Âl-i İmrân Sûresi 161. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ğall' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi gizlice almak, hıyanet etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'en yağulle' ifadesi, peygamberin ganimet malından gizlice bir şey almasının veya emanete hıyanet etmesinin asla mümkün olmadığını vurgular. Bu, peygamberlik makamının masumiyetini ve güvenilirliğini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ğalle' fiilinin 'hıyanet etti' anlamına geldiğini ve özellikle ganimet malında yapılan hıyanet için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, peygamberin böyle bir eylemden münezzeh olduğunu, zira bu fiilin peygamberlik makamına yakışmadığını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ğulûl' kavramının Kur'an'da genellikle emanete hıyanet ve özellikle savaş ganimetleri bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, peygamberin bu tür bir hıyanetten uzak olduğunun vurgulanması, onun ahlaki ve dini liderliğinin temel bir vasfı olarak sunulur.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ye'tî' fiilinin burada 'beraberinde getirmek' anlamında kullanıldığını açıklar. 'Yevme'l-kıyâmeti' ifadesiyle birleştiğinde, hıyanet edenin kıyamet günü hıyanet ettiği şeyi veya hıyanetinin sonucunu beraberinde getireceğini ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'etâ' fiilinin hem 'gelmek' hem de 'getirmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'ye'ti bimâ ğalle' ifadesi, hıyanet edenin hıyanet ettiği şeyle birlikte mahşere geleceğini, yani hıyanetinin somut bir delil olarak karşısına çıkacağını vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'vefâ' kökünün 'bir şeyi tam ve eksiksiz olarak yerine getirmek' anlamını taşıdığını belirtir. 'Tüveffâ' fiili, burada 'karşılığı tam olarak ödenecek' anlamında kullanılarak, kıyamet gününde amellerin karşılığının eksiksiz bir şekilde verileceğini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'vefâ' kelimesinin 'sözü yerine getirmek, borcu ödemek' gibi anlamlara geldiğini ve 'tüveffâ' fiilinin edilgen yapısıyla 'tam karşılığı verilecek' manasını taşıdığını açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın adaletinin tecellisini ve her nefsin kazancının tam olarak ödeneceğini vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'kesb' kelimesinin 'elde etmek, kazanmak' anlamına geldiğini ve hem maddi hem de manevi kazançlar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mâ kesebet' ifadesi, her nefsin dünyada yaptığı iyi veya kötü tüm amelleri kapsar ve bunların karşılığının verileceğini ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'kesb'in kişinin kendi iradesiyle yaptığı eylemlerin sonucunu ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'küllü nefsin mâ kesebet' ifadesi, her ruhun kendi fiillerinin, yani kazandığı sevap veya günahların karşılığını göreceğini, bu durumun ilahi adaletin bir gereği olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'zulm' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, hakkı sahibine vermemek olduğunu belirtir. 'Lâ yuzlemûne' ifadesi, kıyamet gününde hiç kimseye zerre kadar haksızlık yapılmayacağını, herkesin amelinin karşılığını tam ve adil bir şekilde alacağını kesin bir dille ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'zulm' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak bu ayetteki 'lâ yuzlemûne' ifadesinin, Allah'ın mutlak adaletini ve kullarına karşı asla haksızlık etmeyeceğini vurguladığını belirtir. Bu, ilahi yargının şaşmazlığını ve eksiksizliğini gösterir.