Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah

"Altı Peygamber" kitabı, okuyucuyu tasavvufî bir idrakle metne yaklaşmaya teşvik eder. Yazar, okuyucunun vehim ve hayalin tesirinden uzaklaşarak, saf bir gönülle ve Besmele ile okumaya başlamasını tavsiye eder; zira gerçek mânâda yararlanmanın ancak bu şekilde mümkün olacağını belirtir¹. Kitap, peygamberlerin hayatlarını sadece tarihî birer anlatı olarak değil, aynı zamanda sâlikler için birer "numune" ve "ibret" olarak sunar¹.

Eserin odak noktalarından biri Hz. İsa'dır (a.s.). Hz. İsa'nın "Kelimullah" lakabıyla anılmasına benzer şekilde, vasıtasız olarak doğrudan Hakk'tan kitap alması ve "Rûhullah" mertebesi vurgulanır¹. Hz. İsa'ya yazılı bir metin gelmesine gerek olmadığı, çünkü "Ümmül kitapta bulunan İlâhça olan İncil'in kendisine-gönlüne Cebrail vasıtası ile Süryanice ilka edildiği (konduğu)" ifade edilir¹. Bu durum, onun hem zâhiren babasız oluşu hem de beşikteyken eğitim görmeden Allah'ın kelamını okumasıyla "ümmî" oluşunu gösterir¹.

Kitap, semavî kitapların İslam'ın o günlerde bildirdiği bilgiler olduğunu ve Kur'an-ı Kerim ile tamamlanarak diğer kitaplardaki tahrif edilmiş bilgilerin asılları itibarıyla yenilendiğini belirtir¹. Yazar, Hakk ehlinin yazdığı kitapların vahyin açılımı olan "ilhamlar" ile kaleme alındığını ve Allah'a ait bir kitabın kul bağlantılı olamayacağını, aksi takdirde bunun hayal ve zan olacağını vurgular¹. Eserin "Tarikat ve hakikat" mertebesi itibarıyla yazıldığı ifade edilerek¹, okuyuculara manevi bir fayda sağlaması hedeflenir¹. Kitapta ayrıca, "Kelime-i Tevhid" kitabının "Tevhid-i Sıfat" bölümünden de alıntılar yapılarak konuların derinleştirildiği görülür¹.

1. Kaynaklar
2. 1.Altı Peygamber (Cilt 5) — s. 4, 5, 21, 22, 40, 71, 132, 167, 170

İseviyyet mertebesi, tasavvufî sülûkta önemli bir durak olup, Hz. İsa'nın şahsında tecelli eden manevî hâlleri ve hakikatleri temsil eder. Bu mertebe, nefs mertebeleri sıralamasında Nefs-i Mülhime ile Nefs-i Mutmeinne arasında yer alır ve ruhânî tecrübelerin yoğunlaştığı bir makamdır³. İseviyyet, Hakikat-i Muhammediyye'ye en yakın mertebe olarak kabul edilir ve bu yakınlık, Hz. İsa'nın "Mesîh" lakabının tasavvufî yorumunda da kendini gösterir: "Hakîkat-i Muhammediyye'ye Îseviyyet mertebesinde hidâyet bulan insan" mânâsına gelir¹.

İseviyyet mertebesi, "Fenâ fillâh" hâlini ifade eder; yani sâlikin kendi varlığını ilâhî varlıkta yok etme idrâkine ulaştığı bir makamdır¹. Bu mertebe, ilâhî sıfatların ve esmânın zuhura geldiği bir kaynak olarak görülür¹. İseviyyet'in bir "tahayyül-hayal" mertebesi ve bir de "tahakkuk-hakikat" mertebesi bulunur; hakikatine ulaşamayan kişi, bu mertebeden geri dönüş yaparak büyük bir azap yaşayabilir¹. Bu mertebede kişi, daha önce "Tevhid-i Esmâ"da gördüğü isim birliğinin aslında "Sıfat birliği"ne dayandığını idrak etmeye başlar¹. İseviyyet mertebesi, şeriat mertebesinde Tevrat'a uymak zorunda olan bir hâli de barındırır, ancak tahrip edilmiş Tevrat yerine kendi nefs-i emmâreleri önderliğinde kanunlar koymaya çalışanlar da vardır¹.

1. Kaynaklar
2. 1.Altı Peygamber, Cilt 5 — s. 30, 32, 44, 74, 108, 133, 146
3. 2.K1, s. 405
4. 3.Vikipedi: İseviyet Mertebesi

Ulü'l-azm peygamberler, insanlık tarihinde tefekkür ufuklarını genişleten ve Allah'a ulaşma yolculuğunda rehberlik eden önemli şahsiyetlerdir¹. Bu peygamberler, Hakikat-i Muhammedî'nin kendi mertebelerinden zuhur eden halleridir; yani kendilerine ait bir varlıkları olmayıp, Hz. Muhammed (s.a.v.) Efendimizde kemalini bulan İnsan-ı Kâmil mertebesinin diğer peygamberler aracılığıyla zuhura getirilişleridir¹.

Her bir ulü'l-azm peygamber, tevhidin farklı bir mertebesini yeryüzüne indirmiştir:

• Âdem (a.s.): Yeryüzüne Allah bilincini getirmiştir. Daha evvelce Allah'ı bilen bir varlık yok iken, Âdem (a.s.) ile birlikte bu bilinç yeryüzüne indirilmiştir¹.
• İbrâhîm (a.s.): Tevhid-i ef'âl'i (fiillerin birliği) ve Allah'ın esmâlarını kendi üstüne büründürmeyi getirmiştir. "Halîlullâh" makamı bu yöndendir¹. İbrâhîm (a.s.)'ın hullet makamı, Hak ile arasındaki dostluğun her gözeneğe nüfuz etmesidir².
• Mûsâ (a.s.): Tevhid-i esmâ'yı (isimlerin birliği) getirmiştir¹.
• Îsâ (a.s.): Sıfat tevhidini getirmiştir¹.
• Muhammed (s.a.v.): Zat tevhidini, yani bütün bu tevhidleri bünyesinde toplayan kemâl tevhidini getirmiştir. Hz. Peygamber, İsmâîl (a.s.) ve İshâk (a.s.) kanallarını kendinde birleştirerek tevhidin bütün mertebelerinde tam kemâle ulaşmıştır¹.

Bu peygamberler arasında ayrım yapılmaz; zira Kur'ân-ı Kerîm'de "lâ nüferruku ehadin mirrasuluh" (biz o peygamberlerin arasında tefrik yapmayız) buyrulmaktadır¹. Onlar, Benî İsrâîl peygamberleri olmanın ötesinde, Benî İslâm'ın malzemeleridir ve Cenâb-ı Hakk onları bu isimlerle zuhura getirmiştir¹.

1. Kaynaklar
2. 1.Altı Peygamber, C.5 — s. 2, 10, 21, 35, 36, 87, 98
3. 2.K1, s. 102

Tevhid-i Sıfat, tasavvufî sülûkun önemli bir aşamasıdır ve Hak'ın sıfatlarının birliğini müşâhede etme anlamına gelir¹. Bu mertebe, sâlikin daha önceki "Tevhid-i Esmâ" (isimlerin birliği) makamında gördüğü birliğin, aslında "Sıfat birliği"ne dayandığını idrak etmeye başladığı noktadır¹. Tevhid-i Sıfat, "teşbih" makamıdır ve "fena fillâh" hâliyle ilişkilendirilir; yani sâlikin Hak'ta fani olması demektir¹.

Bu mertebede, Cenâb-ı Hakk'ın "sıfât-ı subûtiyye" olarak bilinen yedi sıfatı (hayât, ilim, irâde, kudret, sem', basar, kelâm) başta olmak üzere, bütün sıfatlarının faaliyetlerinin iyi idrak edilmesi için yoğun bir çaba sarf edilir¹². Sâlik, bu mertebede "Tenzih"ten "Teşbih"e ulaşır; daha önce Hak'ın varlığını isimler düzeyinde bâtında müşâhede ederken, bu defa zahirde sıfat mertebesinde müşâhede eder¹.

Tevhid-i Sıfat, peygamberler silsilesinde Hz. İsa (a.s.) ile özdeşleştirilen "İseviyyet" makamıdır¹. Hz. İsa'nın "Rûhullah" lakabı bu mertebeyle bağlantılıdır¹. Bu mertebede zikir olarak "Ya Ahad" tavsiye edilir ve âlemi "Âlem-i Ceberrut"tur¹. Tevhid-i Sıfat, tevhid-i ef'âl ve tevhid-i esmâ'dan sonra gelen bir aşamadır ve tevhid-i zât'a giden yolda bir köprü vazifesi görür¹. Bu mertebede, âfakî mânâda tevhid idrakine doğru yol almaya devam edilir ve "Kelime-i Tevhid" zikri önemli bir yer tutar¹.

1. Kaynaklar
2. 1.Altı Peygamber, Cilt 5 — s. 31, 32, 38, 39, 40, 46
3. 2.Sıfat-ı Subutiyye [WIKI]

Hz. İsa'nın mucizeleri, onun peygamberliğinin en önemli delillerindendir ve Kur'an-ı Kerim'de açıkça zikredilmiştir¹. Bu mucizelerin başında babasız doğumu gelir. Hz. Âdem'in anasız-babasız yaratılması gibi, Hz. İsa'nın da babasız yaratılması, Allah'ın kudretinin bir göstergesidir ve bu durumu inkâr etmek Kur'an'ın şahitliğini yalanlamak anlamına gelir¹.

Diğer önemli mucizeleri arasında ölüleri diriltmesi ve doğuştan kör olanları ile abraş hastalarını iyileştirmesi yer alır. Bu mucizeler, "Allah'ın izniyle" gerçekleşir ve Hz. İsa'nın "Rûhullâh" vasfının bir tezahürüdür¹². Ayrıca, Hz. İsa'nın nemli topraktan kuş heykeli yapıp ona üflemesiyle Allah'ın izniyle kuş olması da onun mucizelerindendir¹.

Hz. İsa, insanlara evlerinde yediklerini ve biriktirdikleri şeyleri haber verme mucizesine de sahipti¹. Bu mucizeler, onun nübüvvet iddia ettiği dönemde Yahudileri aciz bırakmış ve bazılarını imana sevk etmiştir. Ancak, mucizeler gaye değil, delildir ve müminler delil getirilene iman etmişlerdir. Mucize istemek, Hakk'ın gücünü deneme sevdası olarak da görülebilir¹. Hz. İsa'ya bu mucizelerle birlikte Cebrail (a.s.) ile kuvvet verilmiştir¹.

1. Kaynaklar
2. 1.Altı Peygamber, Cilt 5 — s. 11, 25, 115, 123, 150
3. 2.K1, s. 131

"Altı Peygamber" kitabı, okuyucularını nefsaniyetin hevasından, zan ve hayalin tesirinden, gafletten soyunarak, saf bir gönül ve "Besmele" ile okumaya teşvik etmektedir¹. Bu yaklaşım, tasavvufi metinlerin doğru anlaşılması için temel bir ön koşuldur. Eser, ilahi ilhamlar ile yazılmış olup, Hakk ehlinin yazdığı kitaplar gibi, vahyin açılımı olan ilhamlarla kaleme alınmıştır¹. Kitabın içeriği, Kur'an-ı Kerim'in ve Hz. Muhammed'in hadislerinin ışığında, peygamberlerin manevi yaşantılarını ve mertebelerini açıklamayı hedefler¹. Özellikle Hz. İsa'nın "Ruhullah" mertebesi gibi konulara odaklanarak, dinî ilimlerin ve hikmetin derinliklerine inmektedir¹. Kitap, "Tarikat ve hakikat" mertebesi itibarıyla yazılmış olup, bu alanda bilgi edinmek isteyenler için faydalı bilgiler sunmaktadır¹. Yazar, kitabın manevi hasılatını Hz. Muhammed, Ehl-i Beyt, altı peygamber ve onların varislerinin ruhlarına hediye ederek, okuyucuları da bu hayır duaya ortak olmaya davet etmektedir¹. Bu durum, eserin sadece bilgi aktarımı değil, aynı zamanda manevi bir bağ kurma amacı taşıdığını da göstermektedir.

1. Kaynaklar
2. 1.Altı Peygamber, Cilt 5 — s. 4, 5, 10, 71, 114, 170

Peygamberlerin hayat hikâyeleri, tasavvufî bir bakış açısıyla ele alındığında, sâlik için derin mânevî faydalar sağlar. Öncelikle, bu hikâyeler "İrfan Mektebi"nde özetlenen Hakk yolcusunun aslına varabilmesi için geçirebileceği hususları daha iyi anlamasına yardımcı olur¹. Her bir peygamberin hayatı, kendi devrinin ve mertebesinin özelliklerini ve geçişlerini misallerle açıklayarak, sâlikin kendini tanıma yolunda büyük yararlar sağlar¹. Örneğin, Hz. İsa'nın hayatı ve seyri, sâlikin kendi bünyesinde mevcut olan "İseviyyet mertebesi"ni ortaya çıkarmak için bir çaba ve çalışmaya ihtiyaç olduğunu gösterir¹.

Bu hikâyeler, sadece tarihî anlatılar olarak kalmayıp, dünyaya yeni gelmiş kimselerin de kendi yaşantılarına göre eğitimini alarak yaşamaları gerekli hayat bölümleri ve hikâyeleridir¹. Sâlik, bu hâdiseleri kendi bünyesine aktarabildiği takdirde, hikâye onun o devremizdeki "bize ait malımız olan bir hikâye" haline gelir ve sâlik nakledici değil, o hikâyenin sahibi olur¹. Bu durum, sâlikin kendi mânevî yolculuğunu peygamberlerin tecrübeleriyle özdeşleştirmesine ve onlardan ilham alarak yolunu kısaltmasına olanak tanır¹.

Peygamberlerin hayatları, insanlık tarihinin geçirdiği evreleri temsil ederken, aynı zamanda bir sâlikin de kendi bünyesinde geçirmesi gereken mânevî aşamaları gösterir¹. Özellikle "Ulü'l-azm" peygamberler olan Âdem, Nûh, İbrâhim, Mûsa, Îsâ ve Muhammed (s.a.v.)'in hayat hikâyeleri, tefekkür ufuklarını genişletir, Cenâb-ı Hakk'a giden yolculukta kilometre taşları ve kervansaraylar oluşturur¹. Bu sayede sâlik, peygamberlerin yaşantılarından örnekler ve ilhamlar alarak faydalanma yoluna gider¹.

1. Kaynaklar
2. 1.Altı Peygamber — s. 2, 6, 7, 10