Furkân Sûresi 16. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şey (شيء) kelimesi, var olan veya var olabilecek her şeyi kapsar. Meşîet (مشيئة) ise, bir şeyi istemek, dilemek ve ona yönelmek anlamındadır. Ayetteki 'yeşâûne' ifadesi, cennet ehlinin sınırsız arzu ve isteklerinin Allah tarafından karşılanacağını, onların diledikleri her şeyin kendilerine verileceğini belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Arapçada 'şâe' fiili, 'istedi, diledi' anlamına gelir. Buradaki kullanım, cennetliklerin kendi iradeleriyle arzu ettikleri her şeye ulaşacaklarını, bu arzuların Allah tarafından gerçekleştirileceğini mecazi olarak ifade eder. Cennetin nimetlerinin bolluğuna ve çeşitliliğine işaret eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'meşîet' kavramı, genellikle Allah'ın mutlak iradesiyle ilişkilendirilir. Ancak bu ayetteki 'yeşâûne' ifadesi, cennet bağlamında, Allah'ın müminlere bahşettiği bir lütuf olarak, onların kendi arzularının gerçekleşmesini ifade eder. Bu, Allah'ın cömertliğinin ve cennetin mükâfatlandırma niteliğinin bir göstergesidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hulûd (خلود), bir şeyin uzun süre kalması veya hiç yok olmaması anlamına gelir. Cennet ve cehennem ehli için kullanıldığında, bu durumun sonsuzluğunu ve kesintisizliğini ifade eder. Ayetteki 'hâlidîn' kelimesi, cennetin geçici değil, ebedi bir ikametgâh olduğunu vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Hulûd, bir yerde sürekli kalmak demektir. Cennet ehlinin 'hâlidîn' olması, onların cennetten asla çıkarılmayacakları, orada sonsuza dek yaşayacakları anlamına gelir. Bu, müminlere verilen en büyük müjdelerden biridir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Hulûd kökünden türeyen kelimeler, Kur'an'da genellikle ahiret hayatının kalıcılığını ve sürekliliğini ifade etmek için kullanılır. 'Hâlidîn' kelimesi, cennetin mükafatının sadece geçici bir zevk değil, sonsuz bir mutluluk olduğunu semantik olarak pekiştirir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Va'd (وعد), hayır veya şer bir şeyin gerçekleşeceğine dair verilen sözdür. Kur'an'da Allah'a nispet edildiğinde, genellikle hayır ve müjde anlamında kullanılır ve kesinlikle gerçekleşeceği vurgulanır. Bu ayetteki 'va'den', Allah'ın cenneti ve içindeki nimetleri müminlere vaat ettiğini ve bu vaadin şaşmaz bir gerçek olduğunu belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Va'd, gelecekte bir şeyin olacağına dair haber vermektir. Allah'ın vaadi, asla bozulmayan, kesinlikle gerçekleşen bir sözdür. Ayetteki 'va'den' kelimesi, cennetin bir hayal değil, Allah'ın kudretiyle gerçekleşecek olan somut bir gerçeklik olduğunu ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'va'd' kavramı, Allah'ın ahit ve antlaşmalarının temelini oluşturur. Allah'ın vaadi, O'nun adaletinin ve güvenilirliğinin bir göstergesidir. Bu ayetteki 'va'den', cennetin sadece bir umut değil, Allah'ın kesin ve değişmez bir taahhüdü olduğunu vurgulayarak, müminlere güven ve huzur verir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Suâl (سؤال), bir şeyin istenmesi veya hakkında bilgi edinilmesidir. 'Mes'ûl' ise, sorulan, istenen veya talep edilen şey demektir. Ayetteki 'va'den mes'ûlen' ifadesi, bu vaadin Allah tarafından yerine getirilmesi beklenen, adeta kullar tarafından talep edilen bir hak gibi olduğunu, dolayısıyla Allah'ın bu vaadi mutlaka gerçekleştireceğini vurgular. Bu, vaadin kesinliğini pekiştirir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Mes'ûl kelimesi, 'sorulan, istenen' anlamındadır. Burada 'va'den mes'ûlen' terkibi, Allah'ın bu vaadi yerine getirmesinin, sanki kulların O'ndan bunu istemesi gibi bir zorunluluk taşıdığını ifade eder. Bu, Allah'ın vaadinin ne kadar kesin ve gerçekleşmesi kaçınılmaz olduğunu gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Mes'ûl, 'sorulmuş, talep edilmiş' demektir. Ayetteki bağlamda, bu vaadin Allah tarafından yerine getirilmesi gereken bir sorumluluk gibi olduğunu, O'nun bu vaadi gerçekleştireceğine dair hiçbir şüphe bulunmadığını ifade eder. Bu, Allah'ın vaadine olan güveni artırır ve cennetin kesinliğini vurgular.