Âl-i İmrân Sûresi 170. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ferh (فرح) kelimesi, kalbin bir şeyden dolayı açılması ve neşelenmesi anlamına gelir. Ayetteki 'ferihîne' ifadesi, şehitlerin Allah'ın lütfuyla elde ettikleri makam ve nimetlerden dolayı hissettikleri içsel ve sürekli bir sevinci, dünyevi kaygılardan arınmış bir mutluluğu anlatır. Bu sevinç, sadece bir anlık haz değil, ebedi bir hoşnutluk halidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Ferah (فرح), kalbin bir şeye karşı açılması ve genişlemesidir. Bu ayetteki 'ferihîne' hali, şehitlerin Allah'ın kendilerine verdiği fazilet ve ikramlardan dolayı duydukları derin memnuniyeti ve huzuru ifade eder. Bu, onların Allah katındaki yüksek mertebelerinin bir göstergesidir ve bu sevinç, dünyevi sevinçlerden farklı olarak, hiçbir üzüntü veya kederle karışmaz.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Âtâ (آتى) fiili, vermek, ihsan etmek anlamına gelir. Bu ayette 'âtâhumu' ifadesi, Allah'ın şehitlere kendi fazlından, yani lütuf ve cömertliğinden bahşettiği rızıkları ve nimetleri anlatır. Bu, onların kazandıkları bir şeyden ziyade, Allah'ın onlara özel bir ikramıdır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Âtâ (آتى) kelimesi, Kur'an'da genellikle 'vermek' anlamında kullanılır. Burada 'âtâhumu' ifadesi, Allah'ın şehitlere, kendi katındaki özel rızıklardan ve cennet nimetlerinden verdiğini mecazi olarak ifade eder. Bu, onların dünyevi rızıklardan farklı, manevi ve ebedi bir rızıkla beslendiklerini gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Fadl (فضل), bir şeyin fazlası, ziyadesi ve ihsan anlamına gelir. Allah'ın fazlı, O'nun kullarına karşılıksız olarak bahşettiği lütuf ve cömertliğidir. Ayetteki 'min fadlihî' ifadesi, şehitlere verilen nimetlerin, onların amellerinin bir karşılığı olmaktan ziyade, Allah'ın sonsuz lütuf ve kereminden kaynaklandığını vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fadl (فضل), iyilik ve ihsanın artmasıdır. Allah'ın fazlı, O'nun kullarına olan cömertliği ve lütfudur. Bu ayette 'min fadlihî' ifadesi, şehitlere verilen rızıkların ve makamların, Allah'ın onlara olan özel iltifatı ve cömertliğinin bir tezahürü olduğunu belirtir. Bu, onların hak ettiklerinden daha fazlasını aldıklarını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İstibşâr (استبشار), bir müjdeyi almak veya müjdelemek anlamına gelir. Ayetteki 'yestebşirûne' fiili, şehitlerin kendilerine ulaşamayanlara, yani henüz şehit olmamış müminlere, kendilerinin korku ve üzüntü içinde olmadıklarını müjdelemek istediklerini ifade eder. Bu, onların sadece kendi hallerinden memnun olmakla kalmayıp, bu memnuniyeti başkalarıyla paylaşma arzusunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): İstibşâr (استبشار) kelimesi, 'beşâret' kökünden türemiş olup, sevindirici bir haber almak veya sevindirici bir haber vermek anlamlarını taşır. Bu ayetteki kullanımı, şehitlerin ahiretteki güzel hallerini ve Allah katındaki makamlarını, henüz dünyada olan müminlere bir müjde olarak ulaştırma isteklerini anlatır. Bu, onların geride kalanlara moral ve motivasyon verme çabasıdır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Huzn (حزن), kalbin bir şeyden dolayı daralması ve kederlenmesidir. Ayetteki 'lâ hum yahzenûne' ifadesi, şehitlerin ahirette, dünyevi kayıplar, pişmanlıklar veya geleceğe dair endişeler gibi hiçbir üzüntü ve keder yaşamayacaklarını kesin bir dille belirtir. Bu, onların Allah katındaki güvenli ve huzurlu hallerinin bir teyididir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Huzn (حزن) kavramı, Kur'an'da genellikle dünyevi kayıplar, başarısızlıklar veya geleceğe dair endişelerden kaynaklanan içsel bir sıkıntı ve keder hali olarak geçer. Bu ayette 'lâ hum yahzenûne' ifadesi, şehitlerin bu tür dünyevi üzüntülerden tamamen arınmış olduklarını, Allah'ın lütfuyla ebedi bir huzur ve mutluluk içinde bulunduklarını vurgular. Bu, onların ahiret hayatındaki tam emniyetini gösterir.