Tâhâ Sûresi 100. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'إعراض' (i'râd) kelimesini, bir şeyden yüz çevirmek, ondan uzaklaşmak ve onu terk etmek olarak açıklar. Ayetteki 'أَعْرَضَ' ifadesi, Kur'an'ın mesajından bilinçli bir şekilde yüz çevirme, onu kabul etmeme ve gereğini yapmama anlamını taşır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'أَعْرَضَ' fiilinin mecazi olarak bir şeyi terk etmek, ondan vazgeçmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın Kitabı'ndan yüz çevirmek, onun hükümlerini ve öğütlerini terk etmek, onlara sırt çevirmek demektir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'i'râd' kavramını, Allah'ın ayetlerine karşı kayıtsız kalma, onları görmezden gelme ve onlardan yüz çevirme olarak ele alır. Bu, sadece fiziksel bir uzaklaşma değil, aynı zamanda zihinsel ve manevi bir reddedişi ifade eder ki ayetteki 'أَعْرَضَ' tam da bu anlamı taşır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'حمل' (haml) kelimesinin hem maddi hem de manevi yükleri taşımak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'يَحْمِلُ' ifadesi, kıyamet günü günahların bir yük gibi omuzlanacağını, yani sorumluluğunun üstlenileceğini mecazi olarak ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'حمل' kelimesinin, bir şeyi sırtına almak, taşımak ve sorumluluğunu üstlenmek anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'يَحْمِلُ' fiili, Allah'ın Kitabı'ndan yüz çevirmenin bir sonucu olarak ortaya çıkan günahların, ahirette bir yük gibi taşınacağını vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'حمل' kavramının, bir şeyin ağırlığını üzerine almak ve onunla birlikte hareket etmek anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'يَحْمِلُ' fiili, günahların sadece işlenmekle kalmayıp, ahirette de kişiyi takip eden ve ona ağırlık veren bir yük haline geleceğini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'قيامة' (kıyâme) kelimesinin 'kalkmak, ayağa kalkmak' anlamındaki 'قام' (kâme) kökünden geldiğini ve insanların kabirlerinden kalkıp Allah'ın huzurunda duracakları günü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ' ifadesi, bu büyük hesap gününü açıkça işaret eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'قيامة' kelimesinin, insanların diriltilip hesap için ayağa kalkacakları zaman dilimi olduğunu açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın vahyinden yüz çevirmenin cezasının bu belirli günde gerçekleşeceğini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'kıyâme' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini ve ahiret inancının temelini oluşturduğunu belirtir. Bu gün, tüm amellerin karşılığının görüleceği, adaletin tecelli edeceği ve her bireyin kendi yükünü taşıyacağı gündür, ki ayet de bu bağlamda bir uyarı niteliğindedir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'وزر' (vizr) kelimesini günah, suç ve ağır yük olarak açıklar. Ayetteki 'وِزْرًا' ifadesi, Allah'ın Kitabı'ndan yüz çevirmenin sonucunda kazanılan günahların, ahirette kişiye ağır bir yük olacağını belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'وزر' kelimesinin asıl anlamının 'ağır yük' olduğunu ve bu yükün mecazi olarak günah ve sorumluluk için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'وِزْرًا' kelimesi, Allah'ın emirlerine uymamanın getireceği manevi ve uhrevi ağırlığı sembolize eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'وزر' kelimesinin, kişinin üzerine aldığı ve onu zorlayan her türlü yükü ifade ettiğini belirtir. Kur'an bağlamında ise bu, özellikle günahların ve isyanın getirdiği manevi ağırlığı ve sorumluluğu ifade eder ki ayetteki 'وِزْرًا' bu anlamda kullanılmıştır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'vizr' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'günah' ve 'sorumluluk' anlamlarında kullanıldığını, özellikle de başkasının yükünü taşımama ilkesiyle birlikte ele alındığında, her bireyin kendi günah yükünü taşıyacağını vurguladığını belirtir. Ayetteki 'وِزْرًا' bu bireysel sorumluluğu ve günahın ağırlığını ifade eder.