Âl-i İmrân Sûresi 2. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Âl-i İmrân 2Cüz 3 · Sayfa 50

Âl-i İmrân Sûresi 2. Âyet

آل عمران

(A)llâhu lâ ilâhe illâ huve-lhayyu-lkayyûm(u)

Allah, kendisinden başka hiçbir ilah bulunmayandır. Diridir, kayyumdur.

Bu ayet, Allah'ın tevhidini ve O'nun mutlak varlığını, diriliğini ve her şeyi ayakta tutan gücünü vurgulayan temel kavramları içermektedir. Özellikle 'Allah', 'İlah', 'Hayy' ve 'Kayyûm' kelimeleri, O'nun eşsiz sıfatlarını ve evrendeki merkezi konumunu dilbilimsel ve semantik derinlikle ortaya koyar.

1ٱللَّهُe-l-h

Kök:أ ل ه—Varlığı zorunlu, tüm övgülere layık, ibadet edilen tek zatın özel ismidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Allah' isminin, 'el-İlah' kelimesinden türediğini ve tüm kemal sıfatlarını kendinde toplayan, ibadete layık tek varlığa mahsus bir isim olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, O'nun eşsiz ve benzersiz ilahlığını vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Allah' isminin, zat-ı vacibü'l-vücuda delalet eden özel bir isim olduğunu ve diğer isimlerin bu ismin sıfatları hükmünde olduğunu ifade eder. Ayetteki konumu, tevhidin temelini oluşturur.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'Allah' kavramının Kur'an'da mutlak ve aşkın Tanrı'yı ifade ettiğini, İslam öncesi Arap inancındaki 'ilah' kavramından farklı olarak, eşi ve benzeri olmayan, tek yaratıcı ve hükmedici varlık olduğunu vurgular. Ayetteki 'Lâ ilâhe illâ Hû' ifadesiyle bu mutlak tevhid pekiştirilir.

2إِلَـٰهَe-l-h

Kök:أ ل ه—İbadet edilen, tapınılan, kendisine yönelilen varlık demektir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ilah' kelimesinin 'ibadet edilen' anlamına geldiğini ve 'Allah' isminin de bu kökten türediğini belirtir. Ayetteki 'Lâ ilâhe illâ Hû' ifadesiyle, Allah'tan başka ibadete layık hiçbir varlığın olmadığı kesin bir dille ifade edilir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ilah' kelimesinin 'tapınılan' ve 'sığınılan' anlamlarını taşıdığını açıklar. Ayetteki nefy ve ispat (Lâ ilâhe illâ Hû) yapısı, Allah'ın tek mabud olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ilah' kelimesinin 'hayranlık duyulan, şaşılan, kendisine sığınılan' anlamlarına geldiğini ve bu özelliklerin ancak Allah'ta bulunduğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'tan başka hiçbir varlığın bu sıfatlara sahip olmadığı ve dolayısıyla ibadete layık olmadığı belirtilir.

3ٱلْحَىُّh-y-y

Kök:ح ي ي—Diri olan, hayat sahibi, ölümsüz ve ebedi varlık demektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Hayy' isminin, Allah için kullanıldığında, O'nun ezelî ve ebedî hayat sahibi olduğunu, ölümün ve yokluğun O'na arız olamayacağını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-Hayy' sıfatı, Allah'ın mutlak ve kesintisiz varlığını vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'Hayy' isminin, Allah'ın diri olduğunu, ilim, kudret, irade gibi sıfatlara sahip olduğunu ve bu sıfatların kaynağı olduğunu açıklar. Ayetteki bu sıfat, O'nun tüm evreni yönetme ve ayakta tutma gücünün temelini oluşturur.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'Hayy' isminin Kur'an'da Allah'ın zatî bir sıfatı olarak geçtiğini, O'nun ölümsüz ve her şeye hayat veren olduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-Hayy' sıfatı, Allah'ın varlığının sürekliliğini ve mutlaklığını pekiştirir.

4ٱلْقَيُّومُk-v-m

Kök:ق و م—Her şeyi ayakta tutan, yöneten, gözeten ve varlığını sürdüren demektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Kayyûm' isminin, 'kıyâm' kökünden türediğini ve Allah'ın kendi kendine kaim olduğunu, başkasına muhtaç olmadığını, aynı zamanda tüm varlıkları ayakta tutan, yöneten ve gözeten olduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bu sıfat, Allah'ın evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve idaresini gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'Kayyûm' isminin, Allah'ın her şeyi kendi başına idare ettiğini, hiçbir şeye muhtaç olmadığını ve tüm varlıkların varlığını O'na borçlu olduğunu açıklar. Ayetteki 'el-Kayyûm' sıfatı, 'el-Hayy' sıfatıyla birlikte, Allah'ın hem zatının diri olduğunu hem de bu dirilikle tüm evreni ayakta tuttuğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Kayyûm' isminin, Allah'ın varlıkları yarattıktan sonra onları kendi hallerine bırakmayıp sürekli olarak gözetip yönettiğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bu sıfat, Allah'ın aktif ve sürekli bir şekilde evrene müdahil olduğunu gösterir.

Âl-i İmrân Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

“Allah Teâlâ ki, ondan başka ilâh yoktur, hayy ve kayyum olan odur.” Yani “Elif, Lâm, Mîm” hükmünde olan Allah öyle bir Allah’ki bütün bu âlemleri meydana getirendir, İlâh yoktur,

O Allah Hayy ve Kayyum’dur. Bütün âlemler O’nun varlığı ile vardır, O’ndan başka ikinci bir varlık düşünülemez. Bütün varlıkta Cenâb-ı Hakk’ın zuhuru söz konusu ise bütün varlığın her zerresi hayat halinde demektir, gözle görülmeyen bir toz parçasının dahi kendince bir hayatı vardır, işte varlıktaki bütün hayat Cenâb-ı Hakk’ın Hayy isminden kaynaklanmaktadır. Kayyum bütün bu hayatın devamını sağlayandır, çünkü hayat sadece bir nefes değil ki, yaşansın bitsin, her an devam edendir.

Eserin tamamını oku