# Mîzân

> Mîzân, kıyamet günü amellerin tartıldığı terazi olmanın ötesinde, Hakk'ın adaletinin ve hikmetinin varlığın her zerresinde tecelli eden ilahi ölçüsüdür. Varoluşun her anında işleyen bir denge ve adalet ilkesidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/mizan

---

Mîzân deyince akla ilk gelen, kıyamet günü amellerin tartılacağı o büyük terazi olur. Bu doğrudur, lâkin eksiktir. İrfan yolunun yolcusu için mîzân, sadece âhirette kurulacak bir terazi değildir. O, bütün varlığın dokusuna işlenmiş, Hakk'ın adaletinin ve hikmetinin her zerrede tecellî eden ilâhî ölçüsüdür. Terzibaba İrfan Mektebi'nin penceresinden bakıldığında mîzân, Zât'ın kendi kendine olan tesbihinden, varlıkların ezeldeki isti'dâdına (kabiliyetine) kadar uzanan bir hakikatler silsilesidir. O, sadece bir hesap günü aracı değil, varoluşun her anında işleyen bir denge ve adalet ilkesidir. Bu sohbette, mîzânın zâhirdeki mânâsından bâtındaki sırrına doğru bir yolculuğa çıkacak, onun sırrını idrak etmeye çalışacağız.


## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Sayfa 40)
  > Mevtın-ı ervâhın ahkâmı mevtın-ı misâle ve mevtın-ı misâlin ahkâmı mevtın-ı dünyâya ve mevtın-ı dünyânın ahkâmı mevtın-ı hisâb ve mîzâna ve mevtın-ı ba’s ve hisâb ve mîzânın ahkâmı mevtın-ı cennet ve cehenneme aslâ benzemez.
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (İki elimle halk ettiğime neden secde etmedin?)
  > 2107. Her meleğin sücûdu da onun mîzânıdır; o düşmanın inkârı da onun burhânıdır. Yâni, melâikenin secdeleri ve serfürûları, Âdem’in rûhâniyyetine ve tahâretine mîzân olduğu gibi...
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Sayfa 65)
  > Ne zaman ki insan fertleri bu kesîf âlemde var oldu, sûretleri i'tibariyle hepsi insan olduğundan, meydanda bir mîzân ya’ni ölçü olmadıkça hakîkatlerini ve ma’nâlarını birdiğerinden ayırmak mümkün olmadı. Bu maksâdın oluşması için peygamberleri vâsıtasıyla Hak Teâlâ "teklîfî emir"lerini teblîğ etti.
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Sayfa 175)
  > 3587. Senin aynan gılâfından dışarıya sıçradı; ayna ve mîzân nerede hilâf söyler? Senin ruhunun aynası cisminin kılıfından dışarıya fırladı; ayna kendisine aks eden sûreti yanlış gösterir mi? Ve terâz...
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Sayfa 36)
  > ...iyyet-i beşeriyyesinden zâhir olduğundan, nazar-ı fikrîleri mîzânına tatbîk eden ukalâ, bu hâle karşı hayret içinde kaldılar. Zîrâ ihyâ-yı nutk ile olan ihy

## İlgili Kavramlar

- [Kıyamet](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kiyamet) — related
- [Sırât](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sirat) — related
- [Ahiret](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ahiret) — related
- [Tasavvuf](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tasavvuf) — related
- [Hikmet](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hikmet) — related
- [Haşr](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hasir) — related