# Sahv

> Manevi ayıklık. Sekirden sonra normal bilince dönme hali.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sahv

---

## Tanım
Sahv, manevî sekr (sarhoşluk) halinden sonra sâlikin kendine gelmesi, aklının ve şer'î ölçülerinin işlemeye başlaması; fakat bu kez Hakk'ın nûruyla donanmış bir ayıklık halidir. Cüneydî ekolün esas makamıdır.

## Sekr ile İlişkisi
Sûfîler sahvi sekrden daha kâmil sayar — çünkü kâmil veli, ilâhî tecellîleri taşıyabilen, sarhoş olmayan kişidir. Cüneyd-i Bağdâdî'nin meşhur sözü: "Nihâyet, bidâyete dönüştür" — yani yolculuğun sonu, başlangıçtaki şer'î ölçüye dönmektir, ama artık hakîkati tadarak.

## Mertebeleri
1. **Sahv-ı tabîî** — Sıradan uyanıklık hali.
2. **Sahv-ı ba'de's-sekr** — Sekrden sonra gelen ilâhî ayıklık.
3. **Sahv-ı cem'** — Cem ve fark'ı birleştiren, hem Hakk'ı müşâhede eden hem halka hizmet eden kemâl hali (sahvü'l-cem').

## Tasavvuf Gelenegi
Kuşeyrî *Risâle*'de sahvi kâmil velînin alâmeti sayar: "Sekr ehli sâkîden kadehi aldı; sahv ehli sâkîyi gördü." Yani sekr ehli tecellîye mağlup, sahv ehli tecellîye hâkimdir. Bu yüzden irşâd ve şeriatın korunması sahv ehline verilmiştir.

## Kur'an Referansı
- **Necm 53:17** — "Göz (şaşıp) kaymadı ve haddi aşmadı" — sahvü'n-nübüvvenin en yüksek tasviri; Hz. Peygamber mi'râcta en yüksek tecellîde bile sahvini kaybetmemiştir.

## İlgili Kavramlar
- [sekr](/wiki/sekr)
- [cem](/wiki/cem)
- [insan-i-kamil](/wiki/insan-i-kamil)

## Kaynaklar
- Kuşeyrî, *er-Risâle*
- Hucvîrî, *Keşfü'l-mahcûb*

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > âlem-i gaybdan bu âlem-i şehâdete ayıklık az sızar; tâ ki dünyânın -ma'müriyyetine sebeb olan hırs ve hased gibi sıfât-ı nefsâniyye büsbütün kalkmasın. Eğer çok sızarsa, her ferdin artık dünyâ umüruna
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10)
  > yıl sarhoş ve rüsvây olsun! Divâne ve şüride ve şeydâ olsun! Ayıklık sebebiyle her şeyin gamını yeriz. Vaktâki sarhoş oluruz, her ne olursa olsun! deriz.” 3456. 1 عمق gibi olmuştur. &#10024; &#10024; 
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6)
  > seyn” meyhânesinde bir şey yeyip içtim ve mest ve müstağrak oldum. Eğer sahv içinde ola idim, bu gıdâ-yı ma'nevi hakkında senin anlayışına münâsib sürette tamâmen tafsilât verir idim. Bu yemek cenâb-ı
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > r şeyin iç yüzünü araştırmak demektir. Ya'ni, şâh o kahır okunun birisini eksilmiş görünce: “Acabâ o ok nerededir?” dedi ve kendisini halife ve nâib yapmış olan Hak'tan araştırdı. Hak Teâlâ hazretleri
- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Dâvûdiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Vücûdiyye)
  > ...Zîrâ onun nazarı Hakk’a idi. Ve sekr ve sahv ise kābil-i televvün olan bendegâna mahsustur. O hazrete nisbetle ne sekir ne de sahv vardır. İmdi mâdemki Hakk’a nâzır...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4)
  > urdum. Fakat ne yapayım, ben mest ve müstağrakım!” Yıkılmış harâb sarhoşu polisin habse da'vet etmesi Polis gece yarısında bir yere erişti; duvar dibinde bir sarhoşu uyumuş .2376 gördü. Dedi: “ Hey, s
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3)
  > dan vazgeçmezseniz, elbette biz sizi taşlarız ve bizden size elem verici azâb isâbet eder!” âyet-i kerimesine işâret buyurulur. Küffârın bu hitâbı, İsâ (a.s.) tarafından Antakya ahâlisine gönderilmiş 
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Nahl Suresi)
  > ...lmıştır. Telvîn ve temkin bazı eserlerde televvün - temekkün diye geçer. Serrâc’ın, “Telvîn kulun hallerinde değişiklik göstermesidir” şeklindeki tanımı ( el-Lüma‘ , s. 357) sûfîlerce kabul görmüştür. Kuş...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5)
  > makâm-ı ihtiyâç ve niyâzdadır. Eğer mertebe-i istiğnâda olan ma'şûk, kendi mertebesi olmayan niyâza riâyet ederse, bir şeyin hem yuvarlak ve hem de uzun olması gibi, nefsinde iki zıddı cem' etmiş olur
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > Zirâ ben kâmi- len aşk-ı ilâhide müstağrak ve âlem-i ma'nâya gark olsam, bu âlem yaban- cı kalır ve halkı irşâd ile meşgül olamaz idim. Ve kâmilen âlem-i fânide müs- tağrak olsam, âlem-i ma'nâdan maâr
- **İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler** — Terzibaba - Necdet Ardıç (169 10 bretlik bir hik ye daha Usta dan ra na tavsiyeler)
  > ..., şayet Biiznillah hakikati Hakikat-i Necdettiye'nin yansıması ile genişten kuşatırsak ayıklık bulacağımızı düşündük. Ve menfi olarak beslendiğimiz kişileri terk ettik...
- **Nûr Sûresi** (236 24 24 Kur Ker Yol Nûr Sûresi   Murat Deruni)
  > ...nefsini düşünmek ve tamâmiyle Hak’dan gâfil olmaktır. Bu tâife hem Allah indinde ve hem de nâs indinde mezmûm ve cem’iyyet-i beşeriyye için muzırdır. Bunlar “hodbîn” dedikleri adamlardır. “Eğer ahmaklar olma...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11)
  > drâk edip her bir mertebenin hakkını verirsin. Mestlikten geç ve mestlik bağışlayıcı ol! “Bu telvinden onun istivâsına .646 naklet! Bu beyt-i şeriften fenâ-fillâh mertebesinde olanların mürşid ve rehb
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12)
  > e hıfzına sebeb oldu; bu âteş-i aşk çok kimseleri yakıp mahv etmiş ve onlar mahvdan sahv hâline gelememişlerdir. 2028. €y Yakk'ın ve gönlün ziyâsı olan Hüsâmeddin! “Ne vakit güneşi çamur ile swamak mü
- **Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lübbül Lüb)
  > ...de açığa çıkar... Ancak dile getirmeye izin yoktur!.. dilsiz ve gönülsüz okurlar!.. Kulaksız duyarlar!.. Bu hal “İlm-el yakın” değil, onun üstünde “Ayn-el yakın ” ve “Hakk-el yakın” halidir. Arif, bu mert...
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir)
  > ...ya dönülecektir. Zâhiri olarak resim Efendi Baba’mın isteğiyle “Yusufiyet” aracılığıyla “Şakirbank” tan geliyor. Yeşil zemin üzerinde üzerin de beyaz tonlu yazı ile “………. …… ….. …..” ve altında sarı zemin...
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (189 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...olduğu vakit, yani rengin rengine boyandığı vakit her ikisinden de müstağfır olup kabza-i ilâhîde bulunur idi, derler." Velhâsıl enbiyâ (aleyhimü's-selâm)ın istiğfarları, ehl-i nefs olan kim­selerden sâdı...
- **Kâf Sûresi** (254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve  Mustafa Hilmi Sâfî  Hz.   Murat Deruni)
  > ...ekrar dirilmeleri için) Sûr’a üfürülecek. İşte bu, tehdidin gerçekleşeceği gündür . ---------------- Yolumuza Mesnevi-i Şerif beyitleri ile devam edelim. 1773. Nefh-i sûr "Ey zerreler, topraktan baş çıkar...
- **Kamer Sûresi** (261 54 44 Ku Ker Yol  Kamer Sûresi   Murat Derûni)
  > ...i kelâmının içerisine bu basit gibi gözüken hâdiseleri yazıyor yoksa Allah kelâmı gibi çok ulvi beklentilerle okunmaya başlanan Kûr’ân-ı Kerîm’de Ad kavmi, Semud kavmi, Lût kavmi gibi sapmış kavimlerin ba...
- **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (35 1 Fâti̇ha-Sûresi̇)
  > ...le getirmeye izin yoktur!.. dilsiz ve gönülsüz okurlar!.. Kulaksız duyarlar!.. Bu hâl “İlm-el yakîn” değil, onun üstünde “Ayn-el yakîn ” ve “Hakk-el yakîn” halidir. Ârif, bu mertebeye erişince, “havf ve r...
- **Îmân ve İkân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (72 Îmân VE Îkân)
  > ...ki,? taş ile kerpiç hepsi de zâtından . Altında yalan, gümüşte yalan, gönlümde etmişim hepsini talan. Aslına bakarsan ne falan var ne de filân. Bu sırrı anlamadınsa eğer zavallıyız biz halimizden utan. Nice...
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tarık Suresi)
  > ...ı, lütfetmiştir. Böylece, bütün isimleri câmi, dairesi geniş ve ihatalıdır. Hazreti Resülullah sallallahu aleyhi ve sellem buyururlar ki: “Evvelü ma utîtü cevami-ül kelim...” “Bana ilk verilen kelimelerin...
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”)
  > ...ıkar... Ancak dile getirmeye izin yoktur!.. dilsiz ve gönülsüz okurlar!.. Kulaksız duyarlar!.. Bu hal “İlm-el yakîn” değil, onun üstünde “Ayn-el yakîn ” ve “Hakk-el yakîn” halidir. Arif, bu mertebeye eriş...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (114 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ...r birinin de bir perdesi vardır... Kalan perdeler de buna göredir... ------------------------ Burada kasdımız: Kısa kesmektir... Eğer böyle olmasaydı; onların şerhini yapardık... Hem de en tam şekli ile…...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8)
  > izâhâtında beyân olunmuşdur. Onun gayretinin yüz gizli hilmi vardır, ve yoksa bu demde yüz cihânı .2640 yakar idi. )12652 Ya'ni, “Hakk'ın gayretinin gizli hilmi olması” budur ki, herkesin isti'dâdı, e
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9)
  > fında bırakmayıp ayıklık ve sahv tarafına da'vet buyurdu da dedi ki: “Bu akıl tarafına gel, sarhoşluk yapma, âgâh ol ve kendine gel! Zirâ bu akıl tarafında seninle görülecek işler vardır.” Hind nüshal

## İlgili Kavramlar

- [Sekr](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sekr) — related
- [Cem](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/cem) — related
- [İnsan-ı Kamil](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/insan-i-kamil) — related
- [Sekr](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sekr) — related
- [Cem](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/cem) — related
