İçeriğe atla

İlim

✓ Onaylı

İlim (العلم), İslâm geleneğinde **bilgiyi** ifade eden geniş bir kavramdır. Yalnızca ezberlenmiş veriler değil, hem zâhirî (akıl ve nakil yoluyla) hem bâtınî (keşf ve ilham yoluyla) elde edilen bütün bilgilerin ortak adıdır.

Tanım

İlim (العلم), İslâm geleneğinde bilgiyi ifade eden geniş bir kavramdır. Yalnızca ezberlenmiş veriler değil, hem zâhirî (akıl ve nakil yoluyla) hem bâtınî (keşf ve ilham yoluyla) elde edilen bütün bilgilerin ortak adıdır. Tasavvuf ilmi mârifetten ayırır; ilim bilmek, mârifet ise tanımaktır.

Kur'ân ve İlim

Kur'ân-ı Kerîm bilgiyi merkezî bir değer olarak konumlandırır. İndirilen ilk emir: "İkra' bismi rabbike'llezî halak" — "Yaratan Rabb'inin adıyla oku" (Alâk 96/1).

İki Çizgi: Zâhir ve Bâtın

İslâmî ilim geleneği iki ana çizgide gelişir:

İki İlmin İlişkisi

Klasik tasavvuf bu iki ilmi karşıt değil birbirinin tamamlayıcısı olarak görür:

  • İlm-i zâhirsiz ilm-i bâtın → tehlikeli (sapkınlığa açık).
  • İlm-i bâtınsız ilm-i zâhir → kuru (haz vermeyen).

Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Zümer Sûresi
Zümer Sûresi

...alâ ilm " (" Bu bana ancak ilmim sayesinde verildi" der ): İlim, Cenâb-ı Hakk'ın yedi sıfâtından biridir; kuldaki ilim, bu sıfâtın o mahalldeki tecellîsinden ibârettir. Hiç kimsenin kendine âit müstakil...

Âyet 49

TB. Kelime-i Muhammediyye
TB. Kelime-i Muhammediyye

Terzibaba - Necdet Ardıç

...şıldı. Bu eşya olmasaydı O’nun ilmi de ortaya çıkmayacaktı. İlim maluma tabidir dediği budur. Ama bir de malum ilme tabidir, eğer ilim olmasaydı bu ortaya çıkmayacaktı. İşte ilm-i Zat’i maluma tabi değild...

Sayfa 139

Bilgiler

era
klasik
arabic
العلم
domain
tasavvuf
related_to
hikmet,irfan,marifet,ilm-i-ledun,kesf

Akademik Makale

Bilgi Haritasinda Gor