# İlmel Yakin > Bilgi yoluyla kesinlik. Duyarak/okuyarak bilme mertebesi. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ilmel-yakin --- ## Tanım İlmel yakîn (علم اليقين), tasavvuf ıstılahında kesin bilginin ilk mertebesidir. Kişinin bir hakikati işiterek, okuyarak veya akıl yoluyla delilleriyle öğrenip tasdik etmesi halidir. Henüz müşahede ve yaşantı düzeyine taşınmamış, fakat şüpheden arınmış bilgi mertebesi olarak tanımlanır. ## Etimoloji "İlim" (bilmek) ve "yakîn" (kesinlik, şüphesizlik) kelimelerinin terkibinden oluşur. Arapça kökü ي-ق-ن olup şüphe içermeyen bilgi anlamına gelir. ## Mertebeleri Sufî gelenekte yakîn üç mertebede açıklanır: 1. **İlmel yakîn** — Haber ve delil ile bilme (dumanı görüp ateşin varlığını bilmek). 2. **Aynel yakîn** — Bizzat görerek bilme (ateşi gözle görmek). 3. **Hakkel yakîn** — Bizzat yaşayarak bilme (ateşin kendisi olmak/yanmak). ## Kur'an Referansı Tekâsür Sûresi 5. ayet: *"Kellâ lev ta'lemûne ilme'l-yakîn"* — "Hayır, eğer kesin bir bilgi ile bilseydiniz..." Bu ayet, ilmel yakîn teriminin Kur'anî dayanağıdır. Vâkıa 95 ve Hâkka 51 ayetleri ise hakkel yakîn kavramına işaret eder. ## Tasavvuf Geleneği Kuşeyrî *Risâle*'sinde yakîni "şüphe ve rayb kabul etmeyen bilgi" olarak tanımlar. Gazzâlî *İhyâ*'da yakîn derecelerini imanın kemâli olarak ele alır. Necdet Ardıç gibi çağdaş müellifler de dört kapı (şeriat-tarikat-hakikat-marifet) ile üç yakîn mertebesini bağlantılı olarak işler: şeriat ehli ilmel yakîn üzeredir. ## İlgili Kavramlar - [aynel-yakin](/wiki/aynel-yakin) - [hakkel-yakin](/wiki/hakkel-yakin) - [marifet](/wiki/marifet) - [tefekkur](/wiki/tefekkur) ## Kaynaklar - Kuşeyrî, *er-Risâletü'l-Kuşeyriyye* - Gazzâlî, *İhyâu Ulûmi'd-Dîn* - İbn Arabî, *Fütûhât-ı Mekkiyye* ## Bu Kavramın Geçtiği Eserler - **Îmân ve İkân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (72 Îmân VE Îkân) > ...avünnehâ aynel yakîn . Sümme letüs’elünne yevme izin anin na’îm.” ------------------- 5- Öyle değil, kesin yakîn , olarak bilseniz, 6- Andolsun ki, cehennemi mutlaka göreceksiniz! 7- Sonra yine andolsun ki, onu... - **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (68 1 Namaz-Sûreleri̇) > ...yle namazının o bölümünü bitirmiş olur. Bunun karşılığında “allahümme en tesselâmu ve min kesselâm tebarekte yazelcelali vel ikram” diyerek cevab gerekir. Eğer yalnız kılınan bir namaz ise, kendi kendine,cemaâtl... - **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”) > ...bu uslüb üzere devam eder... Anlıyan anlar... Ancak bu mevzuda bir mukaddimenin beyanı lazımdır, ki o, bütün hakikatleri toplamış, “ıtlak ve takyid” nasıldır; ve nasıl itikad sahibi olmak gerekir, ki korkudan k... - **Sohbet Arası Sohbetler (25)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (157 25 sohbet aras sohbetler) > ...n bilmel yakin…ama ilmel yakin , hakktan halka anlatılan. Bilgi ilim buna deniliyor. Yakinlik girdiği zaman hakkani ilim oluyor. “ El yakinu hüvel hakk ” diye tarif etmişler yani yakin efali esmasıyla, sıfatı, z... - **Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura** — Terzibaba - Necdet Ardıç (82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura) > ...” olarak Nusret Babama o civarda yardım etmeye başlamıştım. Aslında gerçek derslerimiz (40) tır. Birinci (12) ders ilmel yakîn olarak, ikinci sürec, Aynel yakîn olarak, üç... - **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (36 2 Bakara-Sûresi̇) > ...15 hede demek, ilmel yakîn, aynel yakîn, Hakkel yakîn işte bu yakînden bahsediyor burada. Bir kimse ilmel, aynel veya Hakkel yakîn olarak hangi mertebede ise ahirete o pe... - **Lokmân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lokman Suresi) > ...k-el yakîn ise bilginin sa­hibi olmak, kendisi olmak demektir. Buna şekeri misal gösterirsek: Birincisi şekeri tarif etmektir. İkincisi şekeri tatmaktır, yemektir, görmektir. Üçüncüsü de şekerin ken­disi olmaktır... - **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması 1) > ...üs’elünne yevme izin anin na’îm.” ------------------- 5- Öyle değil, kesin yakîn , olarak bilseniz, 6- Andolsun ki, cehennemi mutlaka göreceksiniz! 7- Sonra yine andolsun ki, onu yakın yakîn , gözüyle göreceksin... - **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ) > ...idrâk etmek daha sonra aynel yakîn olarak bunu yaşantıya geçirmektir. Hâlâ bizde birimler, farklılar, düşmanlar, kötüler, iyiler gibi şeyler mevcûtsa daha henüz bize Hakk gelmiş değildir ama zâhiren Hakkânî yaşa... - **Sohbet Arası Sohbetler CD 12 (2002-2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (144 12 2002 2003 28 08.cd Sohbet Arasi Sohbetler) > ...c.c) bilgisine çalışarak bu yollardan geçilerek ulaşmak mümkün olur. Dinimizde hiçbir şey tesadüfî değildir diyor. Üç rekâtlı namaz ilmel yakîn, aynel yakîn, hakkel yakîn... - **Zâriyât Sûresi** (260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz. Murat Deruni) > ...cehennemi mutlaka göreceksiniz! 7- Sonra yine andolsun ki, onu yakın yakîn , gözüyle göreceksiniz! 8- Sonra andolsun ki, o gün her nimetten sorgulanacaksınız! ------------------- Orada bir yakîn hadisesi geçmek... - **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (34 Bakara dosyas) > ...şi nefsinin hükmü altına girip bu bedenini “bakara” sını nefis boyunduruğuna kaptırmasıdır. Birde “â’yan-ı sabite” itibariyle kısmî bir İlâh-î “boyunduruk-koşulma” (emri irâdî) vardır ki, ancak kişi bundan sorum... - **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (38 17 İ̇sra-Sûresi̇) > ...enle bunlar ilmel yakîn olarak bilgide veriliyor, aynel yakîn olarak sonradan verilecektir. Burada ilmi yakîne ulaşmış olanlar orada aynel yakîne ulaşılacak derler yani mü... - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (59 6 Peygamber (4)) > ...e etmiş oldular. Zâten bakarayı kesebilmelerine de bu ifadeleri sebeb olmuştur. Yani bu isteklerini öylece (Allah)ın da isteği haline gelmesini istemişlerdir. (2/71) “Rabbim, dedi: Şöyle buyuruyor: Bir bakare ki... - **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (109 Tasavvuf zahlar) > ...esmâ-ül hüsna aynel yakîn mertebesinden giydirildi. Muhammed (as.)'a ise esmâ-ül hüsna. hakk’el yakîn mertebesinden verildi Onun için Peygamberimize ilk verilen vasıf bilindiği gibi cevâmi'ül kelîm (kelimelere... - **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (62 Bir ressam hik yesi) > ...n kemallisidir. Dokuz tane birden meydana gelmektedir. Dolayısıyla aslı birdir. 9+1 ile de 10 u yani kemal sayısını vermektedir. 0’ın bir değeri yoktur. 1 ise Ahadiyyet mertebesi ve tüm mertebelerin içinde bulun... - **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (65 Reşahat Ayn-EL Hayat) > ...u nedir, bu kelimenin gerçek mâ’nâsı nedir? Bir de tevhîdi olarak ledün ilmi diye bir ilimden bahsedilmekte. Bunların ikisi de bâtınî mâ’nâda bilgiler olduğundan bunlar arasındaki fark nedir ve ne şekildedir diy... - **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (69 2 Namaz-Sûreleri̇) > ...Kamil’in yerine kullanılmış. “İnsan-ı Kamil olan Allah Ahad’tır.” “Allâhüssamed.” “İnsan-ı Kamil olan Allah Samed’tir.” 158 İhlas Suresini incelediğimizde, “Ahad ve Samed”, ismi Allah’ın nokta zuhur mahalli ola... - **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi) > ...nuçta hakkal yakin bilmiş, tatmin olmuş bir nefs bu. Allah’ın “Ey mutmain olan nefs” diye seslendiği, kullarının arasına kabul edilmiş bir nefs, herhalde? Aklıma şöyle bir yorum da geliyor. Herşey merkezinde dem... - **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (95 8 Terzi Baba Necdet 8 19 53 Ard) > ...lik halini ve Hakk’ı ötelerde değilde nerede bulmamız gerektiğini iyi anlayalım... Cenab-ı Hakk tarafından Halk arasına dönmek üzere görevlendirilen kardeşlerimiz. “ELLİ ÜÇ” ün Sonudaki “Ç” ile yani Celâl tecell... - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 1) > ...ına hikmet olarak indirilmesi lâzım gelecektir. Böylece kişi gerçek mana da ilahi kimliğini oluşturup, o kimlik üzerine irfan tevhid binasını kurması lazımdır. Bunlar sadece kitap okumakla olacak işler değildir.... - **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri) > ...âlem ne de Âdemden söz edilir! Seyri suluk yolculuğuna çıkmış salike her mertebeden seslenilen çağrıdır. N.N. ------------------------ Ankebut Suresi - Ayet 40 (Mushaf: 29 - Nüzul: 85 - Alfabetik: 8) فَكُلًّا اَ... - **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Zekat ve İnfak) > ...r ve onlarda bir hükmündedirler çünkü birin iki tanesi iki olur ve dokuza kadar benzer şekildedir. Ama önüne bir sıfır geldiği zaman kesret başlıyor. On rakkamında tek haneli sayılar bitiyor çoklu sayılar başlıy... - **Sohbet Arası Sohbetler (25)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (ÂLEMDEKİ ÜÇ MAKAM:) > İşte bunlara evvela bilmel yakin olarak, ilmel yakin değil. Bilmel yakin olarak kitaplardan okuruz. Peygamber tarihi olarak. Oradan okunabilir. Yusuf ‘u ayrıca belirten kitaplardan okunabilir, bu bilmel yakin, bilim ile yakınlaşmak . - **Zâriyât Sûresi** (YAKÎN İLMİNİN ÜÇ MERTEBESİ) > YAKÎN İLMİNİN ÜÇ MERTEBESİ İşte Hakk olan yakin ilmide bilindiği gibi 3 mertebedir. İlmel aynel hakkel yakin. Diğeri bilmel yakin aradaki farkı analtabildim mi? Bilim ile yakin beşerin beşere anlattığı beşerce anlatılan anlaşılan şeylerdir. - **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (İlk Vâhy ve Ikra.) > 252 ------------------- كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ (102-5-) Kellâ lev ta’lemûne ilmel yakîn. (102-5-) Hayır, keşke siz, İlm'el Yakîn (kesin bilgi) ile bilseydiniz. ------------------- Kellâ lev ta’lemûne ilmel yakîn. (5) Yine - **Sohbet Arası Sohbetler CD 21** — Terzibaba - Necdet Ardıç (153 21 10.cd Sohbet Arasi Sohbetler) > ...slam’ın beş şartından biri uygulanması en çok sürekli olanı, İslam’ın direği ve müminin miracıdır. İslami uygulamanın her mertebesinde kişinin içsel yani batın aleminde değişik uygulamaları vardır. Bu mertebede... - **Sohbet Arası Sohbetler (26)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (158 26 Sohbet aras sohbetler) > ...       (4) tenezzelül melaiketü verruhu fiyha biizni rabbihim min külli emrin İşte o gece (4) “tenezzelül melâiketü” “... - **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (29 27 Karinca-Neml Sûresi̇) > ...el yakîn hali ile olur. Yukarılara gitti oralardan bilgiler aldı, tekrar başa gelerek daha kemâlâtlı olarak döner. Bu sefer aynel yakîn olarak 2 . ci, seyrini yapar. Bunu artık kendi yapabilir, kişi 1 inci, tatb... - **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v) > ...n) “Ramazan ayı ki, insanlar için hidâyete erdirici (hidâyete erme, Allah'a ulaşma vesilesi) ve beyyineler (açık deliller ve ispat vâsıtaları) ve Furkan (hakkı bâtıldan ayırıcı) olarak Kur'ân, Hüda tarafından on... - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (117 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > ...ediş ve biliş bu âlemde ilmi yöndendir. Ahrette ise ayni-gerçeği yönünden olacaktır. Yoksa… gaybımız şehadetimizdir… Şehadetimiz dahi, gaybımızdır… Yani bu hali idrak eden kimse için, şehadet âlemi, aynı zamanda... - **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (119 Fu Hi 01 ADEM FASSI) > ...iyor. Allah ahaddır diyor aslında. Allah ismi mi yoksa Ahad ismi mi daha üstündür? Sorusuna bazıları Allah üstün demişler, bazıları Ahad üstündür demişler. Ahad üstündür diyenler ahadiyet mertebesi itibariyle üs... - **Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ) > ...aynel yakin olarak o ateşi müşahade edeceklerdir. Bunu biz zannediyoruz ki, cehennem karşımıza getirildiği zaman cehennemi göreceğiz. Buradaki yaşantının nasıl şiddetli bir yaşantı olduğunu aynel yakin göreceği... - **Sohbet Arası Sohbetler CD 17** — Terzibaba - Necdet Ardıç (149 17.cd Sohbet Arasi Sohbetler) > ...ekte ilmel yakin aynel hakkel yakin ve şın harfinin dişleri de onun üç tanedir bir de gövdesi vardır arkada. İşte o üç ilimle kucaklamasıdır hakikat-i ilahiyi üç mertebede... - **Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (154 22 2011 Muhtelif mevzular sohbetler) > ...rsak. 9 kendisi sadece 9 Museviyyet Mertebesini ifade ediyor. Çünkü Museviyyet 9, o kitaptada var ya 9 hakikate üzere kurulu ama 9+3 topladığımız zaman o zaman 12 etmekte, 12 de hakikati Muhammediye dayandığını... - **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (30)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (162 30 Muhtelif Sohbet Aras Sohbetler) > ...irdim on ikiye geldim demekle işler bitmez, biter karkas olarak yani genel olarak birşey öğrenilmiş olur ama onun bir ikinci seyri ilmel yakinden sonra hakkel yakin seyri... - **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (164 2 Esmâ’ül Hüsna) > ...tup, kişinin kendi varlığına düşmemesidir. Bunlara nefislerinden mağfiret ve kendi hakikatlerini anlama yönünden büyük mükafat vardır. Böylece “sıddıkiyyet mertebesi”ni de selamladıktan sonra yine yan yana birka... - **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (186 Fusûsu’l-Hi̇kem) > ...ak işte buradan bu ibreti çıkarmak şuradan şu ibreti çıkarmak zaten dünya üzerinde görüldüğü gibi bireysel fikir ile hareket ederek, düşünülerek yapılmış olan her türlü sistemeler neticede kısa bir süre sonra ye... - **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (22 12 Yûsuf Sûresi̇) > ...elâ ilmel, sonra ayn, sonra da hal olarak yaşanması gerekir. 11. peygamber, iki 11 yanyana. Bunun bir tanesi bir’in biri. Yûsuf (a.s.) varlığı. Bir tanesi de onda var olan Cenâb-ı Hakk’ın varlığı. Kısaca bunlara... - **Câsiye Sûresi** (259 45 CÂSİYE SURESİ Abdürrezzak Tek (son)) > ...rîme de (ilmel yakîn ve aynel yakîn’den bahsedilmektedir, bu hususun ayrıca bir de, Hakk’al yakîn hali vardır. Muhyiddin Arabî hazretlerine soruyorlar yakîn nedir? Diye O... ## İlgili Kavramlar - [Aynel Yakin](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/aynel-yakin) — related - [Hakkel Yakin](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hakkel-yakin) — related - [Marifet](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/marifet) — related - [Tefekkür](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tefekkur) — related - [Aynel Yakin](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/aynel-yakin) — related - [Hakkel Yakin](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hakkel-yakin) — related