Kâria Sûresi 4. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'yevm' kelimesinin genellikle güneşin doğuşundan batışına kadar olan süreyi ifade ettiğini belirtir. Ancak Kur'an'da bazen mutlak bir zaman dilimi veya belirli bir olayla ilişkilendirilen bir dönem için de kullanıldığını, bu ayette ise kıyamet gününün dehşetini ve o gün yaşanacakları vurgulamak için kullanıldığını açıklar.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'yevm'in hem bilinen gündüz vaktini hem de mecazi olarak bir olayın vuku bulduğu zamanı ifade edebileceğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, 'o gün' ifadesiyle kıyametin şiddetini ve insanların o günkü halini tasvir eden özel bir zaman dilimine işaret eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'nâs' kelimesinin 'üns' kökünden geldiğini ve insanların birbirleriyle ünsiyet kurma, sosyalleşme özelliklerine işaret ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, kıyamet gününde bu sosyal bağların dağılacağını ve her bireyin kendi haliyle baş başa kalacağını ima eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'nâs' kavramının Kur'an'da genellikle 'insanlık' anlamında kullanıldığını ve bazen belirli bir topluluğu değil, tüm insan ırkını kapsadığını ifade eder. Bu ayette, kıyamet gününde tüm insanlığın yaşayacağı ortak bir durumu tasvir etmek için kullanılmıştır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ferâş' kelimesinin mecazi bir kullanım olduğunu ve pervanelerin ışığa doğru şuursuzca ve dağınık bir şekilde uçuşmasını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'insanların pervaneler gibi olması' ifadesi, kıyamet gününde insanların şaşkınlık, korku ve düzensizlik içinde sağa sola savrulacağını anlatır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ferâş'ın genellikle küçük, uçuşan böcekleri ifade ettiğini ve bu ayetteki kullanımının, insanların o günkü zayıflığını, dağınıklığını ve kontrolsüz hareketlerini benzetme yoluyla açıkladığını belirtir. Pervanelerin ateşe doğru bilinçsizce atılması gibi, insanların da kıyamet gününün dehşeti karşısında ne yapacaklarını bilemez bir halde olacaklarını vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'mebsûs' kelimesinin 'bess' kökünden geldiğini ve bir şeyin geniş bir alana yayılması, dağılması anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, pervanelerin belirli bir düzen içinde değil, her yöne doğru dağınık bir şekilde uçuşmasını tasvir ederek, insanların kıyamet günündeki şaşkın ve düzensiz halini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'mebsûs' kelimesinin 'dağıtılmış, saçılmış' anlamını taşıdığını ve bu bağlamda pervanelerin bir araya toplanmış değil, aksine her birinin ayrı ayrı ve düzensiz bir şekilde hareket ettiğini ifade ettiğini belirtir. Bu, kıyamet gününde insanların bireysel olarak dehşet içinde ve dağınık bir halde olacağını pekiştirir.