# Sıfat-ı Zatiyye

> Zati sıfatlar: Vücud, Kıdem, Beka, Vahdaniyet, Muhalefetün lil-havadis, Kıyam bi-nefsihi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sifat-i-zatiyye

---

## Tanım
Sıfât-ı Zâtiyye, Allah'ın zâtından ayrılmayan, zâtının zorunlu nitelikleri olan altı sıfattır. Bunlara "Sıfât-ı Selbiyye" (olumsuzluk sıfatları) veya "Tenzîhî Sıfatlar" da denir; çünkü her biri Allah'ı yaratılmışlara benzer bir noksanlıktan tenzih eder.

## Altı Sıfat
1. **Vücûd (وجود):** Var olmak. Yokluğu muhaldir.
2. **Kıdem (قدم):** Öncesi olmamak, ezelî olmak. Başlangıçsız.
3. **Bekā (بقاء):** Sonrası olmamak, ebedî olmak.
4. **Vahdâniyet (وحدانية):** Bir olmak, ortağı bulunmamak.
5. **Muhâlefetün li'l-havâdis (المخالفة للحوادث):** Yaratılmışlara benzememek.
6. **Kıyâm bi-nefsihi (القيام بنفسه):** Kendi kendine var olmak, hiçbir şeye muhtaç olmamak.

## Kur'an Referansı
- **İhlâs 112:1-4** — Vahdâniyet, samediyet, muhâlefet
- **Şûrâ 42:11** — *"O'nun benzeri hiçbir şey yoktur."* (Muhâlefetün li'l-havâdis)
- **Hadîd 57:3** — *"O ilktir (Evvel), sondur (Âhir)..."* (Kıdem ve Bekā)

## Kelâmî Bağlam
Mâtürîdî ve Eş'arî ekolleri bu altı sıfatı "zâtın aynı değil, gayrı da değil" formülüyle açıklar: sıfatlar zâttan ayrı varlıklar değildir ama aynı da değildir.

## İlgili Kavramlar
- [sifat-i-subutiyye](/wiki/sifat-i-subutiyye)
- [tenzih](/wiki/tenzih)
- [zat](/wiki/zat)
- [vahdaniyet](/wiki/vahdaniyet)

## Kaynaklar
- Taftazânî, *Şerhu'l-Akāid*
- Mâtürîdî, *Kitâbü't-Tevhîd*
- Seyyid Şerif Cürcânî, *Şerhu'l-Mevâkıf*

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Binâenaleyh bunların arasında müteayyin olan şey, “âlem-i misâl”in hakîkatidir; ve “ziya” dahi bu mutavassıtın sıfat-ı zâtiyyesidir; ve fevkinde esmâ ve sıfât âlemleri bulunan "âlem-i ervâh"a kurbundan nâşî âlem-i misâle nûriyet gālibdir.)
  > Binâenaleyh bunların arasında müteayyin olan şey, “âlem-i misâl”in hakîkatidir; ve “ziya” dahi bu mutavassıtın sıfat-ı zâtiyyesidir; ve fevkinde esmâ ve sıfât âlemleri bulunan "âlem-i ervâh"a kurbundan nâşî âlem-i misâle nûriyet gālibdir.
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Ya'ni ervâh bir şeye temâs ettikde o şeyin diri olması ve onda eser-i hayât zuhûru, ervâhın hasâisindendir. Zîrâ rûh nefes-i Rahmânîdir. Ve hayât, rûhun sıfat-ı zâtiyyesidir. Velâkin rûhun temâs ettiği şeyde eser-i hayâtın derece-i zuhûru, o şeyin sûretine muallaktır. Meselâ taştan veyâ sâir mâddeden ma'mûl bir insan heykeline rûhun temâsı hâlinde, onda his ve hareket ve tekellüm zâhir olur.)
  > Ya'ni ervâh bir şeye temâs ettikde o şeyin diri olması ve onda eser-i hayât zuhûru, ervâhın hasâisindendir. Zîrâ rûh nefes-i Rahmânîdir. Ve hayât, rûhun sıfat-ı zâtiyyesidir. Velâkin rûhun temâs ettiği şeyde eser-i hayâtın derece-i zuhûru, o şeyin sûretine muallaktır. Meselâ taştan veyâ sâir mâddeden ma'mûl bir insan heykeline rûhun temâsı hâlinde, onda his ve hareket ve tekellüm zâhir olur.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk (' İblîs tebessüm edip dedi ki: "Ey Sehl, senin bu makāmda olup, rahmeti takyîd ettiğini bilememiş idim. Takyîd senin sıfatındır, Hakk'ın sıfatı değildir. Ya'ni rahmet, Hakk'ın sıfât-ı zâtiyyesindendir, mukayyed olamaz. Nitekim zât-ı Hak sübhânehû mukayyed değildir. Ve sen ki abd-i mukayyedsin, binâenaleyh senin rahmetin dahi mukayyed olur.)
  > ' İblîs tebessüm edip dedi ki: "Ey Sehl, senin bu makāmda olup, rahmeti takyîd ettiğini bilememiş idim. Takyîd senin sıfatındır, Hakk'ın sıfatı değildir. Ya'ni rahmet, Hakk'ın sıfât-ı zâtiyyesindendir, mukayyed olamaz. Nitekim zât-ı Hak sübhânehû mukayyed değildir. Ve sen ki abd-i mukayyedsin, binâenaleyh senin rahmetin dahi mukayyed olur.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Bu derecât-ı kudret nereye kadar gider bilir misin? Tâ Hakk'ın kudret-i zâtiyyesine kadar gider. Ve kudret, Hakk'ın sıfât-ı zâtiyyesindendir ve vücûd-ı izâfî âleminde görülen kudretlerin hepsi, o sıfât-ı zâtiyyeden olan kudretde mahv ve müstehlek olur.)
  > Bu derecât-ı kudret nereye kadar gider bilir misin? Tâ Hakk'ın kudret-i zâtiyyesine kadar gider. Ve kudret, Hakk'ın sıfât-ı zâtiyyesindendir ve vücûd-ı izâfî âleminde görülen kudretlerin hepsi, o sıfât-ı zâtiyyeden olan kudretde mahv ve müstehlek olur.
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Hayat olacak ki sonra da onun ilmi olacak sonra irade, kudret olacak sonra sem, basar olacak ve diğer sıfatları olacaktır. Ve "zâtiyye" ile tavsif buyrulmasının sebebi de budur ki, "ilim" ile "hayât" sıfât-ı zâtiyye-i ilâhiyyedendir. Ve "Hayy" ve "Alîm" esmâ-i zâtiyyedendir. Ve bu sıfatlar, zât-ı sırf mertebesinde zâtın aynıdır.)
  > Hayat olacak ki sonra da onun ilmi olacak sonra irade, kudret olacak sonra sem, basar olacak ve diğer sıfatları olacaktır. Ve "zâtiyye" ile tavsif buyrulmasının sebebi de budur ki, "ilim" ile "hayât" sıfât-ı zâtiyye-i ilâhiyyedendir. Ve "Hayy" ve "Alîm" esmâ-i zâtiyyedendir. Ve bu sıfatlar, zât-ı sırf mertebesinde zâtın aynıdır.
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Ya'ni sen ism-i Zâhir'in taht-ı terbiyesinde bulunan onların taayyünât-ı vücûdiyyelerini, kezâlik ismi-Zâhir'in mazharı olan rûy-i arzda bırakırsan ve onları batn-ı arza ve ism-i Bâtın'ın taht-ı terbiyesine çekmezsen vücûd-ı vehmîlerinin muktezâsı olan hevâ ve tuğyân dâiresinde hareket ederler; ve kullarını da şaşırtıp vehm-i enâniyyete davet eylerler; ve kuvâ-yı nefsâniyye ve sıfât-ı hayvâniyyelerinin vücûduyla...)
  > Ya'ni sen ism-i Zâhir'in taht-ı terbiyesinde bulunan onların taayyünât-ı vücûdiyyelerini, kezâlik ismi-Zâhir'in mazharı olan rûy-i arzda bırakırsan ve onları batn-ı arza ve ism-i Bâtın'ın taht-ı terbiyesine çekmezsen vücûd-ı vehmîlerinin muktezâsı olan hevâ ve tuğyân dâiresinde hareket ederler; ve kullarını da şaşırtıp vehm-i enâniyyete davet eylerler; ve kuvâ-yı nefsâniyye ve sıfât-ı hayvâniyyelerinin vücûduyla...
- **Kelime-i Yahyâviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi () hakkında وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا )Meryem, 19/15) yaʼni “Doğduğu ve öldüğü ve diri olarak basolunduğu günde onun üzerine selâm oldu” kavliyle vasf-1 selâmeti beyân buyurarak onu kendi akrânı arasında mukaddem kıldığını Zekeriyyâ (a.s.)a tebşîr etti. Binâenaleyh Hak Teâlâ Yahya (a.s.)ı, kendisinin sıfat-ı zâtiyyesi olan “Hayât" ile vasfeyledi. Ve Yahya (a.s.)ın...)
  > ) hakkında وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا )Meryem, 19/15) yaʼni “Doğduğu ve öldüğü ve diri olarak basolunduğu günde onun üzerine selâm oldu” kavliyle vasf-1 selâmeti beyân buyurarak onu kendi akrânı arasında mukaddem kıldığını Zekeriyyâ (a.s.)a tebşîr etti. Binâenaleyh Hak Teâlâ Yahya (a.s.)ı, kendisinin sıfat-ı zâtiyyesi olan “Hayât" ile vasfeyledi. Ve Yahya (a.s.)ın...
- **Kelime-i Yûnusiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Ve kulların dünyâda işledikleri maâsî mütenâhîdir; ve ateş ise, onları, mütenâhî olan ma'siyetleri kadar taʼzîbe meʼmûrdur. Müddet-i azâb münkazıye olunca, ateşin sıfat-ı zâtiyyesi olan harâret refʼolunup, sıfat-ı ârızası olan [18/22] soğukluk ve selâmet ikāme olunur. Ateşin soğuması aklen dahi müsteb'ad değildir.)
  > Ve kulların dünyâda işledikleri maâsî mütenâhîdir; ve ateş ise, onları, mütenâhî olan ma'siyetleri kadar taʼzîbe meʼmûrdur. Müddet-i azâb münkazıye olunca, ateşin sıfat-ı zâtiyyesi olan harâret refʼolunup, sıfat-ı ârızası olan [18/22] soğukluk ve selâmet ikāme olunur. Ateşin soğuması aklen dahi müsteb'ad değildir.
- **Kelime-i Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Ve ilm-i ilâhînde onu kim îcâd eyledi veyâ onu vaz'eden kimdir? Cenâb-ı İzzet: Maʼlûmât-ı ezeliyyede olan isti'dâd mec'ûl değildir. Zîrâ benim "ilm"im sıfat-ı zâtiyyemdir. Sıfât-ı ilâhiyyem ise, zât-ı Celîlü'ş-şânımla beraber kadîmdir; ve ezel-i âzâlde îcâd mesbûk değildir.)
  > Ve ilm-i ilâhînde onu kim îcâd eyledi veyâ onu vaz'eden kimdir? Cenâb-ı İzzet: Maʼlûmât-ı ezeliyyede olan isti'dâd mec'ûl değildir. Zîrâ benim "ilm"im sıfat-ı zâtiyyemdir. Sıfât-ı ilâhiyyem ise, zât-ı Celîlü'ş-şânımla beraber kadîmdir; ve ezel-i âzâlde îcâd mesbûk değildir.
- **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (” Ve bu sûret-i unsuriyyede Hakk'a ve halka karşı iktizâ eden muâmelesinde bu velînin o ahlâk ile ittisâfıdır; ve Onun ahlâk-ı ilâhiyye ile ittisâfda, şerâit-i velâ- yeti tahsîl ettikten sonra velî olması, Allah Teâlâ hazretlerinin kendi nefsini Veliyy-i Hamîd ile tesmiye etmesinden nâşîdir. Zîrâ velâyet Hakk'ın sıfat-ı zâtiyyesidir; [2/47] ve Hak Teâlâ hazretleri abdine vücûd-ı mutlakının tenezzülü sûretiyle,...)
  > ” Ve bu sûret-i unsuriyyede Hakk'a ve halka karşı iktizâ eden muâmelesinde bu velînin o ahlâk ile ittisâfıdır; ve Onun ahlâk-ı ilâhiyye ile ittisâfda, şerâit-i velâ- yeti tahsîl ettikten sonra velî olması, Allah Teâlâ hazretlerinin kendi nefsini Veliyy-i Hamîd ile tesmiye etmesinden nâşîdir. Zîrâ velâyet Hakk'ın sıfat-ı zâtiyyesidir; [2/47] ve Hak Teâlâ hazretleri abdine vücûd-ı mutlakının tenezzülü sûretiyle,...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk (Onları bunun için yaratmadık ki, siz göresiniz; belki ma'nâ ve hikmet-i bâkıye için yarattık ki, siz onu görmezsiniz! Ma'lûm olsun ki, "Hak" esmâ ve sıfât-ı zâtiyyedendir ve âyet-i kerîmede "Hak" lafzına dahil olan “bâ" mülâbese içindir. Şu halde âyet-i kerîmenin ma'nâsı: “Biz gökleri ve yeri ve aralarında olan şeyi ancak Hak isim ve sıfatımıza mülâbis olarak yarattık" demek olur.)
  > Onları bunun için yaratmadık ki, siz göresiniz; belki ma'nâ ve hikmet-i bâkıye için yarattık ki, siz onu görmezsiniz! Ma'lûm olsun ki, "Hak" esmâ ve sıfât-ı zâtiyyedendir ve âyet-i kerîmede "Hak" lafzına dahil olan “bâ" mülâbese içindir. Şu halde âyet-i kerîmenin ma'nâsı: “Biz gökleri ve yeri ve aralarında olan şeyi ancak Hak isim ve sıfatımıza mülâbis olarak yarattık" demek olur.
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Cenâb-ı İzzet: Ma'lûmât-ı ezeliyyede olan isti'dâd sonradan vücuda getirilmiş bir şey değildir. Zîrâ benim "ilmim sıfat-ı zâtiyyemdir. Sıfât-ı ilâhiyyem ise, Zât-ı Celil-i şânımla beraber kadîmdir (evveli, öncesi yoktur). Ve başlangıcı olmayan zamanlarda îcâd mesbûk (bir şeyin başka bir şeyden önce bulunmuş olması) değildir.)
  > Cenâb-ı İzzet: Ma'lûmât-ı ezeliyyede olan isti'dâd sonradan vücuda getirilmiş bir şey değildir. Zîrâ benim "ilmim sıfat-ı zâtiyyemdir. Sıfât-ı ilâhiyyem ise, Zât-ı Celil-i şânımla beraber kadîmdir (evveli, öncesi yoktur). Ve başlangıcı olmayan zamanlarda îcâd mesbûk (bir şeyin başka bir şeyden önce bulunmuş olması) değildir.
- **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kuvay-i nefsaniye ve sıfat-ı hayvaniye, nefsi kuvvetler ve hayvan sıfatları ile vücudu ile beraber onların sıfat-ı zatiyyesi olan ubudiyet-i hakikatinden çıkarıp nefsaniyetine götüreceklerdi mü’minleri. Kendilerinde olan esrar-ı rububiyete ihraz ederler, halbuki kuvayı nefsaniyetlerin hükmü altında zebun olan kimselerin esrar-ı rububiyetle ıttılaları caiz değildir.)
  > Kuvay-i nefsaniye ve sıfat-ı hayvaniye, nefsi kuvvetler ve hayvan sıfatları ile vücudu ile beraber onların sıfat-ı zatiyyesi olan ubudiyet-i hakikatinden çıkarıp nefsaniyetine götüreceklerdi mü’minleri. Kendilerinde olan esrar-ı rububiyete ihraz ederler, halbuki kuvayı nefsaniyetlerin hükmü altında zebun olan kimselerin esrar-ı rububiyetle ıttılaları caiz değildir.
- **TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Daha çocuk gelmezden evvel Cenab-ı Hakk işte ben sana bir çocuk vereceğim o doğduğu zaman, öldüğü zaman baas olunduğu zaman selamet olunacaktır diye belirtmiştir. Binâenaleyh Hak Teâlâ Yahya (a.s.)ı, kendisinin sıfat-ı zâtiyyesi olan '"Hayat" ile vasf eyledi. Yani Yahya’yı kendi hayat sıfatı ile vasf eyledi ki sıfat-ı subutiye biliyorsunuz “Hayat” ile başlamaktadır.)
  > Daha çocuk gelmezden evvel Cenab-ı Hakk işte ben sana bir çocuk vereceğim o doğduğu zaman, öldüğü zaman baas olunduğu zaman selamet olunacaktır diye belirtmiştir. Binâenaleyh Hak Teâlâ Yahya (a.s.)ı, kendisinin sıfat-ı zâtiyyesi olan '"Hayat" ile vasf eyledi. Yani Yahya’yı kendi hayat sıfatı ile vasf eyledi ki sıfat-ı subutiye biliyorsunuz “Hayat” ile başlamaktadır.
- **TB. Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Bunun için Hak Teâlâ buyurdu ki "Siz Allah Teâlâ'ya muhtaçsınız" (Fâtır, 35/15). Ya'nî fakr, sizin sıfat-ı zâtiyyenizdir. Fatır (35/ 15) Ey insanlar! Sizler Allah’a muhtaçsınız. Allah ise zengindir, övülmeye layıktır.)
  > Bunun için Hak Teâlâ buyurdu ki "Siz Allah Teâlâ'ya muhtaçsınız" (Fâtır, 35/15). Ya'nî fakr, sizin sıfat-ı zâtiyyenizdir. Fatır (35/ 15) Ey insanlar! Sizler Allah’a muhtaçsınız. Allah ise zengindir, övülmeye layıktır.
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Ve ateş ise, onları, sonu olan günahları kadar azab vermeye me'mûrdur. Müddet-i azâb bitmiş olunca, ateşin sıfat-ı zâtiyyesi olan hararet kaldırılıp, sıfat-ı arızası olan soğukluk, ve selâmet ikâme olunur. Ateşin soğuması aklen dahî uzak görülen değildir.)
  > Ve ateş ise, onları, sonu olan günahları kadar azab vermeye me'mûrdur. Müddet-i azâb bitmiş olunca, ateşin sıfat-ı zâtiyyesi olan hararet kaldırılıp, sıfat-ı arızası olan soğukluk, ve selâmet ikâme olunur. Ateşin soğuması aklen dahî uzak görülen değildir.
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç (10 Kelimeyi Tevhid)
  > Yukarı kat ve direkleri ise, “Sıfat-ı Zatiyye” ve “Sıfat-ı Subutiye” nin saltanat yeri gibi görünmekte. Oranın üstü teras ise, “lâhut alemi” Kur’anı Keriymdeki Nur 24/35 ayetinin Eğer oranın üstü teras ise, "lâhut âlemi" Kur'an-ı Kerim'deki Nur Suresi 24/35. ayetinin اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ "Allah göklerin ve yerin nurudur" ifadesinin zuhur mahallidir.
- **TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Biz de bütün insanlar olarak İnsan-ı Kamiliz bütün esma-i ilahiye bu insanlardan zuhura gelmektedir, Cenab-ı Hakkın esma-i ilahiyesi Zati sıfatları ile birlikte insanlardan zuhura gelmektedir. Dolayısıyla kimisi “Kahhar” ismini zuhura getirmekte kimisi “Mudil” ismini, kimisi “Rahman” ismini, kimisi “Rahim” ismini, kimisi “Hadi” ismini ortaya getirmekte dolayısıyla Cenab-ı Hakkın bütün esma-i ilahiyesi insanlardan...)
  > Biz de bütün insanlar olarak İnsan-ı Kamiliz bütün esma-i ilahiye bu insanlardan zuhura gelmektedir, Cenab-ı Hakkın esma-i ilahiyesi Zati sıfatları ile birlikte insanlardan zuhura gelmektedir. Dolayısıyla kimisi “Kahhar” ismini zuhura getirmekte kimisi “Mudil” ismini, kimisi “Rahman” ismini, kimisi “Rahim” ismini, kimisi “Hadi” ismini ortaya getirmekte dolayısıyla Cenab-ı Hakkın bütün esma-i ilahiyesi insanlardan...
- **Kevkeb — Yıldız** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kevkeb Yıldız)
  > 6 – Sıfat-ı Zâtiyye 10 – bu sayı kemâlât-ı gösterir. Demek ki insân kemâlât üzere halkedilmiş. Âdem atamın bir kopyası olduğunu düşünmüştüm. İlk atamızdı, Hz.Allah Kûr’ân-ı Keriym’inde Âdem atamız için meleklerine, “Ben yeryüzünde bir halife halkedeceğim” buyurmuştu.
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (22 12 Yûsuf Sûresi̇)
  > ” (Nahnü nekussu aleyke) Burada ki ifade, de, zâtî’dir, yâni Cenâb-ı Hakk bizzat bu kıssanın kendisi tarafından peygamber Efendimize anlatıldığını kendisi lîsân-ı Ulûhiyyetinden açık olarak haber vermektedir ki: ne kadar hayatın içinde olduğunu ve bazı hususların bizzat kendisi tarafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel...
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar)
  > ” (Nahnü nekussu aleyke) Burada ki ifade, de, zâtî’dir, yâni Cenâb-ı Hakk bizzat bu kıssanın kendisi tarafından peygamber Efendimize anlatıldığını kendisi lîsân-ı Ulûhiyyetinden açık olarak haber vermektedir ki: ne kadar hayatın içinde olduğunu ve bazı hususların bizzat kendisi tarafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel...
- **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler)
  > ” (Nahnü nekussu aleyke) Burada ki ifade, de, zâtî’dir, yâni Cenâb-ı Hakk bizzat bu kıssanın kendisi tarafından peygamber Efendimize anlatıldığını kendisi lîsân-ı Ulûhiyyetinden açık olarak haber vermektedir ki: ne kadar hayatın içinde olduğunu ve bazı hususların bizzat kendisi tarafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel...
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar)
  > ” (Nahnü nekussu aleyke) Burada ki ifade, de, zâtî’dir, yâni Cenâb-ı Hakk bizzat bu kıssanın kendisi tarafından peygamber Efendimize anlatıldığını kendisi lîsân-ı Ulûhiyyetinden açık olarak haber vermektedir ki: ne kadar hayatın içinde olduğunu ve bazı hususların bizzat kendisi tarafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel...
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (261 54 44 Ku Ker Yol  Kamer Sûresi   Murat Derûni)
  > Bu halin tersi ise kendilerine emâneten verilen esmâ-i İlâhiyye ve sıfat-ı zâtiyyeleri, Hakk için kullanarak, onları razı eden kimseler ise, merziyye/razı olunmuş kimselerden oldukları için, ahrette her mahalde ve geçiş yerinde onlardan yardım göreceklerdir. Bir bakıma daha bu dünya da iken, muhacirlere ensârın yardım etmeleri gibi. Muhacirler kendilerinde bulunan esmâ-i İlâhiye yi ve sıfat-ı zâtiyyelerini, âd ve...
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (249 40 42 Ku Ker Yol  MÜ'MİN Sûresi   Murat Derûni (2))
  > Sıfat-ı ilâhiye, sıfat-ı zâtiyye, sıfat-ı subûtiyye ve esmâ-i ilâhiyye bunların zuhurlarının ne olduğunu artık idrâk etmiş olmaktayız. Ve genel mâ’nâda bir hâdise olduğu zaman bunun aslının ne olduğunu bilip üzüntüye düşmememiz gerekiyor. Yâni Allah’ın ahlâkı diğer bir ifadeyle Allah’ın kanunu diyelim. Allah’ın murâdı buymuş ki öyle oluyor. Böyle bilindiği zaman da kişi ah vah edip, neden böyle oldu, şu tedbir...
- **Muhammed Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi  Murat Deruni)
  > Doğum Tarihi : 571 (5+7+1=13) Dünyâdan Ayrılışı : 634 (6+3+4=13) İstanbulun Fethi : 1453 (1+4+5+3=13) Sıfatı Zatiyye :6 + Sıfatı Subutiyye :7 =13 Hicreti (Peygamberliğinin 13. senesindedir.) Kur’ân-ı Kerîmde ki, âyet sayısı : 373 (3+7+3=13) (Kur’andaki ona hitap) Kur’ân-ı Kerîmde ki, sûre sayısı: 4 (4-1 = 3/1, 3 =13) Kur’ân-ı Kerîmde bu sırra binâen 113 sûrenin başında besmele vardır.
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (109 Tasavvuf zahlar)
  > Bazıları Vahidiyyetin de sıfat mertebesi olduğunu söylüyorlar, o da doğrudur. Vahidiyyetinden, yani birlikten başlayan Ulûhiyyet, İlahlık yani Allahlık mertebesi; sıfat-ı zâtiyye ve sıfat-ı subutiyye sıfatlarıyla techiz edilmiş olarak zuhura gelmesi, yani tecelli etmesi ve O Ulûhiyyetten de Rahmâniyyetin tecellisi vardır.
- **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Sıfat-ı mütekabile dediği Zıt sıfatların yani “evvel”, ”Ahır” gibi “Zahir”, “Batın” gibi “Hadi”, “Mudil” gibi “Celal”, “Cemal” gibi. Bunların “sol el” diye belirtilen subuti sıfatların zuhur yeri, “sağ” el Zati sıfatların zuhur yeri diyelim. İnsan da iki elle yapmıyor mu işini? Sağ elle ne yapıyoruz? Sağ elle giriş yapıyoruz, sol elle çıkış yapıyoruz.)
  > Sıfat-ı mütekabile dediği Zıt sıfatların yani “evvel”, ”Ahır” gibi “Zahir”, “Batın” gibi “Hadi”, “Mudil” gibi “Celal”, “Cemal” gibi. Bunların “sol el” diye belirtilen subuti sıfatların zuhur yeri, “sağ” el Zati sıfatların zuhur yeri diyelim. İnsan da iki elle yapmıyor mu işini? Sağ elle ne yapıyoruz? Sağ elle giriş yapıyoruz, sol elle çıkış yapıyoruz.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (141 9 2002 5 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > Kelime-i Tevhid’deki “La” 31, “İlahe” nin değer rakamı 36 dır, bu da 6 Sıfat-ı Zat’iye ile üç yakıynlik mertebesini ifade etmektedir. “İlla” değer rakamı 62 yani 6 ve 2, sıfat-ı zatiyye ile Zahir ve batın ikisini ifade etmektedir. “Allah” değer rakamı 67 yani 6 ve 7 Sıfat-ı Zat’ıyye ve Sıfat-ı Subutiyesi nin sayı değerlerini vermektedir.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 20** — Terzibaba - Necdet Ardıç (152 20 9 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > 76 toplam çıkmıştı, 7 sıfat-ı subutiye, 6 sıfat-ı zatiyye ayrıca. Toplamı da 13 tabi. 53 de biz fakirin şifresi çıkıyor. 13 bilindiği gibi Efendimiz’in şifresidir ve bütün bu mertebeleri dahi bünyesinde bulundurmaktadır. Yani Hakikat-ı Muhammediye’nin her varlığın ana kaynağı olduğu açıkça çıkıyor.
- **Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür** — Serkan Denkçi (1772747276481 DVT C001.MP3)
  > Müslümanların tavaf sahası, beşerî abdiyetleriyle duada bulundukları yerdir. Birinci kat ve direkleri, esmaü’l-hüsnânın zuhurlarıdır. Yukarıdaki kat ve direkler ise sıfat-ı zâtiyye ve sıfat-ı subutiyyenin saltanat yeridir. Oranın da üst kısmı olan teras ise lâhût âleminin zuhur mahallidir.
- **Enbiyâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi   Murat Deruni)
  > Ye’cüc’ün sayı değeri 23’tür. 23 Efendimiz’in peygamberlik süresidir. 76 toplam çıkmıştı, 7 sıfat-ı subutiye, 6 sıfat-ı zatiyye ayrıca. Toplamı da 13 tabi. 53 de biz fakirin şifresi çıkıyor. 13 bilindiği gibi Efendimiz’in şifresidir ve bütün bu mertebeleri dahi bünyesinde bulundurmaktadır.
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v)
  > Doğum Tarihi : 571 (5+7+1=13) Dünyâdan Ayrılışı : 634 (6+3+4=13) İstanbulun Fethi : 1453 (1+4+5+3=13) Sıfatı Zatiyye :6 + Sıfatı Subutiyye :7 =13 Hicreti (Peygamberliğinin 13. senesindedir.) Kur’ân-ı Kerîmde ki, âyet sayısı : 373 (3+7+3=13) (Kur’andaki ona hitap) Kur’ân-ı Kerîmde ki, sûre sayısı: 4 (4-1 = 3/1, 3 =13) Kur’ân-ı Kerîmde bu sırra binâen 113 sûrenin başında besmele vardır.
- **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (65 Reşahat Ayn-EL Hayat)
  > Beşeri münasebetlerdeki zarar ve fayda sağlama, onun için ayrılmış Peygamber ahlâkıyla Allah’ımızın ahlâkı. Sıfat-ı ilâhiye, sıfat-ı zâtiyye, sıfat-ı subûtiyye ve esmâ-i ilâhiyye bunların zuhurlarının ne olduğunu artık idrâk etmiş olmaktayız.
- **Bi'smi Has, Selâm (13)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (91 Bi̇i̇smi̇ Has, Selâm (13))
  > 12 Pîrler denilen ise sıfât-ı zâtiyye ve sıfât-ı subûtiyyenin toplamıdır. Cenâb-ı Hakk a’mâiyyet mertebesinden ahadiyyet mertebesine tecellî ettiği zaman, zât-ı mutlak burada henüz vasıflanarak bir isim almış değildir. Bu mertebede belirgin olarak iki husûsiyyet ortaya çıkmaktadır; Birisi inniyyeti, diğeri hüviyyetidir.
- **Fussilet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (96 41 Fussi̇let-Sûresi̇)
  > ...arı için, kendilerine yardım edecek bir mahal, ve veya makam olmadığından, ahrette hiçbir zaman bunlardan yardım görmezler. Bu halin tersi ise kendilerine emâneten verilen esmâ-i İlâhiyye ve sıfat-ı zâtiyyeleri, Hak...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 19 (2006)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (151 19 12.cd 2006 Sohbet Arasi Sohbetler)
  > İşte ilâhi zâtın örtmesinden, fizik beden toprağımız görünmüyorsa biz zat cennetindeyiz. Cennet bu. Hakk’ın bizi her yönüyle ihata etmesi. Ağaçlar demek esma-i ilahiyye, sıfat-ı zatiyye beden mülkümüzü örttüğü anda biz cennet içindeyiz. Bu cenette bakın meyveden bahsedilmiyor. Zatt’an ve muhabbetten bahsediliyor.
- **Aşk ve Muhabbet Yolu** — Nusret Tura (77 Aşk VE Muhabbet Yolu)
  > Hakîkatte ise âlemleri yaratan Cenâb-ı HAK ev sâhibi mevkiindedir. Biz misâfirlerine dâima ikrâm etmektedir. Sıfât-ı zâtiyye ve subû-tiyyesi, esmâ-i ilâhiyye’sinin bütün icâbâtı ve tezâhürleri bizlere tevdî edilmiş durumdadır.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > 238, 239, 325, 326 0 sırr-ı visâl C. 21586, 7 sırr-ı vücüd C. 11:94, 309, 620; 0. 1711 231 C. VI 448, 531, 564;C.1X564;C.X34, 36; C.X1612 sırr-ı zât-ı ilâhiyye C. X1 478 sırrı-ı evliyâ C. 111 9 sırrın

## İlgili Kavramlar

- [Hazarat-ı Hamse](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hazarat-i-hamse) — part_of
- [Zât](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/zat) — related
- [Sıfat-ı Subutiyye](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sifat-i-subutiyye) — related
- [Tenzih](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tenzih) — related
- [Hazarat-ı Hamse](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hazarat-i-hamse) — part_of
- [Sıfat](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sifat) — related
- [Sıfat-ı Subutiyye](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sifat-i-subutiyye) — related
