Furkân Sûresi 57. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Furkân 57Cüz 19 · Sayfa 365

Furkân Sûresi 57. Âyet

الفرقان

Kul mâ es-elukum ‘aleyhi min ecrin illâ men şâe en yetteḣiże ilâ rabbihi sebîlâ(n)

De ki: "Ben buna karşılık sizden dileyen kimsenin, Rabbine giden yolu tutmasından başka herhangi bir ücret istemiyorum."

Bu ayet, peygamberin tebliğ karşılığında maddi bir karşılık beklemediğini, aksine insanların Allah'a giden bir yol tutmalarını arzu ettiğini vurgular. Anahtar kavramlar, ücret beklentisinin olmaması ve Allah'a giden yolun seçilmesi üzerine odaklanmıştır.

1أَجْرٍe-c-r

Kök:أ ج ر—Yapılan bir iş veya hizmet karşılığında verilen karşılık, ücret.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ecr' kelimesini bir işin karşılığı olarak verilen şey şeklinde tanımlar. Ayetteki bağlamda, peygamberin tebliğ görevi karşılığında dünyevi bir karşılık (ücret) talep etmediğini, bunun yerine manevi bir beklentisi olduğunu ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ecr'i 'sevap' ve 'karşılık' anlamlarında kullanır. Bu ayette ise peygamberin, tebliğ ettiği hakikatler için insanlardan dünyevi bir karşılık beklemediğini, aksine onların hidayetini arzuladığını belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ecr' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi mükafat veya dünyevi karşılık anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise peygamberin, tebliğ faaliyetinin dünyevi bir 'ecr' beklentisi taşımadığını, aksine ilahi rızaya uygun bir davranış olduğunu vurgular.

2شَآءَş-y-e

Kök:ش ي أ—İstemek, dilemek, irade etmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'şâe' fiilini bir şeyi irade etmek, dilemek olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, insanların kendi iradeleriyle Allah'a giden yolu seçme özgürlüğüne ve sorumluluğuna işaret eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'meşîet'i (şâe fiilinin masdarı) bir şeyi yapmaya veya yapmamaya karar vermek olarak tanımlar. Bu ayette, peygamberin insanlardan zorla bir şey istemediğini, aksine onların kendi istek ve iradeleriyle doğru yolu seçmelerini arzu ettiğini gösterir.

3يَتَّخِذَe-h-z

Kök:أ خ ذ—Edinmek, tutmak, benimsemek.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ittehaze' fiilini bir şeyi kendine almak, benimsemek anlamında kullanır. Ayetteki bağlamda, insanların Allah'a giden yolu sadece bilmekle kalmayıp, onu hayatlarına tatbik ederek benimsemeleri gerektiğini ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ittehaze' fiilinin 'almak, edinmek' anlamının yanı sıra, bir şeyi kendine yol kılmak, benimsemek manasına da geldiğini belirtir. Bu ayette, Allah'a ulaşmak için bir 'sebil'i (yolu) kendine edinme, onu takip etme eylemini vurgular.

4رَبِّهِۦr-b-b

Kök:ر ب ب—Terbiye eden, yetiştiren, sahip olan, efendi, ilah.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Rab' kelimesini, bir şeyi tedricen kemale erdiren, terbiye eden, sahip olan ve idare eden anlamlarında açıklar. Ayetteki 'Rabbine' ifadesi, insanların nihai dönüş yerinin ve kendisine yönelmeleri gereken yegane varlığın Allah olduğunu belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Ayetteki 'Rabbine' yöneliş, insanların yaratıcısı, yöneticisi ve terbiye edicisi olan Allah'a doğru bir istikameti benimsemeleri gerektiğini vurgular.

5سَبِيلًاs-b-l

Kök:س ب ل—Yol, yöntem, tarz.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'sebil' kelimesini 'yol' olarak açıklar. Ayetteki 'Rabbine doğru bir yol' ifadesi, Allah'a ulaşmanın, O'nun rızasını kazanmanın ve hidayete ermenin belirli bir yöntemi ve istikameti olduğunu mecazi olarak ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sebil'i hem maddi hem de manevi anlamda kullanılan 'yol' olarak tanımlar. Bu ayette, 'Rabbine doğru bir yol' ifadesi, Allah'ın emirlerine uyarak, O'nun rızasına uygun bir hayat sürerek O'na yaklaşma yolunu ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'sebil'in Kur'an'da genellikle 'doğru yol', 'Allah yolu' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, peygamberin insanlardan istediği şeyin, Allah'ın belirlediği hidayet yolunu benimsemeleri ve o yolda ilerlemeleri olduğunu vurgular.

Furkân Sûresi

“Kul mâ es-elukum aleyhi min ecrin illâ men şâe en yettehize ilâ rabbihi sebîlâ(n)” De ki: “Ben buna karşılık sizden dileyen kimsenin, Rabbine giden yolu tutmasından başka herhangi bir ücret istemiyorum.” (25/57)

Âyet rububiyet mertebesi âyetlerindendir.

Herkezin rabbine yolu yine kendinden geçer. Zâhir prototiplerimiz benzer maddi özellikleri (ateş, hava, su, toprak) aynı olsada batini özelliklerimiz yani esmâ terkiplerimiz ve rabbi hasslarımız farklılık gösterebilmektedir. Bu da “hulk” ahlak denilen özellk ile ortaya çıkmakta ve bunun kemâli takallukuresülûllah ve tahallukullah ile yani Resüllah’ın ve Allah c.c. ahlakı ile ahlaklanma ile kemal bulmaktadır.

Resüllulah s.a.v’in Hz. Aliye telkin ettiği Kelime-i Tevhid La ilâhe illâ Allah zikri bunun anahtarı ve öğretisidir.^[80]

Nasıl ki resülûllah efendimiz tebliğ ve uyarısı karşı hehangi bir ücret beklemez ise Hakk yolunu öğreten irfan ehlide kimseden ücret beklemezler, bunun karşılığı bizatihi Allah c.c. tarafındandır. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku