Hûd Sûresi 97. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Hûd 97Cüz 12 · Sayfa 232

Hûd Sûresi 97. Âyet

هود

İlâ fir'avne vemele-ihi fettebe'û emra fir'avn(e)(s) vemâ emru fir'avne biraşîd(in)

(96-97) Andolsun, biz Musa'yı ayetlerimizle ve apaçık bir mucize ile Firavun'a ve onun ileri gelen adamlarına peygamber gönderdik de ileri gelenler Firavun'un emrine uydular. Halbuki Firavun'un emri doğru değildi.

Bu ayet, Firavun ve erkanının Musa'ya karşı tutumunu ve Firavun'un emrinin akıbetini ele almaktadır. Anahtar kavramlar, Firavun'un liderliğini, halkının ona itaatini ve bu itaatin yanlışlığını dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.

1فِرْعَوْنَf-r-'-n

Kök:ف-ر-ع-ن—Mısır hükümdarlarına verilen unvan, özel isim olarak Firavun.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Firavun' kelimesinin Mısır krallarına verilen bir lakap olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, bu isim, Musa'ya karşı çıkan ve halkını saptıran belirli bir hükümdarı ifade eder. Onun emri, 'birashid' (sağduyulu) olmamasıyla nitelendirilmiştir, bu da onun yönetiminin zulüm ve sapkınlık üzerine kurulu olduğunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'Firavun' figürünün sadece tarihsel bir kraldan öte, ilahi otoriteye karşı çıkan ve kendini tanrılaştıran bir arketipi temsil ettiğini vurgular. Ayetteki 'emr-i Firavun' ifadesi, onun mutlak ve ilahi buyruklara aykırı olan otoritesini ve bu otoriteye itaatin yanlışlığını sembolize eder.

2مَلَإِي۟هِۦm-l-'-

Kök:م-ل-أ—Bir topluluğun ileri gelenleri, seçkinleri, danışmanları.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mele'' kelimesinin bir topluluğun ileri gelenleri, önde gelenleri ve danışmanları anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'melâihi' ifadesi, Firavun'un çevresindeki etkili ve sözü dinlenen kişileri, yani onun yönetim kadrosunu işaret eder. Bu kişiler, Firavun'un emrine uyarak onun zulmüne ortak olmuşlardır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'mele'' kelimesinin mecazi olarak, bir topluluğun göz dolduran, dikkat çeken ve sözü dinlenen kişileri için kullanıldığını belirtir. Ayette, Firavun'un 'mele''si, onun gücünü pekiştiren ve halkı üzerinde etkili olan elit zümreyi ifade eder. Onların Firavun'un emrine uyması, bu zümrenin de sapkınlığa iştirak ettiğini gösterir.

3فَٱتَّبَعُوٓا۟t-b-'-

Kök:ت-ب-ع—Bir şeyi takip etmek, peşinden gitmek, itaat etmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'itteba' fiilinin bir şeyi izlemek, peşinden gitmek ve ona uymak anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fettebe'û' ifadesi, Firavun'un halkının ve erkanının onun emirlerine kayıtsız şartsız itaat ettiğini, onun yolunu takip ettiğini gösterir. Bu itaat, onların kendi akıllarını kullanmaktan vazgeçip Firavun'un yanlış yönlendirmesine tabi olmalarını ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'itteba' fiilinin Kur'an'da genellikle bir liderin, bir yolun veya bir inancın peşinden gitme anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Firavun'un emrine 'ittiba' edilmesi, halkın bilinçsizce veya zorla onun sapkın yolunu benimsemesini ve bu durumun olumsuz sonuçlarını vurgular.

4أَمْرَ'-m-r

Kök:أ-م-ر—Emir, buyruk, iş, durum.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'emr' kelimesinin hem 'emir, buyruk' hem de 'iş, durum' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'emr-i Firavun' ifadesi, Firavun'un verdiği talimatları, hükümlerini ve genel olarak yönetim tarzını kapsar. Bu emirlerin 'birashid' olmaması, onların doğru, akla uygun ve hayırlı olmadığını gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'emr' kelimesinin geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve bağlama göre farklılık gösterdiğini ifade eder. Bu ayette 'emr-i Firavun', onun siyasi ve dini otoritesinin bir tezahürü olarak anlaşılmalıdır. Bu otorite, ilahi vahye ve sağduyuya aykırı olduğu için kınanmıştır.

5بِرَشِيدٍr-ş-d

Kök:ر-ش-د—Doğru yolda olan, akıllıca, sağduyulu.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'reşîd' kelimesinin doğru yolu bulan, akıllıca hareket eden ve doğru kararlar veren kişi veya şey için kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'mâ emru Firavne birashîd' ifadesi, Firavun'un emirlerinin ve yönetiminin doğru yoldan sapmış, akıldan ve hikmetten yoksun olduğunu vurgular. Bu, onun liderliğinin yanlışlığını ve halkını felakete sürüklediğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'rüşd' kavramının Kur'an'da genellikle doğru yolu bulma, olgunluk ve hikmetle hareket etme anlamında kullanıldığını belirtir. Firavun'un emrinin 'reşîd' olmaması, onun ilahi rehberlikten yoksun olduğunu, akıl ve sağduyuya aykırı davrandığını ve bu durumun onun ve halkının helakine yol açtığını semantik olarak güçlendirir.

Hûd Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

~~11.97~
اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَائِهٖ فَاتَّبَعُوا اَمْرَ فِرْعَوْنَ وَمَا اَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشٖيدٍ
~ ~ ~

11.97 - İlâ fir'avne ve meleihî fettebeû emra fir'avn, ve mâ emru fir'avne biraşîd.

Diyanet Meali:

11.97- (96-97) Andolsun, biz Mûsâ'yı ayetlerimizle ve apaçık bir mucize ile Firavun'a ve onun ileri gelen adamlarına peygamber gönderdik de ileri gelenler Firavun'un emrine uydular. Hâlbuki Firavun'un emri doğru değildi.

Elmalılı Hamdi Yazır Meali:

11.97- Fir’avn ve cemiyetine de bunlar, Fir’avn ’un emrine tabi' oldular, Fir'avn emri ise reşit değildir

Musa as’ın tebliğine uymamaları neticesinde Firavun’a uyan ileri gelenler kıyamette de arkasından gideceklerdir. Hem de ateşe doğru yürüyeceklerdir!

Bu ayeti nefsani kuvvetlerin kendi aralarında çekişmelerine benzetirsek; kalbe itaat etmemek ve her birinin kendi lezzetine yönelmesi diyebiliriz.

Firavun tevhidi biliyordu. Ama onu hal ve zevk olarak elde etmemişlerdi. Nefisleriyle bakiydi. Fenaya ulaşılmazsa hep nefiste kalınacak bir dünya yaşantısı olur.

Nefsin kötü halleri beden mülkünü ele geçirince zorba bir toplum haline gelir. Başkanı ise firavunlaşmış “heva” dır. N.M.
rtfSndPly*11.98*

----------------------

11- Hud Suresi- Ayet 98

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

TB. Kelime-i Mûseviyye