# Şeyh Mahmud Şebüsteri

> Gülşen-i Raz yazarı. Vahdet-i vücud şairi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sebusteri

---

## Tanım
Şeyh Mahmud Şebüsteri (ö. 720/1320), İran'ın Tebriz yakınlarındaki Şebüster kasabasında doğmuş büyük bir vahdet-i vücud şairi ve mutasavvıfıdır. Kısa ömrüne rağmen tasavvuf edebiyatının en etkili eserlerinden birini kaleme almıştır.

## Gülşen-i Raz
Asıl şöhretini **"Gülşen-i Râz"** (Sır Gülbahçesi) adlı mesnevisine borçludur. Horasan'dan gelen bir sufinin (Emir Hüseyni Herevi) sorularına cevaben yazdığı bu eser, yaklaşık bin beyitten oluşur ve İbn Arabi ekolünün vahdet-i vücud anlayışını manzum olarak özetler. "Ben kimim?" "Fikir nedir?" "Vahdet ve kesret nasıl birleşir?" gibi temel irfani soruları cevaplar.

## Vahdet-i Vücud Anlayışı
Şebüsteri, Muhyiddin İbn Arabi'nin öğretisini İran tasavvuf diline aktaran en önemli isimlerdendir. Ona göre varlık birdir; çokluk (kesret) ise bu tek varlığın tecellilerinden ibarettir. Meşhur beyti: "Âlem hayâldir, hakikat birdir / Bu çokluk, tek bir aynadaki yansımadır."

## Etkisi
Gülşen-i Râz üzerine onlarca şerh yazılmıştır. En meşhur şerhi **Şemseddin Muhammed Lâhîcî**'nin (ö. 912/1507) **"Mefâtîhu'l-i'câz fî şerhi Gülşen-i Râz"** adlı eseridir. Osmanlı'da da geniş ilgi görmüş, Elvân-ı Şirâzî tarafından Türkçeye çevrilmiştir.

## İlgili Kavramlar
- [vahdet-i-vucud](/wiki/vahdet-i-vucud)
- [ibn-arabi](/wiki/ibn-arabi)
- [tecelli](/wiki/tecelli)
- [kesret](/wiki/kesret)

## Kaynaklar
- Mahmud Şebüsteri, *Gülşen-i Râz*
- Şemseddin Lâhîcî, *Mefâtîhu'l-i'câz*
- Elvân-ı Şirâzî, *Gülşen-i Râz Tercümesi*

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3)
  > ...Hüsamettin Uşşâkî’nin türbesinin olduğu yapıda yıllarca sohbet etmişti. Ancak türbenin ve eklentisi olan yapıların hukuki haklarını elinde bulunduran dernek tarafından sohbetleri engellenince Hz. Pir’in huzur...
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Muhammediyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ferdiyye)
  > ...nusudur. Bk.Gulshan ı Raz –The Mystic Rose Garden–( Whinfield), 1880, s. 3 (beyit: 20). Ayrıca bk.Gülşen-i Râz(tercüme ve şerh: A. Avni Konuk), s. 59. 661 Rubâî için bk. Yâkub Han Kaşgarî,Tavzîhu’l-Beyân, s. 3...
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > GÖNÜLDEN ESİNTİLER ŞEYH MAHMÛD ŞEBÜSTERÎ GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ NECDET ARDIÇ İRFAN SOFRASI NECDET ARDIÇ TASAVVUF SERİSİ (75) ÖN SÖZ Muhterem ok...
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > GÖNÜLDEN ESİNTİLER ŞEYH MAHMÛD ŞEBÜSTERÎ GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ NECDET ARDIÇ 123-Gülşen-i Raz-2-Terzi Baba şerhinin tamamı. İRFAN SOFRASI NECDE...
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye)
  > ...dil Bey nüshası: “iki baş gözümle” (s. 55). 540Lâmiî Çelebi,Terceme-i Nefehâtü’l-Üns, s. 305. 541Ahmed Avni Bey, Hallâc’a âit bu beytiLemaât’taki hâliyle kaydetmiş veLemaât Tercümesi’nde Abdurrahman Câmî’den m...
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Zekat ve İnfak)
  > ...i gider. Ancak İnsân-ı Kâmil onlara “siz” ikiniz ayrı şeyler değil “bir” in “iki” değişik halisiniz ve ikinize bir gün derler, diye izâh eder ve günün, “yevm,” “yevm” in de Hakk’tan başka bir şey olmadığını, g...
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (191 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...akiste dahi o mevcûddur. Ve asıl olan göz bakanın gözü olduğundan yansıyan suretin elbet gözü dahi görünür olur. Ve bakanın gözünde yansıyan görüntünün sureti nasıl müntabi ise, yansıyan görüntünün gözünde dah...
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (192 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...lazımdır. Eymen vadisinden sonra mukaddes Tuva’ya gelmek lazımdır. اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى 20/12 Bir ağaçtan "En'Allâh" hitabının sudûru, çıkışı caiz olursa, bir bahtı iyiden, yani iyi bir insan...
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Mûseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ulviyye)
  > ...بود روچرز درختیهّٰللشد أنبرو Tercüme: “Vehm ve enâniyet pamuğunu kulaktan çıkar ve Vâhidü’l-Kahhâr’ın nidâsını işit! Hak’tan sana dâimâ nidâ gelir. Niçin sen kıyâmete muntazır olup durursun? Vâdî-i Eymen’e gel...
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (189 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...bir zerrede yüz güneşi tâbân bil!" yani her zerrede yüz tane ışıklı parlak güneş gör diyor. Her zerrede yüz tane parlak güneş demesi her zerrede bütün esma-i ilahiyenin suretleri ilmi zuhurdadır ama kevn olar...
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (19 Sûre-İ Feth)
  > ...ünün içinde kapkaranlık gece.) Âyet-i Kerîme’ye beşeriyyet yönünden baktığı-mızda da, zâhiren yaşadığımız yirmi dört saatlik bir günün gecesi ve gündüzü olarak tesbihatlarımızı her birey olarak, bulunduğumuz i...
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Süleymâniyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Rahmâniyye)
  > ...sterî hazretleri buyurur: نببهر یک ذرۀ صد مهر ِ تنسربسر آیینۀ دنرجه Tercüme: “Cihânı baştan başa bir âyîne ve her bir zerrede yüz güneşi tâbân bil!” 468 468Lâhicî,Mefâtîhu’l-İ’câz, s. 100 (beyit: 144);Gülşen-i...

## İlgili Kavramlar

- [Gülşen-i Raz](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/gulsen-i-raz) — influences
- [Vahdet-i Vücud](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vahdet-i-vucud) — related
- [Muhyiddin İbn Arabi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ibn-arabi) — related
- [Tecelli](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tecelli) — related
- [Kesret](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kesret) — related
- [Muhyiddin İbn Arabi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ibn-arabi) — influences
