# Sekr

> Manevi sarhoşluk. İlahi tecellinin şiddetinden kendinden geçme.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sekr

---

## Tanım
Sekr, ilâhî tecellinin şiddetinden sâlikin aklının, duyularının ve iradesinin normal işleyişinin durması; "manevî sarhoşluk" halidir. Ebû Yezîd el-Bistâmî ve Hallâc-ı Mansûr'un "şatahât" denen sözleri bu halde söylenmiştir.

## Etimoloji
Arapça "sükr" (sarhoşluk) kökünden. Ancak bu sarhoşluk şarap değil, aşk ve müşâhedenin şiddetindendir — "hamr-ı ezel" (ezelî şarap) diye anılır.

## Sahv ile İlişkisi
Sekrin karşılığı [sahv](/wiki/sahv)dır — manevî ayıklık. Sûfîler arasında iki meşreb oluşmuştur:
- **Sekr ehli** — Ebû Yezîd, Hallâc: Sekri yücelten, aşkın galebesini esas alan meşreb.
- **Sahv ehli** — Cüneyd-i Bağdâdî: Sahvı daha kâmil sayan, sekrden sonra gelen ayıklığı makbul gören meşreb.

Cüneyd'in "Bizim ilmimiz Kitap ve Sünnet'le kayıtlıdır" sözü bu meşrebin özetidir; sekrde söylenen şatahat, sâhibine mazur, başkasına hüccet değildir.

## Kur'an / İşaret
Tasavvufî gelenek sekri Kur'an'daki Tûr Sûresi 52:9 ("O gün gök çalkalanıp çalkalanacak") ve Hz. Mûsâ'nın Tûr'da bayılmasıyla (A'râf 7:143) irtibatlandırır.

## Tasavvuf Gelenegi
Mevlânâ *Dîvân-ı Kebîr*'de sekri "akl-ı cüz'î"den kurtuluş olarak över. Ancak şeriat ölçüsü daima korunur — nitekim Cüneyd: "Nihâyet, bidâyete dönüştür" (sekrden sahve, sahvden şeriate dönüş).

## İlgili Kavramlar
- [sahv](/wiki/sahv)
- [vecd](/wiki/vecd)
- [satahat](/wiki/satahat)

## Kaynaklar
- Serrâc, *el-Lüma'*
- Kuşeyrî, *er-Risâle*
- Hucvîrî, *Keşfü'l-mahcûb*

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10)
  > başakları demektir. Beyt-i şerîfde “meze ve şarâb”dan kastedilen, lezzetler ve cismî hazlar; “hûşe-i gaybî”den kastedilen, hakikatler ve ilâhî mârifatlar olur. Yani, Cenâb-ı Pîr Efendimiz, cismî ve ne
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Nahl Suresi)
  > ...llanılmıştır. Telvîn ve temkin bazı eserlerde televvün - temekkün diye geçer. Serrâc’ın, “Telvîn kulun hallerinde değişiklik göstermesidir” şeklindeki tanımı ( el-Lüma‘ , s. 357) sûfîlerce kabul görmüştür...
- **Aşk ve Muhabbet Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç (77 Aşk VE Muhabbet Yolu)
  > ...e, ben böyle yakîn îmân istiyorum» der. Bu lâhuti mestlik halinde Peygamberimiz (S.A.V) bile: "Bana bakan, Hakk’ı görür» buyurmuştur. Kullara öyle bir lütufta bulunulm...
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir)
  > ...nevi sorhoşluk anlamında tasavvufi terim... Bahse konu olan “Sekr” manevi cezbe ile oluşan haldir. Bunun için “Salik-i Meczub” ve “Meczub-u Salik” olmak üzere iki s...
- **Kamer Sûresi** (261 54 44 Ku Ker Yol  Kamer Sûresi   Murat Derûni)
  > ...esi sülûk’undan öncedir. Burada ki cezbe hali, zahiri meczupluk yani garip garip konuşmak, zikir meclislerinde bağırıp çağırıp nara atmak değil. İlim ile Allah’ın cezb etme yani kendine çekme halidir… Bu...
- **Kâf Sûresi** (254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve  Mustafa Hilmi Sâfî  Hz.   Murat Deruni)
  > ...r-Sekr bağlantısının faydalı olduğunu düşünüyoruz. ------------------- Akide. İse onunla yapılan İlâh-i biat akid, sözleşme yemin, yada nikâhtır. Tıpkı Osmanlı geleneğinde olduğu gibi, Askerlerin Sultana...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > n kâmi- len aşk-ı ilâhide müstağrak ve âlem-i ma'nâya gark olsam, bu âlem yaban- cı kalır ve halkı irşâd ile meşgül olamaz idim. Ve kâmilen âlem-i fânide müs- tağrak olsam, âlem-i ma'nâdan maârif cevh
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > mahv” ve “sekir” ve “inbisât” hallerinin zevkini ne bilirsin? “Mahv” abdin, aklından gâib olması haysiy- yetiyle, kendisinden evsâf-ı âdetin kalkması ve ondan şarâbdan sarhoş olan gibi, aklın medhali 
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5)
  > na açıldı.” 297. Çok sekr ve vecd ve bîhodluk ehl-i dillerin kapısından cana çarptı. “Sekr” kalb-i sâlike bir hâl-i ma'nevinin galebesi sebebiyle sarhoş olmaktır. “Vecd” Kur'ân-ı Kerîm ve kasâid okund
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > 408, 484,C. XIl 30, 6 ser bürden ©. VII 338 ser bürden be-cib C. IX 205 AÇIKLANAN FARSÇA, ARAPÇA, TÜRKÇE KELİMELER İNDEKSİ ser der kerden C. V 548 ser endâhten C. V 391 ser kadem kerden C. IX 540 ser 
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11)
  > ber olamayacaklarına işâret buyurulur. “Telvin”, sâliklerin renkten renge girmelerine ve hâlden hâle intikâl etmelerine derler. “İstivâ”, burada “karâr etmek” demek olup, telvinin mukâbili olan “temki
- **Secde Sûresi** (256 32  Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan)
  > ...nefis kaynaklı olmadığından dolayı o dönemde “ Dur Rabbin Salatta” sözü tahakkuk etmiş oluyor. İşte bu geçici evrede rabbin onda ki mükellefiyeti üzerine alması nefsin hoşuna gidiyor ve ilahi sekr hali k...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9)
  > râ o Arab mertebe-i akıldan sekr ve cezbe tarafına gitmiş idi. Resûl-i Ekrem hazretleri onu cezbe tarafında bırakmayıp ayıklık ve sahv tarafına da'vet buyurdu da dedi ki: “Bu akıl tarafına gel, sarhoş
- **En'âm Sûresi** (En'âm Sûresi)
  > ...bu nedenle kişiler burada çok tutulmazlar, tehlikeli bir yerdir, ba’zen ne namaz ne de diğer hiçbir şey kalmaz ortada. Tehlikeli oluşunun nedeni ise nefsin bu hâli kapmasıdır, nefs bunu kapınca kişi ilâhî...
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (189 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...erinde mahv olduğu vakit, yani rengin rengine boyandığı vakit her ikisinden de müstağfır olup kabza-i ilâhîde bulunur idi, derler." Velhâsıl enbiyâ (aleyhimü's-selâm)ın istiğfarları, ehl-i nefs olan kim­se...
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (192 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...içilmemesi daha iyi olur hükmü var, yalnız bizim şeriatımızda haramdır. Biz şarap dediğimizde her iki zamandaki şarabı aynı şarap zannediyoruz. Şu anda Musa’nın (a.s.) ümmetine de şarap haramdır. Neden? Çü...
- **Sâd Sûresi** (248 38 Sâd Sûresi Abdürrezzak tek Muhtefi.)
  > ...şuur hâline gelmesine işarettir. Yani sabahın aydınlığında, vecd hâlinden temkine geçiş ve şuurun berraklaşması vardır. Akşam vakti ise, Hakk’a yönelen âriflerin münâcât niyazlarının kabul edildiği, kalpl...
- **Hûd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hud Suresi)
  > ...kurâ nekussuhû aleyke minhâ kâimuv ve hasîd. Diyanet Meali: 11.100- (Ey Muhammed!) Bunlar o memleketlerin haberlerinden bazılarıdır. Onları sana anlatıyoruz. Onlardan ayakta duranlar da var, yıkılıp gidenler...
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Mûseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ulviyye)
  > ...ürler; velâkin hakîkatte yekdîğerinin “ayn”ı değil, belki müşâbihidirler. Zîrâ bu gördüğümüz suver-i eşyâ her ân-ı gayr-ı münkasimde tecellî-i ilâhî ile teceddüd eder. Çünkü âlemin vücûd-ı müstakilli olmay...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (113 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ...şarabın faaliyeti onda tesirli olmaz. Bu da ayrı bir mertebedir. İşte onun için Beyazıd-ı Bistami hazretleri ; “Muhabbet şarabını kâse, kâse içtim. Lakin ne şarap bitti, ne de benim hararetim geçti.” işt...
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar)
  > ...ki tıkladım. O an da Halvetiye-i Âlîyye okur okumaz hayretler içerisinde kalarak hatırladım. Rû’yamda görüpte sonradan unutduğum târîkatin ismiydi. Ve ne zaman ki sizin yönettiğiniz sitede sohbetinizi din...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3)
  > o ırmak susamış ve su içici değildir. Irmakta suyu bel etmek (emmek) hâssası olmadığı için, gelen su o mecrâdan, emme hâssasını taşıyan yerlere akıp gider. Mukallid de böyledir. Muhakkıkların sözlerin
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12)
  > ve ürküntü veren; “vahim”, sakil ve zararlı demektir. Ya'ni, ey kimse! Sen, “Karanlık ve izbe zindan içinde nasıl ünsiyet ve zevk olur?" diye taaccüb edersen, düşün ki, ana rahminden daha vahşet-nümâ 
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6)
  > Nitekim bu hâle işâreten cenâb-ı Pir Divân-ı Kebir'lerinde şöyle buyururlar, Beyit: “Kumlar sudan doydu, acibdir ki, ben hâlâ doymadım; bu âlemde benim yayıma lâyık bir kiriş yoktur." meyin adını “müd
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol)
  > ...a görüpte sonradan unutduğum târîkatin ismiydi. Ve ne zaman ki sizin yönettiğiniz sitede sohbetinizi dinledim sesinizi duydum. Sizi de hâtırladım. Rû’yam da burası İstanbul senin târîkatin Âlîyye-i Halvet...
- **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç (14 rfan mektebi Hakk yolu)
  > ...teşe atılma hadisesini özet olarak vermeğe çalışalım, inşeallah faydalı olur. Kûr’ân-ı Keriym; Enbiya Sûresi; (21/69) Âyetinde bu hususta şöyle denmektedir. ...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7)
  > ız o şarâbdan kuru kalmadı. Binâenaleyh şimdi bu şarâbdan da bize ihsân et!” 1813. &quot;Ey feleği çevik. tayyedici ve çevik kalkıcı, içtiğin şeyden bizim üzerimize bir cür'a dök!” . “Felek”den murâd,
- **Şu'arâ Sûresi** (238 26 39 Ku Ker Yol  Şu'ara  Sûresi   Murat Derûni)
  > ...anı edip der ki: Yâ Mûsâ, eğer sen lisân-ı işaretle bana: "Ey Fir'avn, sen vaîdin sebebiyle muhakkak câhil oldun. Ya'nî لاَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ (Şuarâ, 26/29) tarzındaki va'dde, bu vaidi kendi ne...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8)
  > her yerde ve her adamda şer ve fenâlık yapmaz. Şarâb-ı süri veyâ ma'nevi ancak tab'an edebsiz olan kimseyi böyle murdâr ve mülevves eder.” Mısrâ"; İşret, güher-i âdemi temyize mihekdir 2150. Eğer âkıl
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te)
  > ...de geçerli olunca denge olmaktadır. Ve bunların hepsi de bir idrâk ve neş’e mes’elesidir. “ Dur! Rabb’ın namazda ” denilen hakîkat de bu hakîkattir. Eğer bir kişi bir ömür boyu namaz kılmış, ve bu makâma...
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (52 89 Fecr Sûresi̇)
  > ...İbrâhim (a.s.) mın K.K. geçen ateşe atılma hadisesini özet olarak vermeğe çalışalım, inşeallah faydalı olur. Kûr’ân-ı Keriym; Enbiya Sûresi; (21/69) Âyetinde bu hususta şöyle denmektedir. ...
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi)
  > ...kaldırdığımızı düşündüğümüzde, secde edenler kullukları ile karşılarındakinin ulûhiyyetine secde etmektedirler. Aynı şey karşısındaki için de geçerli olunca denge olmaktadır. Ve bunların hepsi de bir idrâ...
- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Dâvûdiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Vücûdiyye)
  > ...ir idi. Zîrâ onun nazarı Hakk’a idi. Ve sekr ve sahv ise kābil-i televvün olan bendegâna mahsustur. O hazrete nisbetle ne sekir ne de sahv vardır. İmdi mâdemki Hakk...

## İlgili Kavramlar

- [Sahv](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sahv) — related
- [Vecd](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vecd) — related
- [Sahv](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sahv) — related
- [Aşk](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ask) — related
- [Hallac-ı Mansur](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hallac-i-mansur) — related
- [İlahi Aşk](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ilahi-ask) — related
- [Fena](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fena) — related
