TB. Kelime-i Şîsiyye eserinin yapısı nasıldır, hangi bölümlere ayrılır?
Terzibaba'nın "Kelime-i Şîsiyye" eseri, Kelime-i Tevhîd'in derin mânâlarını ve mertebelerini açıklayan, tefekkür ağırlıklı bir yapıya sahiptir. Eser, Kelime-i Tevhîd'in inişini (nüzul), oluşumunu, yükselişini (uruc) ve bu yükseliş içinde kişinin "Hû"ya ulaşımını ele alır¹. Ayrıca, Kelime-i Tevhîd'in "Lâ ilâhe" kısmının nehiy (yasaklama) ve "illâ Allah" kısmının ispat olmak üzere iki ana bölüme ayrıldığını ve bu ayrımın 18000 âlemi bünyesinde topladığını belirtir². Eser, Kelime-i Tevhîd'in ayetlerdeki tanıtımını ve hadislerdeki dua mahiyetini de inceler³.
Detaylı cevap
Terzibaba'nın "Kelime-i Şîsiyye" eseri, özellikle Kelime-i Tevhîd'in tasavvufî mertebelerini ve mertebelerini açıklamak üzere kaleme alınmıştır. Eserin temel yapısı, Kelime-i Tevhîd'in inişini ve oluşumunu, ardından da kişinin bu kelime içinde yükselişini ve "Hû"ya ulaşımını mertebeli bir şekilde sunar¹. Bu yükseliş, on üçüncü mertebeye, yani "Allah" lafzının ikinci "lâm"ına "İseviyet Mertebesi" ile ulaşımı içerir⁴.
Eser, Kelime-i Tevhîd'i iki ana bölüme ayırır: "Lâ ilâhe" kısmı nehiy (yasaklama) ve "illâ Allah" kısmı ise ispat olarak ele alınır. Bu iki bölümün birleşimiyle 18 sayısına ulaşılır ve bu sayının 18000 âlemi bünyesinde topladığı ifade edilir². Bu, Kelime-i Tevhîd'in kâinatı kuşatan geniş mânâsını vurgular.
Terzibaba, eserinde Kelime-i Tevhîd'in lafzen (sözlü olarak) ve şuhuden (görerek, yaşayarak) söylenme mertebelerine değinir⁵. Kişinin Kelime-i Tevhîd'i hangi maksat ve niyetle ifade ederse, karşılığını o düzeyden göreceğini belirtir⁶. Ayrıca, eserde Kelime-i Tevhîd'in ayetlerdeki tanıtımı ile hadislerdeki dua mahiyeti arasındaki farklar da incelenir³. Eserin bir bölümü de "Kelime-i Risalet"e ayrılmıştır⁷. Terzibaba bu eseri, 2001 yılındaki Umre ziyaretleri esnasında Haremeyn'de tefekkür ağırlıklı bir süreçte oluşturmuş ve dönüşünde Tekirdağ'da ilavelerle tamamlamıştır⁸.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1Kelime-i Tevhîd, s. 394“Böylece Hakk Yolcusu'nda bütün ilahi isimlerin eserleri ve hükümleri ortaya çıktığında, o, hakikatiyle Hakk, sureti ve görünen yönüyle de halk oldu. Kendisinde ”Oku
- 2Kelime-i Tevhîd, s. 308“Böylece Hakk Yolcusu'nda bütün ilahi isimlerin eserleri ve hükümleri ortaya çıktığında, o, hakikatiyle Hakk, sureti ve görünen yönüyle de halk oldu. Kendisinde ”Oku
- 3Kelime-i Tevhîd, s. 628“Böylece Hakk Yolcusu'nda bütün ilahi isimlerin eserleri ve hükümleri ortaya çıktığında, o, hakikatiyle Hakk, sureti ve görünen yönüyle de halk oldu. Kendisinde ”Oku
- 4Kelime-i Tevhîd, s. 362“Böylece Hakk Yolcusu'nda bütün ilahi isimlerin eserleri ve hükümleri ortaya çıktığında, o, hakikatiyle Hakk, sureti ve görünen yönüyle de halk oldu. Kendisinde ”Oku
- 5Kelime-i Tevhîd, s. 455“Böylece Hakk Yolcusu'nda bütün ilahi isimlerin eserleri ve hükümleri ortaya çıktığında, o, hakikatiyle Hakk, sureti ve görünen yönüyle de halk oldu. Kendisinde ”Oku
- 6Kelime-i Tevhîd, s. 456“Böylece Hakk Yolcusu'nda bütün ilahi isimlerin eserleri ve hükümleri ortaya çıktığında, o, hakikatiyle Hakk, sureti ve görünen yönüyle de halk oldu. Kendisinde ”Oku
- 7Kelime-i Tevhîd, s. 393“Böylece Hakk Yolcusu'nda bütün ilahi isimlerin eserleri ve hükümleri ortaya çıktığında, o, hakikatiyle Hakk, sureti ve görünen yönüyle de halk oldu. Kendisinde ”Oku
- 8Terzi Baba (Cilt 1), s. 69“Sûre errahmân” ı en güzel şekilde ifade ettiği derin mânâları bu eserinde ele alıp, açıklamıştır. 10 – KELİME-İ TEVHİD Üstadımızın 2001 yılında Umre ziyaretleri”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
- Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2) eserinde Esmâ'ül Hüsnâ kavramı nasıl ele alınır?
- Mübârek Geceler eserinin yapısı nasıldır, hangi bölümlere ayrılır?
- Mir'at-ül İrfân ve Şerhi kitabı sâlik için hangi açıdan yol gösterir?
- Bendeki Terzi Babam (Cilt 2) kitabına göre Hâl ne anlam taşır?
- Necdet Divanı eserinin yapısı nasıldır, hangi bölümlere ayrılır?
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.