Âl-i İmrân Sûresi 117. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Âl-i İmrân 117Cüz 4 · Sayfa 65

Âl-i İmrân Sûresi 117. Âyet

آل عمران

Meśelu mâ yunfikûne fî hâżihi-lhayâti-ddunyâ kemeśeli rîhin fîhâ sirrun asâbet harśe kavmin zalemû enfusehum feehleket(hu)(c) vemâ zalemehumu(A)llâhu velâkin enfusehum yazlimûn(e)

Onların bu dünya hayatında harcadıkları malların durumu, kendilerine zulmeden bir topluluğun ekinlerini vurup mahveden kavurucu ve soğuk bir rüzgarın durumu gibidir. Allah, onlara zulmetmedi. Fakat onlar kendi kendilerine zulmediyorlar.

Bu ayet, dünya hayatında yapılan harcamaların akıbetini, kendilerine zulmedenlerin ekinlerini helak eden soğuk bir rüzgara benzeterek metaforik bir dille anlatmaktadır. Anahtar kavramlar, infakın niteliğini, zulmün mahiyetini ve helakın sonucunu dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.

1يُنفِقُونَn-f-q

Kök:ن ف ق—Bu ayette, Allah yolunda veya hayır işlerinde harcama yapmak anlamında kullanılmıştır, ancak burada olumsuz bir bağlamda, faydasız ve karşılıksız kalacak harcamaları ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'infak' kelimesinin kök anlamının 'tükenmek, bitmek' olduğunu belirtir. Malın elden çıkması, harcanması anlamına gelir. Ayetteki bağlamda ise, dünya hayatında yapılan, ancak ahirette bir karşılığı olmayacak harcamaları ifade eder, zira bu harcamalar iman eksikliği veya riya gibi sebeplerle değersizleşmiştir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'infak'ı 'harcamak' olarak açıklar. Ayetteki 'mâ yünfikûne' ifadesi, münafıkların veya kâfirlerin dünya hayatındaki harcamalarını mecazi olarak, bir fayda sağlamayacak eylemler olarak nitelendirir. Bu harcamalar, görünüşte iyi olsa da, niyet ve inanç eksikliği nedeniyle ahirette bir karşılık bulamayacaktır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'infak' kavramının Kur'an'da genellikle 'Allah yolunda harcama' anlamında kullanıldığını, ancak bazı durumlarda genel 'harcama' anlamını da taşıdığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, 'infak'ın dinî ve ahlaki değerden yoksun bir eylem olarak tasvir edildiği, dolayısıyla ahirette bir karşılığı olmayacak bir harcama biçimi olduğunu vurgular.

2صِرٌّs-r-r

Kök:ص ر ر—Bu ayette, ekinleri kavurup yok eden şiddetli soğuk veya dondurucu rüzgar anlamında kullanılmıştır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'sırr' kelimesini 'şiddetli soğuk' veya 'dondurucu rüzgar' olarak açıklar. Ayetteki 'rîhin fîhâ sırr' ifadesi, bu rüzgarın ekinleri helak edici, yakıcı ve dondurucu özelliğini vurgular. Bu, dünya hayatındaki faydasız amellerin ahiretteki karşılığının da aynı şekilde yok edici olacağına işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sırr'ın 'şiddetli soğuk' ve 'gürültülü ses' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda ise, ekinleri mahveden, dondurucu ve kavurucu soğuk rüzgar anlamında kullanılmıştır. Bu, dünya hayatındaki amellerin, tıpkı bu rüzgarın ekinleri yok etmesi gibi, ahirette de bir karşılık bulamayacağını sembolize eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'sırr' kelimesinin 'şiddetli soğuk' ve 'ekinleri yakan rüzgar' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, münafıkların amellerinin, bu rüzgarın ekinleri yakıp yok etmesi gibi, hiçbir fayda sağlamayacağını ve boşa gideceğini mecazi olarak anlatır.

3أَصَابَتْs-w-b

Kök:ص و ب—Bu ayette, bir şeye isabet etmek, ona ulaşmak ve onu etkilemek anlamında kullanılmıştır, özellikle burada olumsuz bir etkiyi, yani helak etmeyi ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'asâbet' kelimesinin 'ulaşmak, isabet etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'asâbet harse kavmin' ifadesi, rüzgarın ekinlere ulaşarak onları etkilemesini ve mahvetmesini mecazi olarak anlatır. Bu, dünya hayatındaki amellerin, kötü niyet veya inançsızlık sebebiyle nasıl bir felaketle sonuçlanacağını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'isabet'in bir şeyin hedefine ulaşması veya bir şeye denk gelmesi anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda ise, soğuk rüzgarın ekinlere isabet ederek onları helak etmesi, münafıkların amellerinin de aynı şekilde bir felaketle sonuçlanacağını ve boşa gideceğini sembolize eder.

4ظَلَمُواz-l-m

Kök:ظ ل م—Bu ayette, haksızlık etmek, zulmetmek ve özellikle kendilerine zulmetmek, yani kendilerine zarar vermek anlamında kullanılmıştır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'zulm' kelimesinin 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak' veya 'haksızlık etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'zalemû enfusehum' ifadesi, kişilerin Allah'a şirk koşmak, inkâr etmek veya günah işlemek suretiyle aslında kendi kendilerine zarar verdiklerini, kendilerini helake sürüklediklerini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'zulm'ü 'bir şeyi yerinden saptırmak, haksızlık etmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'zalemû enfusehum' ifadesi, insanların Allah'ın emirlerine uymayarak, kendi nefislerine karşı haksızlık ettiklerini ve bu durumun onların amellerini değersiz kıldığını açıklar. Bu, amellerin kabulü için doğru inanç ve niyetin önemini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'zulm' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak temelinde 'sınırları aşma, haksızlık etme' anlamının yattığını belirtir. 'Nefse zulmetmek' ise, kişinin Allah'a karşı gelerek veya günah işleyerek kendi ruhsal ve ahiretsel geleceğine zarar vermesi anlamına gelir. Bu ayetteki kullanım, dünya hayatındaki amellerin, zulümle birleştiğinde nasıl bir felaketle sonuçlanacağını gösterir.

5فَأَهْلَكَتْهُh-l-k

Kök:ه ل ك—Bu ayette, bir şeyi tamamen yok etmek, mahvetmek ve işe yaramaz hale getirmek anlamında kullanılmıştır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'helak' kelimesinin 'bir şeyin tamamen yok olması, işe yaramaz hale gelmesi' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'fe ehleket-hu' ifadesi, soğuk rüzgarın ekinleri tamamen yok etmesini, yani onları hasat edilemez ve faydasız hale getirmesini anlatır. Bu, dünya hayatındaki faydasız amellerin ahiretteki karşılığının da aynı şekilde yokluk ve değersizlik olacağına işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'helak'ın 'bir şeyin varlığının sona ermesi, yok olması' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda ise, rüzgarın ekinleri helak etmesi, onların tamamen mahvolması ve hiçbir fayda sağlamaması demektir. Bu, münafıkların amellerinin de ahirette hiçbir karşılık bulamayacağını ve boşa gideceğini sembolize eder.

Âl-i İmrân Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(117) (Meselü mâ yünfikûne fiy hazihil hayatid dünya kemeseli rîhın fîha sırrun esabet harse kavmin zalemû enfüsehüm fe ehlekethu, ve mâ zalemehümullahu ve lâkin enfüsehüm yazlimân;)

“Onların bu dünya hayatında harcadıklarının durumu, kendilerine zulmeden bir topluluğun ekinlerini vurup da mahveden kavurucu ve soğuk bir rüzgarın hali gibidir. Allah onlara zulmetmedi. Fakat kendileri, kendilerine zulmediyorlar.”

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً

مِنْ دُونِكُمْ لا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُمْ قَدْ

بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفَى صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ

قَدْ بَيْنَا لَكُمُ الآيَاتِ إِنْ كُنتُمْ تَعْقِلُونَ

(118-) (Ya eyyühellezîne âmenu lâ tettehızu bitaneten min duniküm lâ ye'luneküm habalen, veddu mâ anittüm* kad bedetil bağdaü min efvahihim* ve mâ tuhfî suduruhüm ekber* kad beyyennâ lekümül Âyâti in küntüm ta'kılun;)

“Ey imân edenler! Kendi dışınızdakilerden sırdaş edinmeyin. Çünkü onlar size fenalık etmekten asla geri kalmazlar, hep sıkıntıya düşmenizi isterler. Kin ve düşmanlıkları ağızlarından taşmaktadır. Kalplerinde gizledikleri ise daha büyüktür. Düşünürseniz, biz size Âyetleri açıkladık.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(3)

Zümer Sûresi Enbiyâ Sûresi TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye