# Kadiri Tarikatı > Abdulkadir Geylani'nin kurduğu tasavvuf yolu. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kadiri --- ## Tanım Kadirîlik (Kâdiriyye), tasavvuf tarihinin en köklü ve yaygın tarikatlarından biridir. İsmini pîri **Abdülkâdir Geylânî**'den (ö. 561/1166) almıştır. Bağdat merkezli olarak kurulmuş, zamanla İslam coğrafyasının tamamına yayılmıştır. Şeriata sıkı bağlılık, zikir, zühd ve himmet merkezde yer alır. ## Piri **Hz. Pîr Abdülkâdir Geylânî** — "Gavs-ül A'zam", "Sultân-ül Evliyâ". Hanbelî fakih ve büyük sûfî. Eserleri *Gunye*, *Fütûhu'l-Gayb*, *Fethu'r-Rabbânî* tarikatın metin kaynaklarıdır. ## Silsile Kâdirî silsilesi genelde şöyle uzar: Abdülkâdir Geylânî → Ebû Saîd el-Muharrimî → Ebû'l-Hasan el-Hakkârî → ... → Hz. Ali → Hz. Peygamber (s.a.v.). ## Esaslar - **Tevhîd-i Zât** — Zikirde Lâ ilâhe illallâh'ın yoğunluğu - **Şerîate sıkı bağlılık** — Geylânî "şeriatsız tarikat batıldır" der - **Himmet ve teveccüh** — Pîr'in manevi desteğine inanç - **Salavât-ı Gavsiyye** — Geylânî'ye ithafen okunan ayrı vird - **Halka zikri** — Ayakta veya oturarak yapılan yüksek sesli zikir (devrân bazı kollarda) ## Yayılması Kâdirîlik Bağdat'tan çıkıp: - **Hindistan alt kıtası** (Bengal, Sind, Pencap) — Muhammed Gavs Gvalyûrî, Şah Abdulkâdir Dihlevî - **Kuzey Afrika** (Fas, Cezayir, Sudan) — Abdülkâdir el-Cezâirî direnişi bu gelenektendir - **Anadolu ve Balkanlar** — İsmâil Rûmî (Pîr-i Sânî) 17. yy. İstanbul'a getirdi - **Güneydoğu Asya** (Endonezya, Malezya) şeklinde geniş bir coğrafyaya yayıldı. ## Anadolu Kadirîliği **İsmâil Rûmî** (ö. 1041/1631), "**Pîr-i Sânî-yi Kâdiriyye-i Rûm**" unvanıyla Kadirîliği Osmanlı başkentine taşıdı. Tophane'deki **Kâdirîhâne** (Kadiri Âsitânesi) Osmanlı'nın baş Kâdirî dergâhı oldu. Anadolu'da pek çok şubesi türedi; **Eşrefoğlu Rûmî** (ö. 874/1469 civarı) de bu geleneğin erken Anadolu temsilcisidir. ## Önemli Kollar - **Rûmiyye** (İsmâil Rûmî) — Anadolu - **Eşrefiyye** (Eşrefoğlu Rûmî) - **Hâlisiyye** (Abdurrahman Hâlis Talabânî) — Kerkük merkezli - **Ezheriyye, Kemâliyye, Müşteriyye** — çeşitli bölgeler - **Semâ'iyye** — semâ uygulamasını benimseyen kol ## Belirgin Uygulamalar Bazı Kâdirî kollarında **semâ, devrân, darb-ı şîş** (şişle beden geçirme) gibi uygulamalar görülür; ancak klasik Kâdirîlik bunları zorunlu görmez. Ana vurgu Abdülkâdir Geylânî'ye nispet edilen evrâd ve salavâtların okunmasıdır. ## İlgili Kavramlar - [abdulkadir-geylani](/wiki/abdulkadir-geylani) - [tarikat](/wiki/tarikat) - [velayet](/wiki/velayet) - [zikir](/wiki/zikir) ## Kaynaklar - Abdülkâdir Geylânî, *el-Gunye li-tâlibî tarîki'l-Hak* - Geylânî, *Fütûhu'l-Gayb* - Dihlevî, *Behcetü'l-esrâr* - TDV İslam Ansiklopedisi, "Kādiriyye" maddesi ## Bu Kavramın Geçtiği Eserler - **Îmân ve İkân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (72 Îmân VE Îkân) > ...mdi bu geçişten sonra, îmânla ilgili bir mevzu var onun için bunu okudum RÜYA 23/04/2003 Büyük bir muhabbet ile küçük bir erkek çocuğunun himayesi ve bakımı ile meşgul olduğumu görüyorum. Sonra bana üç harf... - **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (164 2 Esmâ’ül Hüsna) > ...lmuş müsade ederseniz yanınıza oturabilir miyim? Diyorum. Buyur evlâdım otur diyor. Efendi Babamın yanın oturuyorum... (Askerde tezkereciler boş yer oldu mu? Alt kura sevdikleri veya hemşerilerini yanına ot... - **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (12 Terzi Baba 1) > ...nü ile) daha önce kadiri bir şeyhin kemalatının tasdiğinde ona cemaat olduk, hatta kadiriliğin bir yıl-dızı vardır (bunu der demez bende o yıldızla ilgili şuhud açıld... - **Vahiy ve Cebrâîl** (Vahiy ve Cebrâîl) > am ederek “kadiri’yül kadiri” “kadiriyet ne ise, ben onun ka-diriyim sırrı .” Devam ederek, “sen neden elinin hem üstünü, hem de elinin içini öpüyorsun? elinin üstünü öpmekle, “ell vesile sırrını” “sı - **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan (Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı) > den ders aldı. Kadirî şeyhlerinden Ali Rıza Efendi’ye intisab ederek bir süre hizmetinde bulundu. [33] Hazmi Efendi’nin Dersa âdet’de ilim tahsil etme arzusu nihâyet 1903 tarihinde gerçekleşti. İstanb - **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol) > ...Bunun ne ma’nâya geldiğini anlamadım. Belki bu kütüphaneden 500 eser okumuşumdur. Bu kitâblar ile alâkalı tek sorum bu oldu. Birçok değişik târîkat zikrine katıldım. Bu kişi ile İstanbul’da girmediğim çıkma... - **Karagün Dostuyum (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (85 Karagün Dostuyum (ii)) > ...Cenâb-ı Hak ve kadiri mutlak hazretleri evvelâ insana âşık oldu da ona lâzım olan her şeyi ve bu âlemi yarattı. Bu aşk evvelâ erkeklik, kadınlık şeklinde tecelli ett... - **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi) > ...ünkü tatbikat sıradan bir kişiden değil, Mürşid-i Kamil, manevi, rabbani gözüken bir tatbikat içinde olmaktadır. Şu halde biz edeben buna uygun mudur?..., değil midir?... diye bir şey söylememiz mümkün deği... - **Fussilet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (96 41 Fussi̇let-Sûresi̇) > ...dileseydi, demek sûreti ile Rabb’ı kabul etmekteler leenzele melâiketen, bunu yapabileceğini de biliyorlardı ancak rabb’ın yaptığı işlerini beğenmediklerini ifade ediyorlardı. feinnâ bimâ ursiltum bihî kâf... - **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar) > ...bize ulaştı. Kayıtları dinleyip mevzu ile ilgili yerleri tesbit edip, iki kısa bölüm halinde yazı kaydına dönüştürdüm, dökümanları aşağıdadır, yeri gelince yorumları yapılacaktır. (T.B.) ------------------... - **Secde Sûresi** (256 32 Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan) > ...elâleddîn-i Rûmî 12. Bayramiyye : Pîri Hacı Bayram-ı Velî Bu tasavvuf erbabı zatların bazılarının bugünde devam eden yolları ve her asırda yaşayan bir Pîri vardır. Lakin Tarikat ten gaye sadece o yola mensup o... - **Kamer Sûresi** (261 54 44 Ku Ker Yol Kamer Sûresi Murat Derûni) > ...r. Ancak bunlardan gerçek ma’nâ da idrak ve irfan ehilleri faydalanırlar. Diğer zâhir ehli ilim sahipleri ise, âyetleri lâfzi tenzih üzere değerlendirdiklerinden ve Hakk’ı ötelere zaman ve mekân üzerine yük... - **Haşr Sûresi** (265 59 48 Ku Ker Yol Haşr Sûresi Murat Derûni) > ...اِلَهَ اِﻻّ اللهُ) “Lâ İlâhe İllâ Allah”, “Kelime-i Tevhid” zikrini mide boşluğunda nefesi haps ederek ve sayıyı (21)’ e kadar çıkarmak üzere “Nefy İspat zikri” denilen sistemi Nakşibendî yoluna getirmiştir... - **Genç ve Elmas Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (27 Gen ve elmas dosyas) > ...amdülillâh...... Al-i İmrân (3) Sûresi 19 ncu Âyet-i Kerime’si mealen: “ALLAH’ın indindeki din İSLÂM” dır. Bu Âyet-i Kerime ile beşeriyetin indindeki değil ALLAH’ın indindeki İslâmı anlama ve yaşama şuuruna... - **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (65 Reşahat Ayn-EL Hayat) > ...rucunu şöyle tut. Fıkhî anlamda fıkhî mertebeden olacaktır. Bulundukları yer o zaman tarikat isminde olan şeriat mertebesidir. Ama gerçek mâ’nâda Hakk yolunun tarîki olanlar ise bunda müşterektir. Yâni kulun y... - **Sohbet Arası Sohbetler (23)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (155 23 Sohbet aras sohbetler) > ...nne hem Baba tarafından Kadiri ve Celveti sonuçta olarak Şeyhim diye söyledi. Sen dedi bak Hazreti Pir'e daha işte genç yaşında mısır kadısı diye söyledi. İlmihal Fık... - **Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura** — Terzibaba - Necdet Ardıç (82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura) > ...ndi, müridi olan Sabri Bey’in zuhûrâtlarını ta­bir etmektedir. Seyr-i sülûk’te olan bir müridin o an içinde bulunduğu hal, rüya veya yakaza halindeyken gördüğü şeylerle remzî (sembolik) olarak ortaya konur.... - **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (178 84 İ̇nşi̇kâk Sûresi̇) > ...eder, isteyen kabul etmez. Ama bu velâyet elini tutmaya ihtiyaç vardır. Tutmasa ne olur bir şey olmaz ama Muhammedi–Îsevi mertebesinden yukarı çıkamaz… Burada oluşan iki matematiksel ifâde vardır… 1 4’e ula... - **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (39 Terzi Baba 2) > ...bir hanım kardeşimize beyan ederek çok az bilinen bir ismidir. Usta kelime ma’nâsı itibarıyla, bir zanaat dalında bilgelik, mahirlik, ve o işi mükemmellik seviyesinde yapabilenlerin aldığı sıfattır. Esasen... - **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (54 90 Beled-Şems-leyl-Duhâ-İnşirâh) > ...değildir.” Çünkü kendisi. (Lâ yüs’elü ammâ yef’al ve hüm yüs’elün)  (21/23) Allah Teâlâ yapacağından sual olunmaz, onlar ise sual olunurlar. Hükmü ile ahr... - **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2) > ...ti çeken asıl husus; bir zâtın yani mürşid-i kâmilin gelerek rüyanın sahibine yol göstermesi, onu insanları uyarmaya, irşada sevketmesidir. Dolayısıyla burada aslolan mürşid-i kâmildir. Rüyanın sahibi eğer... - **Kevkeb — Yıldız** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kevkeb Yıldız) > ...en bir (Kadiri) kardeşimizin zuhuratına yaptığımız izahat notlarını da faydalı olur düşüncesiyle 43 gönderiyorum. Belki başka bir vesile ile daha evvelce göndermiş de... - **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tevbe Suresi) > ...nefesi haps ederek ve sayıyı (21)’ e kadar çıkarmak üzere “Nefy İspat zikri” denilen sistemi Nakşibendî yoluna getirmiştir. Yalnız burada şu durum oluşmaktadır. (ﻻَ اِلَهَ اِﻻّ اللهُ) “Lâ İlâhe İllâ Allah”... - **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol) > ...ir. Yalnız burada şu durum oluşmaktadır. (ﻻَ اِلَهَ اِﻻّ اللهُ) “Lâ İlâhe İllâ Allah”, Kelime-i Tevhid zikri Cehri yâni seslidir. Kâlb, Rûh, Sır, Hafî, Ahfâ letâifleri (Lâtif esmâsı) üzere yapılan (اَللهُ)... - **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç (08 Tuhfetul Ussaki) > ...ibendim, nakşi kalbim külli yevmin şan olur. Şazeliyem kim harim-i hazretin seyyarıyem Bedeviyem feyzi vahdet feyzime feyzan olur. Hem Rufaiyem bana semm-i nüfus etmez eser, Sırrı-ı Sadiyem saadet ruh'u kal... - **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler) > .... Ancak şöyle bir şey daha ilâve edilebilir. Gemi derya vasıtasıdır, ilim deryasında gitmektir. (a-573) sayı değerinin ortasındaki nefis mertebelerinin 7 sini kaldırır isek geriye “a-53” A/Ulûhiyeti, 53 ise... - **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar) > ...r. Câminin, Dergâhın, Zâviyenin, Medresenin, hattâ, evin veya her hangi bir kapının eşiğine, oraya bir sevgili yüz sürmüştür, o yüzün orada aks-i vardır, o yüzden kapı eşiklerine basılmaz, yüz sürülür, geçmek... - **Divan 3** — Terzibaba - Necdet Ardıç (16 Divan 3) > ...i tarîkat te’sîriyle meşâyıh-ı kirâm-ı Kâdiriyye’den Ali Rızâ Efendi’ye intisâb ve bir müddet onun hizmetinde bulunmakla kâm-yâb oldu. Ali Rızâ Efendi’nin sohbet ve irşâ... - **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3) > ...rdı. Bu ses kayıtları Necdet Efendi’de mevcuttur. [175] Eserde dikkat çeken bir husus ise halk arasında da bilinen, güftesi ve bestesi “Tahsine Hanım”a ait olduğu kabul edilen, “Erler Demine Destur Alalım”... - **Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek** — Terzibaba - Necdet Ardıç (18 Hz.Pey.R ya da.g rmek) > ...uluğunu yapmış, bir kişinin böyle bir davranışta ve sözde bulunmasının ihtimal dairesinde olmadığı düşü-nülmektedir. Câminin, Dergâhın, Zâviyenin, Medresenin, hattâ, evin veya her hangi bir kapının eşiğine, or... - **Ahzâb Sûresi** (243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni) > ...lnız burada şu durum oluşmaktadır. (ﻻَ اِلَهَ اِﻻّ اللهُ) “Lâ İlâhe İllâ Allah”, Kelime-i Tevhid zikri Cehri yâni seslidir. Kâlb, Rûh, Sır, Hafî, Ahfâ letâifleri (Lâtif esmâsı) üzere yapılan (اَللهُ) Allah... ## İlgili Kavramlar - [Vird](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vird) — related - [Abdulkadir Geylani](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/abdulkadir-geylani) — related - [Tarikat](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tarikat) — related - [Velayet](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/velayet) — related - [Zikir](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/zikir) — related - [Abdulkadir Geylani](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/abdulkadir-geylani) — influences - [Abdulkadir Geylani](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/abdulkadir-geylani) — related