Veenceynâ-lleżîne âmenû vekânû yettekûn(e)
İman edip Allah'a karşı gelmekten sakınmakta olanları ise kurtardık.
İman edip Allah'a karşı gelmekten sakınanları da kurtardık.
Neml Suresi 53. ayet, inananların ve takva sahiplerinin kurtuluşunu vurgulamaktadır. Ayet, 'kurtarma', 'iman etme' ve 'sakınma' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi müdahale ve insan sorumluluğu arasındaki ilişkiyi dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Necât (نجاة) kelimesi, bir şeyden kurtulmak, selamet bulmak anlamına gelir. Ayetteki 'encaynâ' (أنجينا) fiili, Allah'ın birini tehlikeden, sıkıntıdan veya azaptan kurtarması, onu güvenli bir yere çıkarması anlamındadır. Burada, inananların ve takva sahiplerinin helaktan kurtarılmasına işaret eder.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Enceynâ (أنجينا) ifadesi, 'halas ettik, kurtardık' demektir. Bu ayette, Allah'ın iman edenleri ve sakınanları, helak olan kavimlerin akıbetinden koruyarak onlara kurtuluş bahşettiğini mecazi bir anlatımla ifade eder.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Necât kavramı, Kur'an'da genellikle ilahi bir müdahale sonucu elde edilen kurtuluşu ifade eder. Bu ayetteki 'encaynâ' fiili, Allah'ın aktif olarak inananları ve takva sahiplerini, dünyevi felaketlerden veya uhrevi azaptan koruyarak onlara bir çıkış yolu göstermesini, bir tür 'kurtarıcı eylem'ini vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İman (إيمان), emn (أمن) kökünden gelir ve güvenmek, tasdik etmek, kalben inanmak anlamına gelir. Ayetteki 'âmenû' (آمنوا) fiili, Allah'a ve O'nun peygamberlerine inanmış, bu inancı kalplerine yerleştirmiş kimseleri ifade eder. Bu, sadece sözlü bir ikrar değil, aynı zamanda kalbi bir tasdiktir.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): İman, lügatte tasdik ve emniyet vermek demektir. Şer'an ise, Peygamber'in Allah katından getirdiği şeyleri kalben tasdik edip dil ile ikrar etmektir. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, bu tasdik ve ikrarı gerçekleştiren, dolayısıyla Allah'ın vaadine güvenen kişileri tanımlar.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İman, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda bir 'güven' ve 'teslimiyet' eylemidir. 'Âmenû' fiili, Allah'a tam bir güvenle teslim olan, O'nun emirlerine uymayı kabul eden ve bu sayede bir tür 'güvenlik' (emn) hissine ulaşan kişileri ifade eder. Bu ayette, kurtuluşun temel şartlarından biri olarak sunulur.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Takva (تقوى), vikaye (وقاية) kökünden gelir ve bir şeyi korumak, sakınmak, kendini tehlikeden muhafaza etmek anlamına gelir. Ayetteki 'yettekûne' (يتقون) fiili, Allah'ın azabından sakınmak, O'nun emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak kendini korumak demektir. Bu, Allah'a karşı duyulan saygı ve korkuyla birlikte gelen bir sorumluluk bilincidir.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Takva, Allah'ın azabından sakınmak için O'na itaat etmektir. 'Yettekûne' fiili, Allah'ın emirlerini yerine getirip yasaklarından kaçınarak kendilerini azaptan koruyan, bu bilinci sürekli canlı tutan kimseleri ifade eder. Bu, sadece bir anlık bir eylem değil, sürekli bir yaşam biçimidir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Takva, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir; Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek, O'nun rızasını kazanmak için çaba göstermek ve günahlardan uzak durmaktır. 'Yettekûne' fiili, bu sorumluluk bilincini sürekli taşıyan, Allah'ın hududunu aşmaktan sakınan ve bu sayede ilahi korumaya layık görülen kişileri tanımlar.
Neml Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَتَأْتُونَ الْفَاحِشَةَ وَأَنْتُمْ
تُبْصِرُونَ
(Ve lûtan iz kâle li kavmihi ete’tünel fâhişete ve entüm tübsırune)