Âl-i İmrân Sûresi 103. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Âl-i İmrân 103Cüz 4 · Sayfa 63

Âl-i İmrân Sûresi 103. Âyet

آل عمران

Va'tesimû bihabli(A)llâhi cemî'an velâ teferrakû(c) veżkurû ni'meta(A)llâhi ‘aleykum iż kuntum a'dâen feellefe beyne kulûbikum feasbahtum bini'metihi iḣvânen vekuntum ‘alâ şefâhufratin mine-nnâri feenkażekum minhâ(c) keżâlike yubeyyinu(A)llâhu lekum âyâtihi le'allekum tehtedûn(e)

Hep birlikte Allah'ın ipine (Kur'an'a) sımsıkı sarılın. Parçalanıp bölünmeyin. Allah'ın size olan nimetini hatırlayın. Hani sizler birbirinize düşmanlar idiniz de O, kalplerinizi birleştirmişti. İşte O'nun bu nimeti sayesinde kardeşler olmuştunuz. Yine siz, bir ateş çukurunun tam kenarında idiniz de O sizi oradan kurtarmıştı. İşte Allah size ayetlerini böyle apaçık bildiriyor ki doğru yola eresiniz.

Bu ayet, Müslümanlara birlik ve beraberliğin önemini vurgularken, Allah'ın lütfuyla düşmanlıktan kardeşliğe geçişlerini ve cehennemden kurtuluşlarını hatırlatmaktadır. Anahtar kavramlar, bu dönüşümün ve ilahi rehberliğin temel unsurlarını dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.

1وَٱعْتَصِمُوا۟a-s-m

Kök:ع ص م—Allah'ın ipine sımsıkı sarılmak, ona tutunmak ve korunmak anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ı'tisâm' kelimesini, bir şeye tutunarak ondan korunmak ve sakınmak olarak açıklar. Ayetteki 'Allah'ın ipine sarılmak' ifadesi, Allah'ın dinine, kitabına veya peygamberine tutunarak ayrılıktan ve sapkınlıktan korunmayı ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ı'tasam' fiilini 'tutundu, sarıldı' anlamında kullanır ve bu bağlamda mecazi olarak Allah'ın emrine, dinine veya ahdine sarılmayı ifade ettiğini belirtir. Bu, bir nevi sığınma ve güven arayışıdır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ı'tisâm' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a sığınma ve O'nun rehberliğine tam teslimiyet anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, Müslümanların birliğini sağlamak ve ayrılıktan kaçınmak için Allah'ın dinine topluca sarılmaları gerektiği vurgulanır.

2بِحَبْلِh-b-l

Kök:ح ب ل—Allah'ın dini, ahdi, Kur'an'ı veya cemaati gibi, insanları Allah'a bağlayan şeye mecazi olarak verilen isimdir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'hablullah' ifadesini 'Allah'ın ahdi' veya 'Allah'ın dini' olarak tefsir eder. Bu ayette, Müslümanların bu ahde veya dine sımsıkı sarılarak birliklerini korumaları gerektiği anlatılır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'habl' kelimesinin aslen ip anlamına geldiğini, ancak mecazi olarak 'ahd' (sözleşme) ve 'vesile' (aracı) anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Hablullah' ise, Allah'ın insanlarla olan ahdi veya insanları Allah'a ulaştıran vesile, yani Kur'an veya İslam dini olarak açıklanır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'habl' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, ancak 'hablullah' terkibinde Allah'ın dinine, Kur'an'ına veya cemaatine işaret ettiğini vurgular. Bu, Müslümanların birliğini sağlayan ve onları Allah'a bağlayan ortak bir değerdir.

3تَفَرَّقُوا۟f-r-q

Kök:ف ر ق—Bölünmek, ayrılmak, dağılmak ve ihtilafa düşmek anlamına gelir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'teferruk' kelimesini 'ayrılık, dağılma' olarak açıklar. Ayetteki yasaklama, Müslümanların dinî veya dünyevî konularda parçalanarak güçlerini kaybetmelerini engellemeyi amaçlar.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'fark' kökünden türeyen 'teferruk' kelimesinin, bir şeyin parçalara ayrılması ve birbirinden uzaklaşması anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, Müslümanların inanç ve amel birliğini bozarak farklı gruplara ayrılmaları yasaklanmaktadır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'teferruk' kavramının genellikle 'şirk' ve 'küfür' ile ilişkilendirildiğini, çünkü ayrılığın Allah'ın birliğine karşı bir tutum olduğunu belirtir. Bu ayette ise, Müslümanların kendi aralarındaki ayrılıkları terk ederek birleşmeleri emredilir.

4أَعْدَآءًa-d-w

Kök:ع د و—Düşmanlar, birbirine karşı kin ve nefret besleyen kimseler anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'adüv' kelimesini, bir şeye karşı çıkan, ona muhalefet eden ve düşmanlık besleyen kişi olarak tanımlar. Ayetteki 'düşmandınız' ifadesi, İslam öncesi dönemde Medine'deki Evs ve Hazrec kabileleri arasındaki derin düşmanlığı ve çatışmayı anlatır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'adüv' kelimesinin, bir şeye karşı duran ve ona zarar vermeye çalışan kimse olduğunu belirtir. Ayet, Allah'ın nimetiyle bu düşmanlığın nasıl kardeşliğe dönüştüğünü vurgular.

5فَأَلَّفَe-l-f

Kök:أ ل ف—Kalpleri birleştirmek, uzlaştırmak, aralarında sevgi ve uyum sağlamak anlamına gelir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ellefe' fiilini 'birleştirdi, uzlaştırdı' olarak açıklar. Bu ayette, Allah'ın, İslam öncesi düşman olan kalpleri İslam sayesinde birleştirerek aralarında sevgi ve muhabbet oluşturduğunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ülfe' kelimesinin, iki veya daha fazla şeyin bir araya gelmesi ve uyum içinde olması anlamına geldiğini belirtir. 'Te'lîf' ise, bu uyumu sağlamak, kalpleri birleştirmek demektir. Ayet, Allah'ın lütfuyla düşmanlıkların nasıl kardeşliğe dönüştüğünü gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'te'lîf' fiilinin Kur'an'da özellikle kalplerin birleştirilmesi bağlamında kullanıldığını ve bunun ilahi bir lütuf olduğunu vurgular. Bu, sadece dışsal bir birleşme değil, aynı zamanda içsel bir uyum ve sevgi halidir.

6إِخْوَٰنًاe-h-v

Kök:أ خ و—Kardeşler, birbirine sevgi ve bağlılıkla bağlı olan kimseler anlamına gelir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ihvân' kelimesini 'kardeşler' olarak açıklar ve bu bağlamda din kardeşliğini ifade ettiğini belirtir. İslam'ın, kan bağı olmaksızın insanları manevi bir kardeşlik bağıyla birleştirdiğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ah' kelimesinin aslen kan kardeşliğini ifade ettiğini, ancak mecazi olarak din, meslek veya dostluk gibi ortak bir paydada buluşan kişileri de kapsadığını belirtir. Ayetteki 'ihvân' ifadesi, İslam'ın getirdiği manevi kardeşliği vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'uhuvvet' kavramının Kur'an'da sadece biyolojik kardeşliği değil, aynı zamanda inanç ve dava birliğine dayalı toplumsal bir kardeşliği ifade ettiğini belirtir. Bu ayet, İslam'ın toplumsal yapıyı nasıl dönüştürdüğünün en güzel örneklerinden biridir.

Âl-i İmrân Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(103) (Va'tasımu Bihablillâhi cemiy'an ve lâ teferreku* vezküru nı'metAllahi aleyküm iz küntüm a'daen feellefe beyne kulubiküm feasbahtüm Bi nı'metiHİ ıhvana* ve küntüm alâ şefahufratin minennari feenkazeküm minha* kezâlike yübeyyinullahu leküm ÂyâtiHİ lealleküm tehtedun;)

“Hep birlikte Allah'ın ipine (kitabına, dinine) sımsıkı sarılın. Parçalanıp ayrılmayın. Allah'ın üzerinizdeki nimetini düşünün. Hani siz birbirinize düşmanlar idiniz de, O, kalplerinizi birleştirmişti. İşte O'nun (bu) nimeti sayesinde kardeşler olmuştunuz. Yine siz, bir ateş çukurunun tam kenarında iken oradan da sizi O kurtarmıştı. İşte Allah size âyetlerini böyle apaçık bildiriyor ki, doğru yola eresiniz.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(7)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6 Zümer Sûresi Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12 Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi A'yân-ı Sâbite Namaz Sûreleri (Cilt 2)Yûsuf Sûresi