinin kendini bilmesi ve bu âlemdeki yaşamı idrak etmesidir.
- **TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (183 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Onun için o nefse gerek mevt-i ihtiyari, ihtiyari ölüm ve gerek mevt-i ıztırari indinde yani zaruri ölüm yani vücuttan ayrılması dolayısıyla olan ölüm yanında Rabbına rücu eyle hitabı varid oldu, yani rabbına rücu et (89/28) Rabbına dön denmesi gerek mevt-i ihtiyari yani isteyerek ölümünden (ölmeden evvel ölün, hadisi) veya fiziki bedenin devredışı kalarak olan ölüm ile Rabbına rücu etti.

## İlgili Kavramlar

- [Fenafillah](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fenafillah) — related
- [Kabir](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kabir) — related
- [Nefs](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/nefs) — related
- [Fena](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fena) — related
- [Beka](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/beka) — related
- [Tevhid](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tevhid) — related
- [Fenafillah](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fenafillah) — related
- [Kabir](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kabir) — related
- [Ölüm](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/olum) — related
