Hümeze Sûresi 4. Âyet

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'nebze' fiilinin bir şeyi değersiz görerek, önemsemeyerek atmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'leyünbezenne' ifadesi, bu atılmanın kesinliğini ve horlayıcı niteliğini pekiştiren te'kidli bir fiildir; sanki o kişi bir paçavra gibi fırlatılacaktır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nebz' kelimesinin bir şeyi arkaya atmak, terk etmek ve değersiz görmek manalarına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, cehenneme atılacak kişinin Allah katında hiçbir değerinin kalmadığını ve şiddetle oraya fırlatılacağını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'nebz' fiilinin genellikle bir şeyi küçümseyerek, hor görerek bir kenara atmak anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'leyünbezenne' fiili, cehenneme atılacak kişinin sadece fiziksel olarak atılmasını değil, aynı zamanda manevi olarak da aşağılanmasını ve dışlanmasını ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'Hutame'nin, içine atılan her şeyi kırıp geçiren, parçalayan bir yer olduğunu belirtir. Bu isim, cehennemin yakıcı ve yok edici gücünü mecazi olarak ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hatm' kökünün bir şeyi kırmak, parçalamak anlamına geldiğini ve 'Hutame'nin de içine atılan her şeyi kırıp geçiren, yok eden bir yer olduğunu açıklar. Bu, cehennemin sadece yakmakla kalmayıp, aynı zamanda madden ve manen yok edici bir güce sahip olduğunu vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'Hutame'nin, içine atılanları ezip geçen, kemiklerini dahi parçalayan bir cehennem tabakası olduğunu ifade eder. Bu, azabın şiddetini ve dehşetini tasvir eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'Hutame' kelimesinin, 'h-t-m' kökünden türeyen ve 'kırmak, parçalamak, ezmek' anlamlarını içeren bir isim olduğunu belirtir. Kur'an'da bu kelimenin cehennemin bir ismi olarak kullanılması, onun yakıcı ve yok edici gücünü, içine atılanları tamamen parçalayacak niteliğini vurgular.