Nahl Sûresi 15. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): El-İsfehânî, 'el-ilka'' kelimesini bir şeyi bir yere atmak, bırakmak olarak açıklar. Ayetteki bağlamda ise Allah'ın dağları yeryüzüne sağlam bir şekilde yerleştirmesi, yaratması ve sabitlemesi anlamında kullanılmıştır ki bu, ilahi kudretin bir tecellisidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'elka' fiilinin mecazi olarak 'yaratmak' veya 'var etmek' anlamında kullanılabileceğini belirtir. Burada dağların yeryüzüne 'bırakılması' ifadesi, onların Allah tarafından yaratılıp sabitlenmesi manasına gelir ve yeryüzünün dengesini sağlamadaki rolünü vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'revâsî' kelimesini 'sabit ve sağlam dağlar' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, dağların yeryüzünün dengesini sağlayan, onu sarsılmaktan koruyan temel unsurlar olduğunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): El-İsfehânî, 'resâ' fiilinin bir şeyin sabit ve sağlam olması anlamına geldiğini belirtir. 'Revâsî' ise bu kökten türeyen ve yeryüzünü sabitleyen, geminin demir atması gibi onu yerinde tutan dağları ifade eder. Ayetteki bağlamda, dağların yeryüzünün istikrarındaki rolü vurgulanır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'dağ' kavramının sadece coğrafi bir unsur olmanın ötesinde, ilahi kudretin ve yaratılışın bir sembolü olduğunu belirtir. 'Revâsî' kelimesi, bu sembolik anlamı pekiştirerek, dağların yeryüzüne kazandırdığı sağlamlık ve dengeyi vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Es-Sicistânî, 'mâde yemîdu' fiilinin 'sallanmak, çalkalanmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'en temîde biküm' ifadesi, dağların varlığı sayesinde yeryüzünün insanları sarsmaması, dengede kalması amacını taşır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): El-Halebî, 'meyd' kelimesinin bir şeyin şiddetli bir şekilde sallanması ve dengesini kaybetmesi durumunu ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, dağların yeryüzünü bu tür bir sarsıntıdan koruyarak insan yaşamı için uygun bir ortam sağladığını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): El-İsfehânî, 'hidâyet' kelimesinin bir şeyi nazikçe doğru yola iletmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lealleküm tehtedûn' ifadesi, Allah'ın yarattığı yollar ve işaretler sayesinde insanların hem maddi (yön bulma) hem de manevi (doğru yolu bulma) anlamda hidayete ermelerini amaçladığını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hidâyet' kavramının Kur'an'da merkezi bir rol oynadığını ve hem fiziksel bir yol göstermeyi hem de manevi ve ahlaki rehberliği kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'tehtedûn' kelimesi, Allah'ın yarattığı doğal işaretlerin (nehirler, yollar, yıldızlar) insanlara hem dünyevi seyahatlerinde hem de hayatın anlamını bulmada yol gösterici olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'hidâyet' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve 'yol göstermek, doğruya iletmek, rehberlik etmek' gibi anlamları içerdiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın yeryüzünde yarattığı unsurların (yollar, nehirler) insanların hem fiziki olarak yönlerini bulmalarına hem de Allah'ın varlığına ve kudretine dair delillerle manevi bir hidayete ulaşmalarına vesile olduğunu ifade eder.