# Nefs-i Külli

> Nefs-i Külli, Akl-ı Küll'ün karşıtı olarak, ilahi takdir edilen her şeyi kabule hazır, doğurgan ve hayat dolu olan, bütün mevcudatın özünü taşıyan ilahi bir levha ve kevnî anadır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/nefs-i-kulli

---

Âlemlerin varlık sahnesine çıkışı, bir muhabbet sırrına bağlıdır. Hakk, “Ben gizli bir hazine idim, bilinmekliği sevdim (istedim)” buyurduğunda, bu sevgi ve bilinme iradesi, kendisinden yine kendisine bir ayna tutmasını gerektirmiştir. İşte bu aynanın bir yüzü, her şeyi belirleyen, takdir eden ilim sıfatının tecellîsi olan [[Akl-ı Küll]] ise, diğer yüzü de bu belirlenen her şeyi kabule hazır, doğurgan ve hayat dolu olan [[Nefs-i Külli]]’dir. O, bütün mevcudatın özünü, programını içinde taşıyan, üzerine varlık harfleri yazılan ilâhî bir levha, kevnî bir anadır. Terzibaba İrfan Mektebi’nde bizler, bu Küllî Nefs’i kuru bir bilgi olarak değil, kendi cüz’î nefslerimizde tadacağımız, yaşayacağımız ve nihayetinde içinde eriyeceğimiz bir hakikat denizi olarak biliriz. Bu sohbetimiz, o denize açılan bir kapıyı aralama gayretidir.


## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol)
  > * * * * Hilâl ve Necm İle Seyri Sülûk ve Yol Tasvir Yukarıda görülen ilk soldaki şekilde oluşum, Akl-ı Küll ve Nefs-i Küll yönlerinin Cem yani Tevhid edilmesidir. Hz. Âdem ve Hz. Havva ile başlayan bu oluşum, dünyâ hayatı denilen esfeli sâfiline, irfân ehlinin tâbiri ile Hazret-i Şehâdete, zâhiri baba ve zâhiri anne tarafından nikâh kıymak sonucu, zâhiri doğum ile bu âleme istisnâsız her birerlerimiz geldik.
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol)
  > Akl-ı Küll ve Nefs-i Küll yönleridir. Eşler ile mertebelerin Nefsi küll ve üretkenliklerinden istenilecek, sorulacak şeyleri hicâb-perde arkasından isteyin yani bu mertebeler den gelen ilim ve hakîkatleri zâhir ehline anlamayacak kişilerden örtün gizleyin.
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (TEDBIRAT I ILAHIYYE)
  > Ve suver-i kesîfe-i eşyâ gayriyyet libâsıyla vücûd-i Hakk’ın zuhûrundan ibâret olup, makâm-ı tefrikadır. Yaʻnî ayrılık mertebesidir. Ve bu makâm-ı tefrika hadd-i Kürsî’dir. Yaʻnî sâha-i tabîattır ki Nefs-i Küllî bu destgâh-ı tabîatta mütekevvindir. Ve evvelki makâm-ı cem‘ ise haddi Arş’tır. Yaʻnî mertebe-i vahdettir ki o mertebede gayriyyet yoktur.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12)
  > Ağlayarak ve pişmân olarak onlar: "Eğer biz dinleye idik ve taakkul ede idik, ashâb-ı Saîr'den olmazdık" (Mülk, 67/10) dediler Bu sürh-i şerîfin işârâtı anlaşılmak üzere bir mukaddimeye ihtiyaç vardır. Şöyle ki: Efrâd-ı insâniyyenin ebeveyni Adem-i hakîkî olan akl-ı küll ile Havvâ-yı hakîkî olan nefs-i külldür. Bunlar cennet-i zâtta, ya'nî mertebe-i zâtta mestûr idiler; ve Kur'ân cemî'-i esmâ ve sıfatı câmi' olan...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (146 14.cd 2003 Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...………….. (106) Akl-ı Küll ve Nefs-i Küll…………………………………………… (107) Salih Amel………………………………………………………………. (109) CD (08-Tahiyyat-) Tahiyyat ve ‘Dur Rabbın Namazda’nın Hakikati……. (...
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk (Kelimeyi Museviye TB. ŞErhi)
  > 608Deylemî,el-Firde 187; Aclûnî,Keşfü’l-Hafâ, I, s. 121-123. İmdi her bir nefs-i küllînin taht-ı hîtasında olan nüfûs-i cüz’iyyenin hey’et-i mecmûası, o nefs-i küllînin hâdimleri ve etbâı ve kuvâ ve cevârihi mesâbesinde olupخْتَلَفكَــر َ عَنْهَــتَنئْتَلَــف َ وَمَــرَف َ مِنْهَــتَعَــح ُ جُنُــود ٌ مُجَنَّــدَة ٌ فَمَــأرْواَلْya’ni َََ “Ervâh cünûd-i mücennededir.
- **İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler** — Terzibaba - Necdet Ardıç (169 10 bretlik bir hik ye daha Usta dan ra na tavsiyeler)
  > Bunu tefekkür ederken bir de yolda hanım çizmesi gördük. Sağ teki yere basmış yukarı doğru uzunca duruyordu. Hanım (Havva) ayakkabısı ve sağ taraf olarak nefs-i küll ile bağlantısını düşündük. Kavacık sohbetine gelirken park girişinde yerde yatan 7 köpeğin (7 nefs mertebesi) arasından geçtik.
- **2023 Umre Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (2023 Umre Dosyası)
  > Zâtıma gelen yoldur, zaman tünelidir, dostu aramaktır, dedim Safa’n nedir? Dediler. Akl-ı küllün zuhurudur, dedim. Merve’n nedir? Dediler. Nefs-i küllün zuhurudur, dedim. Birinci gidiş nedir? Dediler. Akl-ı külden nefs-i külle nüzûldür, (iniştir) dedim.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3)
  > Biz can âleminin Bağdad'ında "ene'l-Hak" na'rasını vurur idik; Hallâc-ı Mansûr'un dâr u gîr ve nüktesinden evvel, nefs-i küll suda ve çamurda mi'mârlık etmezden mukaddem, hakāyık meyhanesinde bizim ıyşimiz ma'mûr idi!" Bu mezhebe kāil olmayanlar alelumûm ervâh-ı külliyye ve cüz'iyyenin ecsâddan mukaddem tekevvününü beyân ederler.
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (261 54 44 Ku Ker Yol  Kamer Sûresi   Murat Derûni)
  > ) Hilâl ve Necm İle Seyri Sülûk ve Yol Tasviri Yukarıda görülen ilk soldaki şekilde oluşum, Akl-ı Küll ve Nefs-i Küll yönlerinin Cem yani Tevhid edilmesidir. Hz. Âdem ve Hz. Havva ile başlayan bu oluşum, dünyâ hayatı denilen esfeli sâfiline, irfân ehlinin tâbiri ile Hazret-i Şehâdete, zâhiri baba ve zâhiri anne tarafından nikâh kıymak sonucu, zâhiri doğum ile bu âleme istisnâsız her birerlerimiz geldik.
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Altı Peygamber — Hz. Âdem)
  > Bu rûh / sûret-i akl-ı küldür ki “ Âdem-i hakki”dir. “Vücûd” akl-ı küllün sağ tarafı ve “imkân” sol tarafıdır. Ve Havvâ nefs-i küllün sûretidir ki, akl-ı evvelin dıl’-ı eyserinden “kaburga kemiği” hasıl oldu.Ve bu meydana çıkan muhtelif zuhurlar ve çeşitli sûretlerin doğuşları akl-ı kül ile nefs-i küllün izdivacından hasıl oldu.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > Her ne kadar vuslat yolu kapalı ise de, mümkin olduğu kadar daha yakın olmak memdûhtur Yukarılarda îzâh olunduğu üzere, Hakk'a giden yollar bu âlem-i sûrette her ne kadar mahlûkātın nefesleri kadar çok ise de, külliyâtı ve cinsi i'tibâriyle üçe münhasır olup, onlar da ahyâr ve ebrâr ve şüttâr yollarıdır; ve bu üç yolun sâliklerinin maksûdu ve matlûbu dahi hep Hak'tır. "Üç şehzâde"den murâd, bu üç yolun...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > Bu ikisi zulmânî ve şem olan aklı münkirdir. Akl-ı beşer, akl-ı küllün cüz'ü ve nefs-i beşer dahi nefs-i küllün cüz'üdür. Nefs-i küllün tab'ında cezb ve def' kuvvetleri olduğu gibi, vücûd-ı beşerde dahi aynı kuvvetler mevcûddur.
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (09 ER RAHMAN)
  > Adem, “Akl-ı küll”ün sureti ve Havva “Nefs-i Küll”ün suretidir, ki “Akl-ı küll” ün gölgesinden meydana geldi. Bu muhtelif alemlerin doğuşu, “Akl-ı Kül” ile “Nefs-i Küll” ün izdivaçlarından meydana gelmiştir.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 20** — Terzibaba - Necdet Ardıç (152 20 9 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...-i küll ile yani üreticilikle yaşandığı için. Ama o koyun Allah ismini bünyesinde bulundurduğundan câmi isim, toplayıcı isim olmakta. Ve onda Allah ismi nefs-i küll ile ak...
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz.   Murat Deruni)
  > Dolmuş gözüm göynüm senin aşkınla, ey nazlı güzel, Sensiz cihanı neylerim, ey munisi canım yetiş, Adem İnsanı Kamil, gayriyette ki vahdet özüm, Nefs-i Küllü şaşkınlıkta, Zat-ın Allah'ın miratı Celal el.. Elif El Veli hu canı uluhiyet ile nefy eylerim, Zat-ın Hakikat-i Muhammed-i İsa A.S Nuru, 104 kitapta, Necat.. İçtim gözünden bir kadeh, aşkın şarabın mest olup, Ayılmazam ta haşradek, ey mesti çeşmanım yetiş, 18000...
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk (Fusûsul Hikem Mukaddime)
  > Rûh-ı izâfînin ayn-ı cem’den istimdâd eylediği her bir feyzi, nefs-i küllî kabûl eder ve onun mahall-i tafsîli olur. Rûh-ı izâfî ile nefs-i küllî arasında fiil ve infiâl ve kuvvet ve za’f sebebiyle zükûret ve ünûset zâhir oldu; ve onların râbıta-i imtizâc ve vâsıta-i izdivâcı ile mütevellidât-ı ekvân mevcûd oldular.
- **TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (180 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > İzâfî rûh’un cem’ ayn’ından yardımla aldığı her bir feyzi, nefs-i küllî kabûl eder ve onun ayrıntı mahalli olur. İzâfî rûh ile nefs-i küllî arasında fiil ve fiili kabûl ediş, ve kuvvet ve zayıflık sebebiyle erkeklik ve dişilik açığa çıktı.
- **Fusûsu'l-Hikem Mukaddime** — Ahmed Avni Konuk (Fusûsu'l-Hikem Mukaddime)
  > Birinci nazar “akl-ı fıtrî”den ibârettir ki mukbildir; ve onun netîcesi, muhabbet-i Cenâb-ı İlâhîdir. İkinci nazar “akl-ı halkî ve müdbir”den ibârettir; ve onun netîcesi “nefs-i küllî”dir. Rûh-ı izâfînin ayn-ı cem’den istimdâd eylediği her bir feyzi, nefs-i küllî kabûl eder ve onun mahall-i tafsîli olur.
- **Nebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Nebe' Sûresi)
  > “Zevceyni” ifadesi ise eş olarak halk ettik. Bu da ikilikteki birliktir. Bir yönü akl-ı külle dayanan birimsel akıl ve bir yönüde nefs-i külle dayanan birimsel nefis yönleri ile birbirlerini tamanlanmaktadır. (M. D.) Fusûs’ül Hikem Âdem (a.s.
- **Sohbet Arası Sohbetler (26)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Sohbet Arası Sohbetler (26))
  > Bu rûh / sûret-i akl-ı küldür ki “ Âdem-i hakki”dir. “Vücûd” akl-ı küllün sağ tarafı ve “imkân” sol tarafıdır. Ve Havvâ nefs-i küllün sûretidir ki, akl-ı evvelin dıl’-ı eyserinden “kaburga kemiği” hasıl oldu.Ve bu meydana çıkan muhtelif zuhurlar ve çeşitli sûretlerin doğuşları akl-ı kül ile nefs-i küllün izdivacından hasıl oldu.
- **Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (60 6 Peygamber (5))
  > ” ************* Zâhiren bizi doğuran annemizden bahsetmekle birlikte bâtınen anne hükmünde olan nefs-i küll’dür. Nefs-i küll’e hürmet edeceğiz ki oradan akl-ı küll’e geçebilelim. Bu mertebenin annesi olan nefs-i küll “Meryem” ismini almaktadır. Aslı fenâfillâh olan bu mertebeye gelmiş olan bir kişinin bırakın haksız bir muamelede bulunmasını, sesi dahi çıkmaz.
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (54 90 Beled-Şems-leyl-Duhâ-İnşirâh)
  > Hakikat-i itibari ile ise âlemlerin sol tarafı nefs-i küll-ün zuhurları (ashâbul Meş'emeh) olan İnsân-ı nakıslar’dır. Ve yukarıda bahsedilen hususlar bunların halleridir. Nefsi emmârenin hükmü altında yaşayan İnsânlardır. ********** عَلَيْهِمْ نَارٌ مُوصَدَةٌ (Aleyhim nârun mu’sadeh) (90/20) “ Onların üzerinde etrafı kapatılmış ateş vardır.
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Buruc Suresi)
  > İşbu durum da, icma kavline aykırıdır. Bunu da, arkadaşlarımızın şu görüşüne göre söylüyoruz. ARŞ, cism-i küllidir. Durum böyle olunca, ARŞ'ın levh fevkinde olması babında görüşümüze aykırı bir durum yoktur. Kaldı ki, levh için: Nefs-i küllî.
- **Şûrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (250 42 38 Ku Ker Yol  Şûrâ  Sûresi   Murat Derûni)
  > İkinci nazar; akl-ı halki ve müdbürden ibarettir, onun neticesi nefs-i küllidir. Ruh-u izâfinin aynı cemden istimdad eylediği her bir feyzi nefs-i külli kabul eder, onun mahalli tafsili ruh-u izâfi ile nefs-i külli arasında şiil ve infial ve kuvvet ve zaaf hasebiyle zâhir oldu.
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (109 Tasavvuf zahlar)
  > Nefs-i Küll annesi, Akl-ı Küll babasıdır. İşte Âdem (a.s.)'ın fiziksel annesinin, babasının olmaması, onun varedilmemiş olması demek değildir. Âdem (a.s.)'ın fizik anne, babası yok, bizim var ama, yok hükmündedir. Aslında biz her birerlerimiz Âdem gibiyiz.
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi)
  > örneğin Tevbe 9/22) âyeti bir yönüyle bu gerçeği ifade etmektedir. Ayrıca yine Kûr’an-ı Kerîm’de geçen "Külli nefsin zâikatü'l-mevt", meâlen "Her nefis ölümü tadacaktır", (bk. Âl-i İmrân, 3/185; Enbiyâ: 21/35; Ankebut, 29/57) ifadesinden biliyoruz ki ölüm bir son değildir, nefs için tadılacak birşeydir.
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (TB. Kelime-i Muhammediyye)
  > Yani Allah bilgisi, Allah anlayışı, kasti veya inkari hep bu hevanın içerisindedir. İmdi derecâtın evvelkisi akl-ı evveldir ki. Âdem-i hakîkîdir. Ve ikincisi nefs-i külliyyedir ki, Havva'dır. Müzekker olan akl-ı evvel, müennes olan zât-ı Hak ile nefs-i külliyye arasında vâkı'dir.
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Terzi Baba (Cilt 1))
  > Safa’n nedir? Dediler. − − − − → Akl-ı küllün zuhurudur, dedim. Merve’n nedir? Dediler. − − − − − → Nefs-i küllün zuhurudur, dedim. Birinci gidiş nedir? Dediler. − − − → Akl-ı külden nefs-i külle nüzûldür (iniştir) dedim.
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Yûnus Sûresi)
  > Ve Havvâ nefs-i küllün sûretidir ki, akl-ı evvelin dıl’-ı eyserinden “kaburga kemiği” hasıl oldu.Ve bu meydana çıkan muhtelif zuhurlar ve çeşitli sûretlerin doğuşları akl-ı kül ile nefs-i küllün izdivacından hasıl oldu. Nitekim Hakk Teâlâ Hazretleri Kûr’ân-ı Keriym Nisâ sûresi (4/1) şöyle buyurur: يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ...
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Fakat kendisinde henüz hayât-ı dünyeviyye mevcûd olduğundan ahvâl-i dünyeviyye dahi basar-ı hissîsinde meşhûd olur; ve bu müşâhede sebebiyle ahvâl-i âhiret ihticâb eder. Nefsi külliyyen munkatı' oluncaya kadar son dakîkaları bu hâl ile geçer. Yanında bulunanlar sayıkladığına zâhib olurlar.)
  > Fakat kendisinde henüz hayât-ı dünyeviyye mevcûd olduğundan ahvâl-i dünyeviyye dahi basar-ı hissîsinde meşhûd olur; ve bu müşâhede sebebiyle ahvâl-i âhiret ihticâb eder. Nefsi külliyyen munkatı' oluncaya kadar son dakîkaları bu hâl ile geçer. Yanında bulunanlar sayıkladığına zâhib olurlar.
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Yani hem dünya hayatı kendinde mevcuttur hem de ahiret ruhani hayat kendisine açılmaya başlamıştır, iki hayatı birlikte müşahede eder. Ve bu müşahede sebebiyle ahval-i ahiret ihticab eder. Nefsi külliyyen son bulana kadar son dakikaları bu hâl ile geçer. Yanında bulunanlar sayıkladığına zannederler. İşte can çekişmekte olan ölüme hazır olan kişi son dakikalarında âhiret halleri müşahede ettiği ve müşahede ise îmân-ı...)
  > Yani hem dünya hayatı kendinde mevcuttur hem de ahiret ruhani hayat kendisine açılmaya başlamıştır, iki hayatı birlikte müşahede eder. Ve bu müşahede sebebiyle ahval-i ahiret ihticab eder. Nefsi külliyyen son bulana kadar son dakikaları bu hâl ile geçer. Yanında bulunanlar sayıkladığına zannederler. İşte can çekişmekte olan ölüme hazır olan kişi son dakikalarında âhiret halleri müşahede ettiği ve müşahede ise îmân-ı...
- **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (35 1 Fâti̇ha-Sûresi̇)
  > ...(akl-ı küll) ve (Nefs-i küll) böylece bütün âlemleri ihata etmiş, her yönden içten ve dıştan hâkim olarak sarmıştır. İşte böylece İnsân-ı kâmil, bütün âlemleri, zâhir ve...
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te)
  > İkinci nazar; akl-ı halki ve müdbürden ibarettir, onun neticesi nefs-i küllidir. Ruh-u izâfinin aynı cemden istimdad eylediği her bir feyzi nefs-i külli kabul eder, onun mahalli tafsili ruh-u izâfi ile nefs-i külli arasında şiil ve infial ve kuvvet ve zaaf hasebiyle zâhir oldu.
- **Şu'arâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (238 26 39 Ku Ker Yol  Şu'ara  Sûresi   Murat Derûni)
  > ) akl-ı kül cihetinden, Sâlih bir etken nefha olarak, kavmine o günün kemâli olan, ilmi İlâhiye yi “nefha-telkin” ediyor, fakat kabul görmüyor idi. Nihayet bir pazarlık neticesinde Sâlih olan (Akl-ı küll) den “nefha-i İlâhiyye” (nefs-i küll) olan kavmine akmaya başladı geçici olan bu akış neticesinde kendilerinde bulunan “nefs-i emmâre-beden dağları” ndan (Nakatullah-Allah-ın devesi) çıktı.
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (44 7 A’râf Sûresi̇)
  > ) akl-ı kül cihetinden, Sâlih bir etken nefha olarak, kavmine o günün kemâli olan, ilmi İlâhiye yi “nefha-telkin” ediyor, fakat kabul görmüyor idi. Nihayet bir pazarlık neticesinde Sâlih olan (Akl-ı küll) den “nefha-i İlâhiyye” (nefs-i küll) olan kavmine akmaya başladı geçici olan bu akış neticesinde kendilerinde bulunan “nefs-i emmâre-beden dağları” ndan (Nakatullah-Allah-ın devesi) çıktı.
- **Muhammed Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi  Murat Deruni)
  > ” Akıldan kasıt, “Akl-ı küll” nefisten kasıt, “Nefs-i küll” dür. Bunlardan ilk zuhura dönük tecelli, “Tecellî-i Muhammediyye” ye olmuştur. Bu yüzden bunlar da kendisinde oluşan ilklerdir. “Allah her şeyden evvel benim nûrumu kendi nûrun-dan halketti.” “Hadîs-i Kudsî” Burada da ifade edildiği gibi Nur-ı İlâhiyyeden ilk olarak Nur-ı Muhammedî zuhura getirilmiştir.
- **İnci Tezgâhı (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (63 (İnci Tezgâhı))
  > Sâlih (a.s.) akl-ı kül cihetinden, Sâlih bir etken nefha olarak, kavmine o günün kemâli olan, ilmi İlâhiye yi “nefha-telkin” ediyor, fakat kabul görmüyor idi. Nihayet bir pazarlık neticesinde Sâlih olan (Akl-ı küll) den “nefha-i İlâhiyye” (nefs-i küll) olan kavmine akmaya başladı geçici olan bu akış neticesinde kendilerinde bulunan “nefs-i emmâre-beden dağları” ndan (Nakatullah-Allah-ın devesi) çıktı.
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir)
  > Bu işler biraz elimden geldiği için malzemeleri Bauhuus-Ba-uha-us (Ba-kapı, uha, ha hayat, gizli yazılışında “hu” ve Us-akıl ) yönü ile Allah ile yapılan alışverişten eşim (nefs-i küll üretkenliği) ile aldık. İşyerinden de 5 günlük izin alınıp işe başlandı. Yerlerin temizliğinin korunması için boya örtüsü ve gazete kağıtları serildi. Belirli bir zaman sonra belki yorgunluktan, belki düşündüğüm bazı şeylerin tezahürü...
- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (255  13 Ku Ke Yol Ra'd Sûresi)
  > Küllî nefsin iradesi, cüz'î iradenin aksine rastgele değil, evrensel düzenin parçası olarak tezahür eder. Küllî nefs açığa çıkma eğilimi gösterdiğinde, varlığın meydana gelişindeki dört temel unsur devreye girer: Külli Akıl , bilginin hem kaynağı hem düzenleyicisidir.
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri)
  > Bir de her varlıkta mevcud “nefs-i külli” nin var olduğudur. Böylece “nefs” sözcüğünün ne kadar mühim bir ifade ve yaşam kaynağı olduğu anlaşılmaktadır. Arifler nefsi şöyle tarif ettiler. - Nefs ise ancak o şey’in zâtıdır. - Nefs mertebesi, cisim mertebesinden daha yücedir.
- **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç (14 rfan mektebi Hakk yolu)
  > Bir de her varlıkta mevcud “nefs-i külli” nin var olduğudur. Böylece “nefs” sözcüğünün ne kadar mühim bir ifade ve yaşam kaynağı olduğu anlaşılmaktadır. Arifler nefsi şöyle tarif ettiler.
- **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç
  > Allah-ü Teâlâ Hazretlerinin dahi bir nefsi var, bir de her varlıkta mevcud “nefs-i külli” var olduğudur. Böylece “nefs” sözcüğünün ne kadar mühim bir ifade ve yaşam olduğu anlaşılmaktadır. Arifler nefsi şöyle tarif ettiler : - Nefs ise ancak o şey’in zâtıdır. - Nefs mertebesi, cisim mertebesinden daha yücedir.
- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (242 30 36 Ku Ker Yol  Rûm Sûresi    Murat Derûni (1))
  > Böylece “nefs” sözcüğünün ne kadar mühim bir ifade ve yaşam olduğu anlaşılmaktadır. Arifler nefsi şöyle tarif ettiler : - Nefs ise ancak o şey’in zâtıdır. - Nefs mertebesi, cisim mertebesinden daha yücedir. - Bir nefs ki, bizzât âlemin ilmi ile doludur. - Bütün mevcudatın baskısına sahip bulunan ilâhi Nûr için “Nefs-i külli” tabiri kullanılır.
- **Nisâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (42 4 Ni̇sâ-Sûresi̇)
  > Ve bu Sûre-i şerif Hakikat-i İnsâniyyenin (Nîsâ) ismiyle, (sûret-i nefs-i küll) yönünü anlatmaktadır, diyebiliriz. ************* Daha evvelce (Kelime-i Tevhid) isimli kitabımızda da kısaca belirtmiş olduğumuz gibi, Kûr’ân-ı Keriym’de “Huruf-u Mukattaa) denilen bazı harfler vardır, onların ilki(Bakara) Sûresinin başındaki ( ا ل م ) “elif, lâm, mim” harfleri’dir.
- **Kalem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kalem Suresi)
  > Bu muhtelif alemlerin doğuşu, “Akl-ı Kül” ile “Nefs-i Küll” ün izdivaçlarından meydana gelmiştir. Kur’anı Keriym Meryem Suresi 19. sure 52 . ayet-i kerimede : Ayet-i kerimede: بَنَاهُ نَجِيًّا ع ورِ الْأَيْمَنِ وَقَرّ و وَنَادَيْنَاهُ مِنْ جَانِبِ الطَّ “ve nadeynahü min canibitturil eymeni ve karrebnahü neciyyen” “Ona Tur’un sağ yanından seslenmiş ve konuşmak için onu yaklaştırmıstık .
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Nahl Suresi)
  > Yukarıdan beri özet olarak belirtilenlerden açık olarak anlaşıldığına göre, her insânın bir nefsi var, Peygamberimizin de bir nefsi var. Allah-ü Teâlâ Hazretlerinin dahi bir nefsi var, bir de her varlıkta mevcud “nefs-i külli” var olduğudur. Böylece “nefs” sözcüğünün ne kadar mühim bir ifade ve yaşam olduğu anlaşılmaktadır. Arifler nefsi şöyle tarif ettiler : - Nefs ise ancak o şey’in zâtıdır.
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Şuaybiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kalbiyye)
  > Binâenaleyh nefs-i cüz'î, nefs-i küllînin sûretlerinden bir sûrettir; ve nefs-i küllî ise insân-ı kâmilin nefsidir; ve bu nefis dahi Hakk'ın “ayn"ı olup, insân-ı kâmilin hakîkati mertebesinde zâhir olmuştur; ve nüfûsun kâffesi, o nefs-i vâhideden sudûr etmiştir.
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Nusret Tura (164 2 Esmâ’ül Hüsna)
  > Sadece tek başına müstakil bir esmâ olacaktı. Tüm “Esmâ-i ilâhiyeyi” içten ve dıştan ihâta edemiyecekti. Burası aynı zamanda Nefs-i küll mertebesidir. Zât-i sıfâtlar da “Kıyam bi nefsihi ile Allah nefsi ile kaimdir”. Nefs bir şeyin hakîkati ve öz varlığıdır.
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve  Mustafa Hilmi Sâfî  Hz.   Murat Deruni)
  > Batın manası itibariyle de şöyle ifade edilebilir: Vücûd, “Akl-ı Küll” ün sağ tarafı; imkan ise “Akl-ı Küll” ün sol tarafıdır. Adem, “Akl-ı küll”ün sureti ve Havva “Nefs-i Küll”ün suretidir, ki “Akl-ı küll” ün gölgesinden meydana geldi. Bu muhtelif alemlerin doğuşu, “Akl-ı Kül” ile “Nefs-i Küll” ün izdivaçlarından meydana gelmiştir.
- **Divan 3** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Divan 3)
  > > Zâtıma gelen yoldur, zaman tünelidir, dostu aramaktır, dedim. Safa’n nedir? Dediler.> Akl-ı küllün zuhurudur, dedim. Merve’n nedir? Dediler.> Nefs-i küllün zuhurudur, dedim. Birinci gidiş nedir? Dediler.> Akl-ı külden nefs-i külle “nüzül” iniştir, dedim.
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Duhân Sûresi)
  > Akl-ı kül ile nefs-i kül bu çekirdeğe yaklaş-madıkçaاهْبِطُوا “ihbitû” (ininiz) Bakara, (2/36,38) emriyle cennet-i zâttan, sûret ve taayyünâta nüzül “inmediler”. Ve onların bu uzaklaştırılan ağaca yaklaşmaları iblis-i vehmin nefs-i külle ve nefs-i küllün de akl-ı külle galebesi ile vâki oldu ki, bu âlemi kesâfette onların zürriyyâtı olan Âdem fertleri de her an (hayâli çokluğa) ve Kûr’ân’daki şecere-i mel’ûneye...
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Muhammediyye)
  > ) Efendimiz bu hadîs-i şerîflerinde mecâlî-i ilâhiyyeyi iktizâ eden derecâta riâyet buyurdu. İmdi derecâtın evvelkisi akl-ı evveldir ki, âdem-i hakîkîdir; ve ikincisi nefs-i külliyyedir ki, Havvadır. Müzekker olan akl-ı evvel, müennes olan zât-ı Hak ile nefs-i külliyye arasında vâki'dir.
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kelime-i Tevhîd)
  > Zatıma gelen yoldur, zaman tünelidir, dostu aramaktır, dedim. Safa’n nedir? Dediler. Akl-ı küllün zuhurudur, dedim. Merve’n nedir? Dediler. Nefs-i küllün zuhurudur, dedim. Birinci gidiş nedir? Dediler. Akl-ı külden nefs-i külle nüzüldür (iniştir)dedim.
- **Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lübbü'l-Lübb (Özün Özü))
  > İ K İ N C İ T U R Birinci turu idrak ettikten sonra ikinci tura doğru yönelen kişi ufuklara, yani zahirî alemin derinliklerine bakar... Afakta olan nefs-i külliye nazar eder, ki ona, akıl, izafî olan külli ruh dahi derler: Halifetullahtır!.. O cisim ve cisme mensup değildir.
- **Meâric Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Meâric Sûresi)
  > Arapça ifâde de görüldüğü gibi aslı bir olan (ال) el’in (ل) “Lâm”ın şeddelenmesi ile oluşan aslı Uluhiyyet eli olan nefs-i küll olarak halkiyet eli olarak görünmesidir. Aklı küll ve Nefsi küll el’ine sahip bu “Abdiyet” elinin aslının “Risâlet ve Ulûhiyyet” ellerine (ذِ) “Zi” sahip ve (ن) “Ne= Nun” Nûr, Nûr-u Muhammedi ile tüm mertebeleri içten ve dıştan ihâta eden ellerini gönlüne sokup nûr olarak çıkaranlardır.
- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Nâziât Sûresi)
  > Peygamberimizin de bir nefsi vardır. Allah-ü Teâlâ Hazretlerinin dahi bir nefsi vardır. Bir de her varlıkta mevcud “nefs-i külli”nin var olduğudur. Böylece “nefs” sözcüğünün ne kadar mühim bir ifade ve yaşam kaynağı olduğu anlaşılmaktadır.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 12 (2002-2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Sohbet Arası Sohbetler CD 12 (2002-2003))
  > ” -Sa’yın nedir dediler, Zatıma gelen yoldur zaman tünelidir dedim. -Safan nedir dediler, Akl-ı külün zuhurudur dedim. -Merven nedir dediler, Nefs-i küllün zuhurudur dedim. -Birinci gidiş nedir dediler, Akl-ı külden nefs-i külle nüzüldür dedim.
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (TB. Kelime-i Hûdiyye)
  > 55/56 فِيهِنَّ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ لَمْ يَطْمِثْهُنَّ اِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَلا جَاۤنٌّ Nasıl değsin ki işte onlar irfan ehlinin kendisinden meydana gelen İlahi idraki fiilleri yani kendisi akl-ı kül hükmünde olduğundan kendisinden var olan nefs-i küllileri onlar, şahsa mahsus nefs-i küllilerdir. Yani Âdem’den meydana gelmiş Havva hükmünde gibidir. Ve işte Havva, Âdem’den başkasına nazar edemez.
- **Tüm Şiirlerim** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tüm Şiirlerim)
  > Zâtıma gelen yoldur, zaman tünelidir, dostu aramaktır, dedim. Safa’n nedir? Dediler. Akl-ı küllün zuhurudur, dedim. Merve’n nedir? Dediler. Nefs-i küllün zuhurudur, dedim. Birinci gidiş nedir? Dediler. Akl-ı külden nefs-i külle “nüzül” iniştir, dedim.
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Zümer Sûresi)
  > Bu öz, vâhid olan Hakk'ın "Âdem-i Hakîkî", "Hakîkat-i Muhammediyye" ya da "Akl-ı Evvel" olarak ifâde edilen nefsidir. "Minhâ zevcehâ" (ondan eşini) ifâdesindeki "zevce" ise, bu aslın aynasına ve zuhûr mahalline, Nefs-i Küll'e (Havvâ) tekâbül eder. Halk, Hakk'taki ilâhî hakîkatlerin bu âlem aynasındaki tecellîleri olarak zuhûra gelmiştir.
- **İnci Mercan Tezgâhı — Düşündürücü Nükteler** — Terzibaba - Necdet Ardıç (İnci Mercan Tezgâhı — Düşündürücü Nükteler)
  > Tatmak için özel bir eğitim gerekmektedir. Bilindiği gibi dişilik üreticiliktir, dişi deve kişide “nefs-i küll” ü, üreticiliği temsil eder. Salih (a.s.) ise “akl-ı küll” ü ve etkenliği temsil eder. Sâlih (a.s.) akl-ı kül cihetinden, Sâlih bir etken nefha olarak, kavmine o günün kemâli olan, ilmi İlâhiye yi “nefha-telkin” ediyor, fakat kabul görmüyor idi.
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)** — Abdulkerim Cili (İnsân-ı Kâmil (Cilt 2))
  > Tur dağında nasıl; "Bi eymeni turisinine" yani, Tur-i Sina'nın sağ tarafından, Eymen Vadisi'nden seslendi diyor. (28/30) Sağ tarafından yani, Akl-ı Küll'den, Uluhiyet mertebesinden seslendi nefs-i küll'e. Kendisi Nefs-i Küll'deydi. Yukarıya doğru çekmek için, yani İseviyet metrebesine, ondan sonra Muhammediyet mertebesine yükseltmek için.
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)** — Abdulkerim Cili (167 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ..., Veysel Karani'nin nefesini duyuyorum, kokusunu duyuyorum manasına, hem ona iltifat etmiş oldu, taltif etmiş oldu, hem de bu museviyet hakikatini bizlere belirtmiş oldu. Ve şu manaya dikkati çekti: Rahman'ın ne...
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v)
  > ) “Hadîs-i kudsî” “Allah evvelâ benim aklımı ve nefsimi halketti.” Akıldan kasıt, “Akl-ı küll” nefisten kasıt, “Nefs-i küll” dür. Bunlardan ilk zuhura dönük tecelli, “Tecellî-i Muhammediyye” ye olmuştur. Bu yüzden bunlar da kendisinde oluşan ilklerdir.
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (62 Bir ressam hik yesi)
  > ...de Hayy, Allah esmâları kıyam-ı bi nefsihidir. 320+393= 713, 13 ve 7, 13 Hz. Muhammedin şifre rakkamı 7 yedi nefis mertebesi ve 7. Gün Cum’a Allah (c.c.). Tüm âlemlerde Hakikat’ul Muhammedinin dört mertebesi ile...
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (69 2 Namaz-Sûreleri̇)
  > Lam yani Uluhiyet mertebesi yani Allah esmasından alınan ilim, Risalet yani Mürşid-i Kamilin gönül aynası veya Rabb-i Hass aynasına Veli ve Müm’in esmaları aracılığıyla yansır ve buradan Nefs-i Küll mertebesinden sohbetler ile saliklere içirilir. Seyrinde 2. Seyr olan Nurani seyre gelmiş olan salikte de bu Risalet ilminin yansıması ile Mürşid’inin ilgilendiği konu doğrultusunda ilmi açılımlar olur ve bunun...
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ala ve Gaşiye Sreleri)
  > ...Nihayet bir pazarlık neticesinde Sâlih olan (Akl-ı küll) den “nefha-i İlâhiyye” (nefs-i küll) olan kavmine akmaya başladı geçici olan bu akış neticesinde kendilerinde bulu...
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”)
  > Afakta olan nefs-i külliye nazar eder, ki ona, akıl, izafî olan külli ruh dahi derler: Halifetullahtır!.. O cisim ve cisme mensup değildir... Semaların ve yerlerin içinde de, dışında da değildir. Bütün mevcudatı kuşatır, onlarda tedbir ve tasarruf eder.
- **Sohbet Arası Sohbetler (25)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (157 25 sohbet aras sohbetler)
  > İşte bize bunu bağışlayan, bildiren, lütfeden Muhammedün Resulullah, Uluhiyet akl-ı küll, akl-ı küll’ün zuhur mahalli ise nefs-i küll olan, Hakikat-i Muhammediye’nin zahiridir. Zat mertebesinde zat-ı akdes, yani çok mukaddes olan zat. Kendi kendini sadece Allah ismi ile ifade ederken, taha 20/14 “İnnenî enallâhu lâ ilâhe illâ ene fa’budnî ve ekımis salâte li zikrî.
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (249 40 42 Ku Ker Yol  MÜ'MİN Sûresi   Murat Derûni (2))
  > Müzekker olan akl-ı evvel, müennes olan zât-ı Hak ile nefs-i külliyye arasında vâkı'dir. Şu halde (S.a.v.) Efendimiz, akl-ı evvel mertebesinden, merâtib-i vücûdun nihayeti olan insâni cismi mertebesine varıncaya kadar, ne kadar mertebe varsa cümlesine bi'l-işâre riâyet buyurmuş oldu.
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî)
  > "Sağ el" " akl-ı küll ", "sol el" ise " nefs-i küll "dür. [5] Bu çerçevede, " sağ elin sahip oldukları " kişinin akl-ı küll yönündeki (ona uygun) düşünce ve faâliyetlerdir, diyebiliriz. Kulun, bedensel ve zihinsel melekelerini nefsinin esâretinde değil aklının hükümdârlığında ilâhî yönde kullanmasıdır.
- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (51 81 Yeni Tekvir suresi)
  > ” ********* Bâtınen bu iki Âyet-i Kerîme’ye bakabilirsek; seyri sülûk yolunda olan dervişe nefsi küllden bir ilim gelirse ve o gelen bilgilere îtibar edilmeyerek hükümsüz bırakılıp yere gömülürse, bu Âyet-i Kerîme hükümleri icra edilmiş ve bu halin hükmü altına girilmiş olmaktadır. Bu nefs-i küll bilgilerini burada ne için tatbik etmedin ihtarı verilmektedir. Nefsi küllden gelen bilgilerin şeytanî ve vehmî bilgilere...
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (165 9 Kiyâmet Sûresi̇)
  > Ve insâni fertlerin etken sûreti olan erkekler ve edilgen sûreti olan kadınlar en kâmil sûret ve en güzel kıvam ile açığa çıktı. Şimdi, insâni fertlerin anne ve babası hakiki Âdem olan “akl-ı küll” ile hakiki Havvâ olan “nefs-i küll”dür. Bunlar zât cennetinde, ya’ni ulûhiyyet mertebesinde örtülü idiler. Kur’ân ki bütün isimleri ve sıfâtları toplamış olan zât’tır; ve bu taayyünât ki, ulûhiyyet zâtının varlığında...
- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi   Murat Deruni)
  > “hayret ettim ben bu işe ne denir ki bu gidişe, soldan sağa dönüyordu tavaf, zahir ile benlik arası” bakın yapılan tavaf Haccın zahiri ve benlik ile yapılan tavaf, onun için tersine yapıyorlar, yoksa batın hakikati olarak tavaf yapılmış olsa şağ dışarıda kalacak yani Akl-ı Kül Nefs-i Kül’ü sarmış olması lazım tavafın soldan sağa dönmesi sebebi budur. Külli aklın nefs-i külli ihaya etmesi yani üzerinde amir olması...
- **(19-53) Şeker Risâlesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç ((19-53) Şeker Risâlesi)
  > Aynı zamanda “ŞEKERBANKA” yani Şekerci Dede olan Terzi Baba’nın bulundukları yerde şubesini açma izni verilerek, “İhtiyacı Olanların Ceplerine Güç-Hikmet” verirler. “Fakir için Şekerci Dede’nin ŞEKERBANK’ı, şek ve şüpheden kurtularak Velâyet yolunda recül olan Nefs-i Küll Fatma valide ve onun kanalından gelen Nüket valide ile bu velâyet ilminde ki ince hassas anlaması zor konuların gönlünde genişleyerek açılması...
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (13 ve Hakîkat-i İlâhiyye)
  > Nasıl müthiş bir oluşumdur ki; bunların hepsi Kûr’ân yazısı olan Arabi alfebede(م) (mim) “m” harfiyle başlamaktadır. (م) (mim) şekli itibariyle, baş tarafı Akl-ı küll-ü, gövdesi ve aşağı doğru olan uzantısı ise Nefs-i küll-ü ifade etmektedir. Bu bir harf dahi bütün âlemlerin (13) hakikat-i ve mim-i Muhammed-i üzere zuhur ettiğine şahid olarak yeter de artar bile.
- **Ahkâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ahkâf Sûresi)
  > Eğer bu makamları nefsine kaptırır da nefsi sahip çıkar ve kullanmaya başlarsa Cenâb-ı Hak bu durumdan hiç razı olmaz. Bireyin Annesi olan Nefs-i küll eğer nefsin hükmüne girmişse onun “nefsinin sütü”yle beslediği çocuk “veled-i nefs” olur ve gelecekte kendi anne babasını hükümsüz hale getirecektir.
- **Ankebût Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ankebût Sûresi)
  > örneğin Tevbe 9/22) âyeti bir yönüyle bu gerçeği ifade etmektedir. Ayrıca yine Kûr’an-ı Kerîm’de geçen "Külli nefsin zâikatü'l-mevt", meâlen "Her nefis ölümü tadacaktır", (bk. Âl-i İmrân, 3/185; Enbiyâ: 21/35; Ankebut, 29/57) ifadesinden biliyoruz ki ölüm bir son değildir, nefs için tadılacak birşeydir.
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bakara Sûresi)
  > ) Âdemi mânâ yani aklı küll, Havva valide mânâsı içerisinde nefsi küll, diğeri de vehim ve hayal denilen iblis, işte âlemlerdeki yaşantı bu üç olguya dayanıyor, aklı külli nefsi küll ve onlarda devam eden hayal ve vehim yaşantısı, yukarıda bahsedildiği gibi hayal ve vehim ken...
- **Fussilet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Fussilet Sûresi)
  > Baba mertebesi, Hakkın zâtından mahlûk hükmü ile (Rahman sûreti üzere) doğan Âdemden gene lâtif mahlûk sûreti ile kendine benzeyen, Havva ismiyle doğmasıdır. Bu metre-bede kişinin akl-ı kül mertebesi, nefs-i küllün idrakini anlamaya başlamasıdır. (3) İsâ (a.s.) nın doğuşu. Analı Babasızdır. Bu mertebede kişinin nefsi, nefsi küllü, akl-ı küllü de nefes-i Rahmâni olan gerçek irfan ehlidir.
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Haşr Sûresi)
  > c) lâfza-i celal-i var, onun için bize korku yoktur, demektir. Çünkü (ﻻ) “La” (ال) “El”e dönüp bütün yokluğu bünyesinde alan vara, Nefs-i küllü ihâta eden Akl-ı Külle dönüşmüştür. İşte gönül kuşu aşk ile havalanır ve “28” harfi yakîn nûru ile “29”a tamamlanırsa şartlanmalardan kurtulur ve Cevâm’ül Kelim olan Rasûlullah (s.
- **Hâkka Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hâkka Sûresi)
  > Âyette vahide (tekil, benzersiz) olmak ile beraber nefsi külliye işarettir. Nefha-i ilahiyye Nefsi külliye nefha edilince “külli nefsin zaikatül mevt” tüm nefisler ölümü tadıcıdır. Aslında bu hadise her an gerçekleşmekte ve bu âlemler bir an var, bir an adem hükmündedir.
- **Kevkeb — Yıldız** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kevkeb — Yıldız)
  > Yani doğru düşünüp, doğru bilgilere sahip olup isabetli adımlar atmalıdır, aklının gönlünün yıkanması temizlenmesi lazımdır. Yıkanan halılar bu temizliği ifade etmektedir. Kaim validesini görmesi nefs-i küllün farkına varmağa başlamasıdır. Diğer zuhuratları da güzel hepsi yolunda. Yaşantısında yeni anlayışlar, yeni ufuklar açılıyor.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > Bu senin nutkunun nefesi ki, cüz'lerin cüz'üdür, küllî fâide oldu; küll [1522] niçin halîdir? Ya'ni nefs-i âlem, nefs-i küllün cüz'üdür ve senin vücûdun eczâ-yı âlemden bir cüzdür; ve senin söz söylerken sarf ettiğin nefes, cüzlerin cüz'üdür.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11)
  > Âlem-i cân Bağdad'ında biz "ene'l-Hak" der idik; Şûriş-i Mansûr evvelden dahi mezkûr idi. Etmemişken âb u gilde nefs-i küll mi'mârlık, Tâ harâbât-ı ezelde ayşimiz ma'mûr idi." 597. Eğer sana tarafsızdan o alef vermese idi, senin cânının gözü niçin o tarafta kalmıştır?
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8)
  > Biz can âleminin Bağdad'ında Ene'l-Hak na'rası vurur idik, Mansûr'un kavgası ve nüktesi mevcûd olmadan mukaddem. Nefs-i küll su ve çamurda mi'mâr olmazdan mukaddem, hakāyık meyhanesinde bizim ayşımız ma'mûr idi. 3055. Fil gibi çok büyük can gerekdir, tâ ki rüyada harâretle Hind'e gitmeyi bilsin!
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9)
  > Ya'ni hırs-ı nefsânî külle ve her şeye mâlik olmak ister. Zî-râ o nefs-i külden ve âlem-i kesâfetten zâhir olur. Binâenaleyh nefs-i küllün ve âlem-i kesâfetin bilcümle sıfatını ve îcâbâtını hâizdir. Ey turp oğlu turp, bil ki hırs, nefis üzerinde hâkim olan bir beydir.
- **Mir'at-ül İrfân ve Şerhi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Mir'at-ül İrfân ve Şerhi)
  > şeklinde terbiyeye muhtaç bir silsile olarak biliriz oysa nefs gerçek mânâda tüm varlığın özü hükmündendir ve o nefs de bütün âlemde var olan külli nefstir yâni Hakk’ın nefsidir. İrfân ehli indinde nefs kelimesi Allah’ın mutlak varlığının her yerde sâri olmasının ifâdesidir, Nefsimizi yâni kendimizi bu şekilde bilir isek Rabbımızı bilmiş oluruz.
- **Müzzemmil Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Müzzemmil Sûresi)
  > Ya’ni hırs-ı nefsânî külle ve her şeye mâlik olmak ister. Zîrâ o nefs-i külden ve âlem-i kesâfetten zâhir olur. Binâenaleyh nefs-i küllün ve âlem-i kesâfetin bilcümle sıfâtını ve îcâbâtını sahiptir. Ey turp oğlu turp, bil ki hırs, nefis üzerinde hâkim olan bir beydir.
- **NECDET ARDIÇ’IN TASAVVUF ANLAYIŞINDA  SEYR-Ü SÜLUK MERTEBELERİ - Lisans Tezi** — Yavuz Bırak Kır (NECDET ARDIÇ’IN TASAVVUF ANLAYIŞINDA  SEYR-Ü SÜLUK MERTEBELERİ - Lisans Tezi)
  > Necdet Ardıç bey, seyr-i sülûk yolculuğuna başlayan bir sâlik'i burada bu mertebe hakkında bilmesi gerekenler hakkında kısaca şu bilgiler ile bilgilendirir. Hakk'ın zatından ayrılıp "on sekiz bin âlem" arasında yer alan"akl-ı küll, nefs-i küll,arş kürsi, yedi kat gök, ay, hava, su toprak maden nebât, hayvaniyyet gibi mertebeleri geçerek "insan" suretinde dünyaya gelen varlık şekil olarak o görünümde olmakla...
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Necm (Yıldız) Sûresi)
  > Ancak akl-ı kül ve nefs-i kül hükmü ile faaliyet ve tafsilatta ayırım vardır. Akl-ı kül, mutlak akıl... Nefs-i kül de, aklı küllün tesir sahasıdır. Aklı küllün ve nefs-i küllün birliğinden, bu âlemler meydana gelmiştir. Kadın doğurgan ve üretici olduklarından, nefs-i kül hükmündedir.
- **TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet)
  > Dolayısıyla Âdem suretinde halk edilmesi yani Âdem’in erkek suretinde halk edilmesi akl-ı küllün, akl-ı külden de nefs-i küllün zuhura gelmesi itibarıyla Havanın onun varlığından zuhura gelmesidir. Birisi geniş anlamda bütün alemler hükmünde birisi de ferdiyet hükmündedir yani birimsellik hükmündedir.
- **TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye)
  > Dolayısıyla Âdem suretinde halk edilmesi yani Âdem’in erkek suretinde halk edilmesi akl-ı küllün, akl-ı külden de nefs-i küllün zuhura gelmesi itibarıyla Havanın onun varlığından zuhura gelmesidir. Birisi geniş anlamda bütün alemler hükmünde birisi de ferdiyet hükmündedir yani birimsellik hükmündedir.
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları)
  > Tevhid ehli ancak bu alemin hakikatini idrak ediyor, o zaman da ölmeden evvel ölmüş oluyor, nasıl ki gece gördüğümüz kısa rüyaları gündüz tabir ediyoruz, ölmeden evvel ölmüş kişiler de bu beşer anlayışı dünyanın dışına çıktıklarından dışarıdan bakarak bu alemin hakikatini görüp tabir edebiliyorlar. Yani ahiretteki ölümü beklemeden “külli nefsin zaikatül mevt” hükmünün içerisinde kendi varlıklarında ölümü tatmış...
- **Tahrîm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tahrîm Sûresi)
  > Varlık âleminin aslı da bu zevciyyet (çiftlik) üzerine kuruludur: Akl-ı küll fâil mertebesinde Kalem gibi nakşederken, Nefs-i küll kâbil mertebesinde Levh gibi o nakşı kabûl eder. Küllî çiftin bu izdivâcından bütün kevnî sûretler zuhûra gelir.
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tevbe Sûresi)
  > c) lâfza-i celal-i var, onun için bize korku yoktur, demektir. Çünkü (ﻻ) “La” (ال) “El”e dönüp bütün yokluğu bünyesinde alan vara, Nefs-i küllü ihâta eden Akl-ı Külle dönüşmüştür. İşte gönül kuşu aşk ile havalanır ve “28” harfi yakîn nûru ile “29”a tamamlanırsa şartlanmalardan kurtulur ve Cevâm’ül Kelim olan Rasûlullah (s.
- **Uşşâkî Kültürünün Günümüze Yansıması “Necdet Ardıç” Örneği Yüksek Lisans tezi** — Serkan Denkçi (Uşşâkî Kültürünün Günümüze Yansıması “Necdet Ardıç” Örneği Yüksek Lisans tezi)
  > Her insanın nefsi olduğu gibi Hz. Muhammed’in de ( ) bir nefsi vardır. Bir de her varlıkta mevcud olan “Nefs-i küllî” vardır. Tüm bunlar gözönüne alındığında nefsin ve nefs kavramının önemi ortaya çıkmaktadır. İnsanın yapısında ve oluşumunda dört temel hakîkat vardır: 1.
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar)
  > ...6) dır. Rı, Küçük, en küçük, sayı değeri, (200/8) dir, sıfırları kaldırarak kalan sayıları toplarsak, (3+6+2+8=19) bilindiği gibi İnsân-ı Kâmilin sayı değeridir. Ayrıca (Rı) Rahmaniyyet, Rububiyyet (Şın) şey’iyy...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Abdulkerim Cili (117 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ...e doğurgan olması gibi o ilimlerde doğurgan olmaktadırlar ve bu nedenle çok mühimdirler. Kişilerin sâdece aklı küllden gelen bilgileri almaları yeterli olmaz nefsi küllden gelen bilgilerinde alınarak ikisinin bi...
- **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (119 Fu Hi 01 ADEM FASSI)
  > Ama Âdem Zatı olarak halife olduğundan dolayısıyla halifelik tarafı akl-ı külli tarafıdır. Halifenin üzerinde tasarruf etmesi icab eden yer de nefs-i külli tarafıdır, genel manasıyla Âdem-i Hakikidir. İşte nefs-i küllinin kendinden, yani “kadın” olarak belirtilen şeyin kendinden ayrılması gerekiyordu, iki varlık görünüşte ayrı, özde bir.
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç (131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba)
  > (17) bu sayı daha önce verilen “Gönül Kâ’besi”nin merkez sayısı olan 4 mertebeden Hazreti Muhammed’in şifre sayısı ile Akl-ı Küll ve Nefs-i Küll bağlantısıdır. Bu aynı zamanda mide ile gırtlak arasını bağlayan deniz gibidir. Marmara denizine [25] bakacak olursak, Mar-Ma-Ra hecelerinin oluştuğunu görürüz. Rama-Râmî bu ifâdeyi görmek zor olmayacaktır. Araştırmacılar için birçok bağlantı vardır.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 16** — Terzibaba - Necdet Ardıç (148 16 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > “hayret ettim ben bu işe ne denir ki bu gidişe, soldan sağa dönüyordu tavaf, zahir ile benlik arası” bakın yapılan tavaf Haccın zahiri ve benlik ile yapılan tavaf, onun için tersine yapıyorlar, yoksa batın hakikati olarak tavaf yapılmış olsa şağ dışarıda kalacak yani Akl-ı Kül Nefs-i Kül’ü sarmış olması lazımdır tavafın soldan sağa dönmesi sebebi budur. Külli aklın nefs-i külli ihata etmesi yani üzerinde amir olması...
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 1)** — Nusret Tura (163 1 Esmâ’ül Hüsnâ)
  > Ama Âdem zâtı olarak halife olduğundan dolayısıyla halifelik tarafı Akl-ı Külli tarafıdır. Halifenin üzerinde tasarruf etmesi icab eden yer de Nefs-i Külli tarafıdır, genel ma’nâsıyla Âdem-i Hakikidir. İşte Nefs-i Küllinin kendinden, yani “kadın” olarak belirtilen şeyin kendinden ayrılması gerekiyordu, iki varlık görünüşte ayrı özde bir…
- **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler)
  > ...i işte bir bakıma bu da bir sırdır. Çünkü ben bu namaza ve kılınışına dair hiç bir yerde ne kaydına ne de tatbikatına rastlamadım. (20) rek'atli'dir. Ayrıca birde Kâ'be-i Muazzama’da tavaftan sonra kılınan (19)...
- **Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür** — Serkan Denkçi (1772747276481 DVT C001.MP3)
  > Her insanın nefsi olduğu gibi Hz. Muhammed’in de (s.a.v.) bir nefsi vardır. Bir de her varlıkta mevcud olan “Nefs-i küllî” vardır. Tüm bunlar ele alındığında nefsin ve nefs kavramının önemi ortaya çıkmaktadır. İnsanın yapısında ve oluşumunda dört temel hakîkat vardır: 1.
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (186 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Kangurunun yavrusunu taşıdığı gibi biz koynundayız bir de daha ötelerde arıyoruz. Binâenaleyh nefs-i cüz'î, nefs-i küllinin suretlerinden bir surettir; ve nefs-i küllî ise insân-ı kâmilin nefsidir. Ve bu nefis dahî Hakk'ın aynı olup, insân-ı kâmilin hakikati mertebesinde zahir olmuştur.
- **Enbiyâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi   Murat Deruni)
  > Âdem, Havva’yı sol eye kemiğinden (kendi varlığından), “Nefs-i kül” sûreti üzere “halketti”, zuhura getirdi. “Âdem” le “Havva” nın birleşmesinden, çocukları; “Akl-ı kül” ile “Nefs-i küll” ün birleşmesinden de, bu âlemler meydana geldi. Âlemlerin meydana gelişi, her varlığın kendi mertebesi itibariyle “zât-ı Ulûhiyyet” i “takdis” (mukaddes) kılmak içindi.
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi   Murat Deruni)
  > Yalnız bu fiziki manada bir kadın sevdirilmesi değildir, kadın genel bakıldığında nefs-i Kül’ü ifade etmektedir. Âdem de akl-ı külü ifade etmektedir, kadından kasıt yani Havva’dan kasıt nefs-i külli, Âdem’den kasıt akl-ı küldür. Akl-ı kül er olarak fail olduğu için er hükmündedir. Nefs-i kül münfail olduğundan yani alıcı olduğundan meful hükmündedir.
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (247 37 40 Ku Ker Yol  Saffat  Sûresi   Murat Derûni (1))
  > “Akl-ı kül” den “nefs-i küll” e olan tecelliler en kemalli tecellilerdir. “Bakışı kısanlar” yani sadece “akl-ı kül” cihetinden gelecek tecelliye arzulu olmaları yönünden gözlerini o taraftan ayırmazlar. Çünkü “akl-ı kül” tecellisi, cennetin diğer tecellilerinin hepsinden, daha özeldir ve güzeldir.
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (39 Terzi Baba 2)
  > ...adettir. Böyle olunca, rahmâniyyet, nefesi rahmâni ile rububiyyetinden şehâdet âlemine şarr diye bütün tecellilerini her an “ açığa çıkma” dökmektedir. Bunun nokta zuhur mahalli ise, İnsân-ı Kâmildir. Onun üzeri...
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (52 89 Fecr Sûresi̇)
  > Nihayet bir pazarlık neticesinde Sâlih olan (Akl-ı küll) den “nefha-i İlâhiyye” (nefs-i küll) olan kavmine akmaya başladı geçici olan bu akış neticesinde kendilerinde bulunan “nefs-i emmâre-beden dağları” ndan (Nakatullah-Allah-ın devesi) çıktı. Bu kendilerine Allah’ın “ef’âl cihetinden esma tecellisi” idi.
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > Adâletten olur rükûnlar muvâfık; Bu düzenin güzelliği ile oldu nefs-i nâtık. Bu âyîn ile oldu mânevi nikâhı; Nefs-i külli verdi mehir olarak cihânı. ********* Ne acaip iştir ki insan bunların farkında değildir. Bunların farkında olmadan kişiler bir dilim ekmek peşinde şunu, bunu almak sevdâsında ömürlerini geçirip gitmektedirler.
- **Hikâyeler, Vecizeler, Atalar Sözü** — Nusret Tura (84 Hikâyeler – Vecizeler – Atalar sözü)
  > Derecelerine göre burada ruh toplu ve cem’iyyette olan akıldır. Bu akl-ı küllün sağ yanı vücut, sol yanı imkândır ki nefs-i küll buradan yaradıldı. Âlemde bütün mahlûkatın tekessürü Adem ile Havva’nın, yâni akl-ı küll ile nefs-i küllün içtimaından hâsıl olmuştur.
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması  2)
  > “Âdem” le “Havva” nın birleşmesinden, çocukları; “Akl-ı kül” ile “Nefs-i küll” ün birleşmesinden de, bu âlemler meydana geldi. Âlemlerin meydana gelişi, her varlığın kendi mertebesi itibariyle “zât-ı Ulûhiyyet” i “takdis” (mukaddes) kılmak içindi. İşte Muhammed (s.a.v.) efendimizin şahsında hem genel, hem de birey olarak meydana gelen oluşumlar içerisinde kendisine sevdirilen üç şey’den 1.
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hicr Suresi)
  > ...Küllî ve Nefs-i Küllî’ye ve nihâyet sûret âlemine olan seyr’dir. “Gizli hazîne”nin mertebe mertebe taayyün etmesiyle şuurlu varlık olan insân tarafından “bilineceği” şehâde...
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tarık Suresi)
  > “Âdem” le “Havva” nın birleşmesinden, çocukları; “Akl-ı kül” ile “Nefs-i küll” ün birleşmesinden de, bu âlemler meydana geldi. Âlemlerin meydana gelişi, her varlığın kendi mertebesi itibariyle “zât-ı Ulûhiyyet” i “takdis” (mukaddes) kılmak içindi. İşte Muhammed (s.a.v.) efendimizin şahsında hem genel, hem de birey olarak meydana gelen oluşumlar içerisinde kendisine sevdirilen üç şey’den 1.
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Zekat ve İnfak)
  > Lâm yani Uluhiyet mertebesi yani Allah esmâsından alınan ilim, Risâlet yani Mürşid-i Kâmilin gönül aynası veya Rabb-i Hass aynasına Veli ve Müm’in esmâları aracılığıyla yansır ve buradan Nefs-i Küll mertebesinden sohbetler ile saliklere içirilir. Seyrinde 2. Seyr olan Nûrani seyre gelmiş olan salikte de bu Risâlet ilminin yansıması ile Mürşid’inin ilgilendiği konu doğrultusunda ilmi açılımlar olur ve bunun...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > “hayret ettim ben bu işe ne denir ki bu gidişe, soldan sağa dönüyordu tavaf, zahir ile benlik arası” bakın yapılan tavaf Haccın zahiri ve benlik ile yapılan tavaf, onun için tersine yapıyorlar, yoksa batın hakikati olarak tavaf yapılmış olsa şağ dışarıda kalacak yani Akl-ı Kül Nefs-i Kül’ü sarmış olması lazım tavafın soldan sağa dönmesi sebebi budur. Külli aklın nefs-i külli ihaya etmesi yani üzerinde amir olması...

## İlgili Kavramlar

- [İnsan-ı Kamil](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/insan-i-kamil) — related
- [Nefes-i Rahmani](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/nefes-i-rahmani) — related
- [Nefes-i Rahmani](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/nefes-i-rahmani) — related
- [İnsan-ı Kamil](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/insan-i-kamil) — related
