Âl-i İmrân Sûresi 146. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Katl (قتل) kelimesi, bir canı bedenden ayırmak anlamına gelir. 'Kıtâl' (قتال) ve 'mukâtele' (مقاتلة) ise iki tarafın birbirini öldürmeye çalışmasıdır. Ayetteki 'kâtele' (قاتل) fiili, peygamberlerin yanında yer alan müminlerin düşmanla fiilen savaştığını, onlara karşı mücadele ettiğini belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Katl (قتل) kelimesi, mecazi olarak da kullanılsa da, bu ayetteki 'kâtele' (قاتل) fiili, doğrudan savaşma ve çarpışma eylemini ifade eder. Peygamberlerle birlikte düşmana karşı durmayı ve onlarla mücadele etmeyi anlatır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Rabb (رب) kelimesi, terbiye eden, yetiştiren, sahip olan anlamlarına gelir. 'Rabbânî' (ربّاني) ve 'ribbî' (ربّي) kelimeleri ise Rabbe nispet edilen, O'nun terbiyesinden geçmiş, ilim ve hikmet sahibi kimseler için kullanılır. Ayetteki 'ribbiyyûn' (ربّيون), peygamberlerle birlikte savaşan, Rablerine tam bir bağlılık ve teslimiyet içinde olan, ilim ve takva sahibi büyük toplulukları ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Ribbiyyûn (ربّيون) kelimesi, 'rabbânî' (ربّاني) kelimesiyle aynı kökten gelir ve Rabbe bağlı, O'nun yolunda sebat eden, ilim ve hikmet sahibi kimseleri ifade eder. Bu ayette, peygamberlerin yanında yer alan ve Allah yolunda mücadele eden, Rablerine tam bir teslimiyetle bağlı olan büyük toplulukları tanımlar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Rab (رب) kavramı, Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici, terbiye edici ve hükümran vasıflarını ifade eder. 'Ribbiyyûn' (ربّيون) ise bu Rabbe tam anlamıyla teslim olmuş, O'nun öğretileriyle terbiye edilmiş, O'nun yolunda sebat eden ve O'na itaat eden kimseleri belirtir. Ayette, bu kişiler peygamberlerin en sadık takipçileri olarak tasvir edilir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vehen (وهن) kelimesi, bedende veya işte zayıflık ve gevşeklik anlamına gelir. Ayetteki 'mâ vehenû' (ما وهنوا) ifadesi, Allah yolunda başlarına gelen musibetler ve zorluklar karşısında onların ne bedenlerinin zayıfladığını ne de azimlerinin kırıldığını, aksine metanetlerini koruduklarını belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Vehen (وهن), hem fiziksel hem de manevi zayıflığı ifade eder. Bu ayette, müminlerin Allah yolunda karşılaştıkları sıkıntılar karşısında ruhsal olarak gevşememeleri, azimlerini ve kararlılıklarını yitirmemeleri anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Da'f (ضعف) kelimesi, bir şeyin gücünün azalması, zayıflaması demektir. 'Mâ da'ufû' (ما ضعفوا) ifadesi, müminlerin Allah yolunda karşılaştıkları zorluklar nedeniyle fiziksel olarak veya irade bakımından güçsüz düşmediklerini, aksine dirençlerini koruduklarını gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Da'f (ضعف), genellikle bedensel zayıflık veya bir işi yapmaya gücünün yetmemesi durumunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, müminlerin savaşın getirdiği yorgunluk ve sıkıntılara rağmen fiziksel olarak zayıf düşmediklerini, mücadele azimlerini kaybetmediklerini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kevn (كون) kelimesi, var olmak, olmak anlamındadır. 'İstekâne' (استكان) fiili ise, zillet ve boyun eğme anlamında kullanılır. Ayetteki 'mâ istekânû' (ما استكانوا) ifadesi, müminlerin düşmanlarına veya karşılaştıkları zorluklara karşı boyun eğmediklerini, teslim olmadıklarını, aksine izzetlerini koruduklarını ve direndiklerini belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): İstekâne (استكان), zillet ve acizlikten dolayı boyun eğmek, alçalmak demektir. Bu ayette, peygamberlerle birlikte savaşan müminlerin, başlarına gelen sıkıntılar ve düşman baskısı karşısında asla pes etmediklerini, onlara boyun eğip zilleti kabul etmediklerini vurgular.