Akademik Tezler

Sıkça Sorulanlar

Necdet Ardıç (Terzi Baba) hakkında hazırlanmış akademik tezler nelerdir?

Akademi dünyasında, Terzi Baba’nın hayatı, eserleri, tasavvuf anlayışı ve uygulamalarını konu alan iki lisans (bitirme) tezi, üç yüksek lisans tezi ve bir doktora tezi bulunmaktadır. Bu akademik tezler: Yavuz Burak Kır tarafından 2019 yılında kaleme alınan “İrfan Mektebi Hak Yolunun Seyr Defteri” isimli Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi lisans (bitirme) tezinde, tasavvuftaki seyr-i sülûk (manevi eğitim ve yolculuk) aşamaları ve Terzi Baba’nın manevi eğitim sistemi incelenmiştir. Fahrettin Avan tarafından 2022 yılında hazırlanan “Tarikatlarda Mübârek Gün ve Gecelerin Yeri ve Ehemmiyeti” başlıklı Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi lisans (bitirme) tezinde, İslam geleneğindeki mübârek gün ve gecelerin tasavvufî yorumu ve tarikatlardaki yeri Terzi Baba’nın görüşleri doğrultusunda incelenmiştir. Yüksek lisans tez çalışmalarından ilki; Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri (Tasavvuf) Ana Bilim Dalı uhdesinde Serkan Denkçi tarafından 2018 yılında hazırlanan, Terzi Baba Necdet Ardıç’ın hayatı, eserleri ve tasavvufi görüşlerini içeren “Uşşâkî Kültürünün Günümüze Yansıması ‘Necdet Ardıç’ Örneği” adlı çalışmadır; bu tez daha sonra kitap olarak da yayınlanmıştır (YÖK Tez No. 505978). Yüksek lisans tez çalışmalarının ikincisi; Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı uhdesinde İbrahim Paksoy tarafından 2024 yılında hazırlanan, “Salâhaddîn Uşşâkî’nin Mirâtü’l-Esmâ İsimli Eserinin Metin İncelemesi ve Eser Bağlamında Balıkesir ve Trakya Bölgesi Uşşâkilerinin Etvâr-ı Seb’a Uygulamaları” adlı çalışmadır; Abdullah Salâhaddîn-i Uşşâkî’nin hayatı, eserleri ve Etvâr-ı Sebʻa anlayışı ile bu anlayışın günümüzde Uşşâkî Tarikâtı’nın Balıkesir Kolu şeyhi Sıddık Naci Eren Efendi ve Tekirdağ Tekke Kolu şeyhi Necdet Ardıç Efendi’nin uygulamaları mukayeseli olarak anlatılmıştır (YÖK Tez No: 905536). Yüksek lisans tez çalışmalarının üçüncüsü; Üsküdar Üniversitesi, Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü, Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Anabilim Dalı uhdesinde Canan Çalışkan tarafından 2025 yılında hazırlanan “Necdet Ardıç / Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı” başlıklı tez çalışmasıdır; Terzi Baba’nın hayatı, eserleri, tasavvuf anlayışı ve tasavvufî bakış açısıyla namazla ilgili düşünceleri ele alınmıştır (YÖK Tez No: 956917). Doktora tez çalışması; Dicle Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı uhdesinde Cengiz Aydın tarafından 2020 yılında hazırlanan “Uşşâkî Şiirinde Din ve Tasavvuf” başlığını taşımaktadır; şiire en fazla önem veren tarikatlerden biri olan Uşşâkîlerin, Necdet Ardıç da dahil olmak üzere birçok şeyhinin şiirleri dinî-tasavvufî ıstılahlar çerçevesinde incelenmiştir.

Terzi Baba’nın mürşidlerini konu alan akademik çalışmalar nelerdir?

Terzi Baba / Necdet Ardıç’ın mürşidlerini konu alan iki yüksek lisans tez çalışması mevcuttur: Yüksek lisans tez çalışmalarının ilki; Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Tasavvuf Bilim Dalı uhdesinde Fatma Sena Yönlüer tarafından 2010 yılında hazırlanan “Mehmet Hazmi Tura” başlığını taşıyan çalışmadır; tekkeler kapatılmadan önceki son dönem Uşşâkî meşâyıhından ve aynı zamanda ulemâdan olan, Terzi Baba’nın ilk mürşidi Mehmet Hazmi Tura’nın (1881–1960) biyografisi ele alınmıştır (YÖK Tez No: 273670). Yüksek lisans tez çalışmalarının ikincisi; Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Tasavvuf Bilim Dalı uhdesinde Yusuf Yücel tarafından 2024 yılında hazırlanan “Son Dönem Uşşâkî Şeyhlerinden Mehmet Nusret Tura: Hayatı, Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri” başlığını taşıyan tez çalışmasıdır; Terzi Baba’nın ikinci ve son mürşidi olan Uşşâkî şeyhlerinden Mehmet Nusret Tura’nın hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleri ele alınmıştır (YÖK Tez No: 884317).

Bu tezlerin tam metnine nereden ulaşılabilir?

Yazarlarının sitemizde yayınlanmasına izin verdiği akademik tez çalışmalarının nüshaları kütüphanemizde kendi sayfalarından okunabilir. Yüksek lisans ve doktora tezleri YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde tez numarasıyla aranabilir; bir kısmı ilgili üniversitenin açık erişim (DSpace) arşivinde tam metin olarak yayımlanmıştır. Lisans bitirme tezleri YÖK sistemine girmediği için orada kaydı bulunmaz.