# Sıfat-ı Zatiyye

> Zati sıfatlar: Vücud, Kıdem, Beka, Vahdaniyet, Muhalefetün lil-havadis, Kıyam bi-nefsihi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sifat-i-zatiyye

---

## Tanım
Sıfât-ı Zâtiyye, Allah'ın zâtından ayrılmayan, zâtının zorunlu nitelikleri olan altı sıfattır. Bunlara "Sıfât-ı Selbiyye" (olumsuzluk sıfatları) veya "Tenzîhî Sıfatlar" da denir; çünkü her biri Allah'ı yaratılmışlara benzer bir noksanlıktan tenzih eder.

## Altı Sıfat
1. **Vücûd (وجود):** Var olmak. Yokluğu muhaldir.
2. **Kıdem (قدم):** Öncesi olmamak, ezelî olmak. Başlangıçsız.
3. **Bekā (بقاء):** Sonrası olmamak, ebedî olmak.
4. **Vahdâniyet (وحدانية):** Bir olmak, ortağı bulunmamak.
5. **Muhâlefetün li'l-havâdis (المخالفة للحوادث):** Yaratılmışlara benzememek.
6. **Kıyâm bi-nefsihi (القيام بنفسه):** Kendi kendine var olmak, hiçbir şeye muhtaç olmamak.

## Kur'an Referansı
- **İhlâs 112:1-4** — Vahdâniyet, samediyet, muhâlefet
- **Şûrâ 42:11** — *"O'nun benzeri hiçbir şey yoktur."* (Muhâlefetün li'l-havâdis)
- **Hadîd 57:3** — *"O ilktir (Evvel), sondur (Âhir)..."* (Kıdem ve Bekā)

## Kelâmî Bağlam
Mâtürîdî ve Eş'arî ekolleri bu altı sıfatı "zâtın aynı değil, gayrı da değil" formülüyle açıklar: sıfatlar zâttan ayrı varlıklar değildir ama aynı da değildir.

## İlgili Kavramlar
- [sifat-i-subutiyye](/wiki/sifat-i-subutiyye)
- [tenzih](/wiki/tenzih)
- [zat](/wiki/zat)
- [vahdaniyet](/wiki/vahdaniyet)

## Kaynaklar
- Taftazânî, *Şerhu'l-Akāid*
- Mâtürîdî, *Kitâbü't-Tevhîd*
- Seyyid Şerif Cürcânî, *Şerhu'l-Mevâkıf*

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç (10 Kelimeyi Tevhid)
  > ...“Sıfat-ı Subutiye” nin saltanat yeri gibi görünmekte. Oranın üstü teras ise, “lâhut alemi” Kur’anı Keriymdeki Nur 24/35 ayetinin    “allahü nuru’s semavati ve’l ardı” zuhur...
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (109 Tasavvuf zahlar)
  > ...(Terzi Baba-6 Peygamber Hz. Âdem (a.s.) sohbetinden.) ------------------- RAHMÂNİYYETİN TECELLİSİ (2) VE NEFES-İ RAHMÂNİ : Ancak Rahmân'a evvelâ Cenâb-ı Hakk Rahmâniyyet'ini öğretti. Yani Rahmân dedi ki; " Ya Rabbi...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (141 9 2002 5 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...iye yani 196, Mana= Rakam= Allah zaten başka şey de beklenemez. Daha çok hesaplar çıkmaktadır fakat yeri olmadığından bu kadarla bırakalım. KELİME-İ RİSALET Muhammed” değer rakamı 139 dur, 13 ve 9 yine kendi içinde...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 20** — Terzibaba - Necdet Ardıç (152 20 9 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...biz fakirin şifresi çıkıyor. 13 bilindiği gibi Efendimiz’in şifresidir ve bütün bu mertebeleri dahi bünyesinde bulundurmaktadır. Yani Hakikat-ı Muhammediye’nin her varlığın ana kaynağı olduğu açıkça çıkıyor. Nereye...
- **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler)
  > ...at kendisi tarafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel kasasi) “Kıssa-anlatım-...
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar)
  > ...rafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel kasasi) “Kıssa-anlatım-hikâye-ibretl...
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3)
  > ...kat çekicidir. Ona göre, Âdem (a.s.) ile başlamış olan insanlık tarihi, Beytullah (el-Beytü’l-Atik/eski ev) ile aynı zamanda sembolik olarak da başladı. Eski ve ilk haliyle Beytü’l- Atik (eski ev) sonradan gelecek b...
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (22 12 Yûsuf Sûresi̇)
  > ...“işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel kasasi) “Kıssa-anlatım-hikâye-ibretlik lerin en güzeli,) Hakk’ın kendisi tarafından Peygamber (s.a.v.) Efendimize anlatılmaktadı...
- **Enbiyâ Sûresi** (233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi   Murat Deruni)
  > ...p birleştireyim, diyor. Oradaki o kavim hangisi? Amel-i salih kavmi. Amel-i salih kavmine Ye’cüc Me’cüc kavmi, yani hayal ve vehim, rahat vermiyor bir türlü. Yaptığı amel-i salihin üzerine çullanıyor ve onun bir par...
- **Kamer Sûresi** (261 54 44 Ku Ker Yol  Kamer Sûresi   Murat Derûni)
  > ...oldukları için, ahrette her mahalde ve geçiş yerinde onlardan yardım göreceklerdir. Bir bakıma daha bu dünya da iken, muhacirlere ensârın yardım etmeleri gibi. Muhacirler kendilerinde bulunan esmâ-i İlâhiye yi ve sı...
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v)
  > ...mmedi”nin rakam değerine bakalım. Sûre 47/38 dir.(47+38=85) (8+5=13) yine rakam 13’tür. 134 Herhalde bu kadar uygunluk tesâdüfi değildir. İlâhî sistemin şaşmaz düzenlemesidir. Bir fikir vermesi yönüyle bu kadarı il...
- **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (65 Reşahat Ayn-EL Hayat)
  > ...ki öyle oluyor. Böyle bilindiği zaman da kişi ah vah edip, neden böyle oldu, şu tedbir alınsaydı böyle olmazdı, falan bu gibi gereksiz düşüncelerden, zaman kaybından kurtulmuş olur. Yâni Allah’ın ahlâkını biz sadec...
- **Bi'smi Has, Selâm (13)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (91 Bi̇i̇smi̇ Has, Selâm (13))
  > ...iyyet mertebesinden ahadiyyet mertebesine tecellî ettiği zaman, zât-ı mutlak burada henüz vasıflanarak bir isim almış değildir. Bu mertebede belirgin olarak iki husûsiyyet ortaya çıkmaktadır; Birisi 39 inniyyeti, di...
- **Fussilet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (96 41 Fussi̇let-Sûresi̇)
  > ...arı için, kendilerine yardım edecek bir mahal, ve veya makam olmadığından, ahrette hiçbir zaman bunlardan yardım görmezler. Bu halin tersi ise kendilerine emâneten verilen esmâ-i İlâhiyye ve sıfat-ı zâtiyyeleri, Hak...
- **Kevkeb — Yıldız** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kevkeb Yıldız)
  > ...fat-ı Zâtiyye 10 – bu sayı kemâlât-ı gösterir. Demek ki insân kemâlât üzere halkedilmiş. Âdem atamın bir kopyası olduğunu düşünmüştüm. İlk atamızdı, Hz.Allah Kûr’ân-ı Keriym’inde Âdem atamız için meleklerine, “Ben y...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 19 (2006)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (151 19 12.cd 2006 Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...yor. (Dinleyicilerden biri: Kur’an’da bahçeler, bağlar cennet olarak geçiyor.) Beşer anlamındaki cennet anlayışı ağaçlık, yeşillik, güzel gölgelikler... Ama lügat manası, gerçek manası, ağaçların toprağı örtmesi. Ya...
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** (249 40 42 Ku Ker Yol  MÜ'MİN Sûresi   Murat Derûni (2))
  > .... Ve genel mâ’nâda bir hâdise olduğu zaman bunun aslının ne olduğunu bilip üzüntüye düşmememiz gerekiyor. Yâni Allah’ın ahlâkı diğer bir ifadeyle Allah’ın kanunu diyelim. Allah’ın murâdı buymuş ki öyle oluyor. Böyle...
- **Muhammed Sûresi** (251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi  Murat Deruni)
  > ...ona hitap) Kur’ân-ı Kerîmde ki, sûre sayısı: 4 (4-1 = 3/1, 3 =13) Kur’ân-ı Kerîmde bu sırra binâen 113 sûrenin başında besmele vardır. Bu sûrelerin numaralarını ve âyet sayılarını da toplarsak yine çok ilginç sayı...
- **Aşk ve Muhabbet Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç (77 Aşk VE Muhabbet Yolu)
  > ...llarım ben dâima sizinle idim, siz kiminle idiniz?” olacaktır. Bu müthiş sualin karşısında kim lakâyıt kalabilecektir? Fırsat elde iken, nankörlükten, cehâlet ve gafletten sıyrılmak gerekir. Kişinin kendi gafleti se...
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar)
  > ...disi tarafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel kasasi) “Kıssa-anlatım-hikâye...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > 238, 239, 325, 326 0 sırr-ı visâl C. 21586, 7 sırr-ı vücüd C. 11:94, 309, 620; 0. 1711 231 C. VI 448, 531, 564;C.1X564;C.X34, 36; C.X1612 sırr-ı zât-ı ilâhiyye C. X1 478 sırrı-ı evliyâ C. 111 9 sırrın

## İlgili Kavramlar

- [Hazarat-ı Hamse](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hazarat-i-hamse) — part_of
- [Zât](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/zat) — related
- [Sıfat-ı Subutiyye](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sifat-i-subutiyye) — related
- [Tenzih](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tenzih) — related
- [Hazarat-ı Hamse](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hazarat-i-hamse) — part_of
- [Sıfat](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sifat) — related
- [Sıfat-ı Subutiyye](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sifat-i-subutiyye) — related
