Nûr Sûresi 63. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nûr 63Cüz 18 · Sayfa 359

Nûr Sûresi 63. Âyet

النور

Lâ tec'alû du'âe-rrasûli beynekum kedu'â-i ba'dikum ba'dâ(an)(c) kad ya'lemu(A)llâhu-lleżîne yetesellelûne minkum livâżâ(en)(c) felyahżeri-lleżîne yuḣâlifûne ‘an emrihi en tusîbehum fitnetun ev yusîbehum ‘ażâbun elîm(un)

(Ey inananlar!) Peygamberin (sizi) çağırmasını aranızda birbirinizi çağırmanız gibi tutmayın. İçinizden biribirini siper ederek sıvışıp gidenleri Allah gerçekten bilir. Artık onun emrine muhalefet edenler, başlarına bir belanın gelmesinden veya elem dolu bir azaba uğramaktan sakınsınlar.

Nûr Suresi 63. ayet, Peygamber'e karşı takınılması gereken saygılı tutumu ve O'nun emirlerine muhalefetin sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'çağrı', 'gizlice ayrılma', 'muhalefet' ve 'fitne' gibi anahtar kavramlar üzerinden müminlere önemli mesajlar iletmektedir.

1دُعَآءَd-a-v

Kök:د ع و—Peygamber'in çağrısı, daveti veya O'na hitap şekli.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'دعاء' kelimesini 'bir şeyi kendine doğru çekmek, yöneltmek' olarak açıklar. Ayetteki 'دُعَآءَ الرَّسُولِ' ifadesi, Peygamber'in insanları dine davet etmesi veya müminlerin Peygamber'e hitap etme şekli olarak anlaşılır. Bu, sıradan bir çağırmadan farklı, saygı ve tazim gerektiren bir davettir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'دعاء' kelimesinin mecazi anlamlarına dikkat çeker. Ayetteki 'دُعَآءَ الرَّسُولِ' ifadesini, 'Peygamber'i ismiyle çağırmayın, 'Ey Allah'ın Resulü' gibi saygılı bir hitap kullanın' şeklinde yorumlar. Bu, Peygamber'e gösterilmesi gereken edebe vurgu yapar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'dua' kavramının Kur'an'daki geniş spektrumunu inceler. Bu ayetteki 'دعاء', sadece bir 'çağrı' değil, aynı zamanda 'davet' ve 'yakarma' anlamlarını da içerir. Peygamber'in çağrısı, ilahi bir davet niteliğindedir ve ona icabet etmek, sıradan bir karşılık vermekle aynı değildir.

2يَتَسَلَّلُونَs-l-l

Kök:س ل ل—Gizlice, fark ettirmeden, yavaşça ve sinsice bir yerden ayrılmak.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'تسلل' fiilini 'gizlice çıkmak, fark ettirmeden ayrılmak' olarak açıklar. Ayetteki 'يَتَسَلَّلُونَ مِنكُمْ لِوَاذًا' ifadesi, münafıkların veya zayıf imanlıların, Peygamber'in meclisinden veya cemaatten gizlice, birbirlerinin arkasına saklanarak ayrılmalarını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'سلّ' kökünün 'bir şeyi bir yerden çekip çıkarmak' anlamından hareketle, 'تسلل' fiilinin 'gizlice ve yavaşça ayrılmak' anlamını kazandığını belirtir. Ayetteki kullanımı, cemaatten veya Peygamber'in huzurundan izinsiz ve fark ettirmeden ayrılma eylemini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'تسلل' fiilinin 'gizlice ve hile ile ayrılma' anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, bu eylem, Peygamber'e ve cemaate karşı samimiyetsizliği ve itaatsizliği gösteren bir davranıştır.

3يُخَالِفُونَh-l-f

Kök:خ ل ف—Bir şeye karşı gelmek, aykırı hareket etmek, muhalefet etmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'خلف' kökünün 'bir şeyin arkasından gelmek' veya 'bir şeye zıt olmak' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'يُخَالِفُونَ' fiili, 'bir şeye aykırı davranmak, karşı gelmek' anlamındadır. Ayette, Peygamber'in emrine veya sünnetine aykırı hareket edenleri ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'مخالفة' kelimesini 'bir şeyin zıddına gitmek, ona aykırı olmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِۦٓ' ifadesi, Peygamber'in buyruğuna, yani Allah'ın emrine karşı gelmeyi, itaatsizlik etmeyi açıkça belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'muhalefet' kavramının Kur'an'daki kullanımını incelerken, bu fiilin sadece bir karşıtlık değil, aynı zamanda bir itaatsizlik ve başkaldırı anlamı taşıdığını vurgular. Ayetteki bağlamda, Peygamber'in otoritesine ve tebliğine karşı gelme eylemini ifade eder.

4فِتْنَةٌf-t-n

Kök:ف ت ن—İmtihan, deneme, bela, musibet, kargaşa, sapma veya şaşkınlık hali.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'فتنة' kelimesini 'imtihan, deneme' olarak açıklar. Ayetteki 'أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ' ifadesi, Peygamber'in emrine muhalefet edenlerin dünyada bir imtihan, bir bela veya bir kargaşa ile karşılaşabilecekleri anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'فتن' kökünün asıl anlamının 'altını ateşte eriterek saflığını anlamak' olduğunu belirtir. Buradan hareketle 'fitne', 'imtihan, deneme, bela, musibet, sapma' gibi anlamlara gelir. Ayetteki kullanımı, itaatsizliğin sonucu olarak ortaya çıkabilecek dünyevi sıkıntıları ve sapkınlıkları ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'fitne' kelimesinin 'imtihan, bela, azap, şaşkınlık, sapıklık' gibi birçok anlamı kapsadığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Peygamber'e muhalefetin hem dünyevi bir sıkıntıya hem de dini bir sapmaya yol açabileceği uyarısını içerir.

Nûr Sûresi

(Ey inananlar!) Peygamberin (sizi) çağırmasını aranızda birbirinizi çağırmanız gibi tutmayın. İçinizden biribirini siper ederek sıvışıp gidenleri Allah gerçekten bilir. Artık onun emrine muhalefet edenler, başlarına bir belânın gelmesinden veya elem dolu bir azaba uğramaktan sakınsınlar. (24/63)

Yine Mesnevi-i Şerif beytinde bu âyet hakkında;

2244. Vaktâki Hudâ kendinden suâl ve taleb ede, binâenaleyh kendi duasını nasıl reddeder?

Bu beyitlerde sûre-i Nûr’da vâki’ (Nûr, 24/63) ya’ni “Resûlün aranızda vâki’ olan duâsını ba’zınızın ba’zımza olan duâsı gibi addetmeyin!” âyet-i kerîmesine işâret buyrulur. Bu mertebeye muhakkikin hazarâtı “kurb-i ferâiz" derler. Bu mertebede fail Hak ve abd âlettir. Binâenaleyh onun duâsı Hakk’ın kendi duâsı olmuş olur.^[77]

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10