Furkân Sûresi 73. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'zikr' kelimesinin hem kalpteki bir şeyi hatırlama hem de dil ile anma anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'zukkirû' (edilgen) formu, onlara dışarıdan bir hatırlatma, bir öğüt verilmesi durumunu ifade eder. Ayetlerin tebliğ edilmesiyle meydana gelen bu hatırlatma, gafletten uyanmayı amaçlar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'da genellikle 'Allah'ı hatırlama, O'nun ayetlerini anma' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'zikr' ise, Allah'ın ayetlerinin insanlar tarafından onlara hatırlatılması, tebliğ edilmesi ve böylece onların dikkatlerinin bu ayetlere çekilmesi eylemini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'âyât' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda 'alametler, deliller' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette 'Rablerinin ayetleri' ifadesi, hem Kur'an'ın vahyedilen metinlerini hem de evrendeki yaratılış delillerini kapsayan geniş bir anlam taşır. Bunlar, insanı Allah'a yönelten işaretlerdir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ayet' kelimesinin 'açık alamet, delil, ibret' gibi anlamlara geldiğini vurgular. Ayetteki kullanımıyla 'Rablerinin ayetleri', Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini gösteren, aynı zamanda insanlara doğru yolu gösteren ilahi mesajları ifade eder. Bu ayetler, üzerinde düşünülmesi ve ibret alınması gereken şeylerdir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'harra' fiilinin 'yüksekten düşmek, yere kapanmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'lem yahirrû' ifadesi, ayetler kendilerine hatırlatıldığında, düşünmeden, idrak etmeden, körü körüne bir teslimiyetle yere kapanmamak, yani pasif bir şekilde kabul etmemek anlamındadır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'hurûr' fiilinin Kur'an'da genellikle secde etmek veya bir şeye düşmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ancak bu ayetteki olumsuz kullanımı, ayetler karşısında 'kör ve sağır' bir şekilde, yani idrak etmeden, düşünmeden, sorgulamadan boyun eğmemeyi, aksine bilinçli bir kabulü ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'samm' kelimesinin 'işitme yeteneğini kaybetmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'summen' ifadesi, mecazi olarak, Rablerinin ayetleri kendilerine hatırlatıldığında, bu ayetlerin anlamını idrak etmeye, onlardan öğüt almaya kapalı olmak, yani gerçeğe kulak tıkamak anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'samm' kelimesinin hem fiziksel sağırlık hem de mecazi olarak 'gerçeği işitmeye kapalı olma' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayetteki bağlamda, müminlerin ayetler karşısında 'sağır' gibi davranmayacakları, yani onların mesajını dikkatle dinleyip anlayacakları vurgulanır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'amâ' kelimesinin hem gözle görme yeteneğinin kaybı hem de kalp gözünün körlüğü, yani hakikati idrak edememe anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'umyen' ifadesi, Rablerinin ayetleri karşısında kör gibi davranmamak, yani onların delillerini görmezden gelmemek, hakikati idrak etmek anlamındadır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'amâ' kavramının Kur'an'da genellikle 'manevi körlük, hakikati görememe' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'umyen' ifadesi, müminlerin ayetler karşısında pasif bir şekilde, düşünmeden, idrak etmeden kör gibi davranmayacaklarını, aksine basiretli bir şekilde ayetlerin anlamını ve delillerini göreceklerini vurgular.