Âl-i İmrân Sûresi 178. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): K-f-r kökü, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın nimetlerini örtmek, yani inkar etmek ve nankörlük etmek demektir. Ayetteki 'kefarû' ifadesi, Allah'ın ayetlerini ve peygamberlerini yalanlayan, hakikati örten kimseleri ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu'ya göre 'küfr', Kur'an'da 'şükr'ün zıttı olarak, Allah'ın lütuflarını ve hakikatini görmezden gelme, nankörlük etme ve inkar etme anlamında kullanılır. Ayetteki 'kefarû' fiili, bu inkar halini sürdüren ve Allah'ın kendilerine verdiği mühleti yanlış yorumlayan kişileri işaret eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): M-l-v kökü, uzatmak, ertelemek anlamına gelir. 'Nümlî' fiili, Allah'ın inkarcılara azabı hemen vermeyip, onlara bir süre tanıması, ömürlerini uzatması demektir. Bu, onların tövbe etmeleri için bir fırsat olabileceği gibi, ayetteki bağlamda günahlarının artması için bir vesile olarak sunulmuştur.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): M-l-v kökünden türeyen 'imlâ', birine mühlet vermek, onu serbest bırakmak anlamındadır. Ayetteki 'nümlî' fiili, Allah'ın inkarcılara dünyada yaşamaları için tanıdığı süreyi ifade eder. Bu süre, onların sandığı gibi bir hayır değil, aksine günahlarını artırmalarına yol açan bir imtihandır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): H-y-r kelimesi, faydalı ve iyi olan her şeyi kapsar. Ayetteki 'hayr' kelimesi, inkarcıların kendilerine verilen mühleti kendi lehlerine, yani dünyevi menfaatlerine veya kurtuluşlarına yönelik bir iyilik olarak algılamalarını ifade eder. Ancak ayet, bu algının yanlış olduğunu belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Hayr, şerrin zıttı olup, arzu edilen, beğenilen ve faydalı olan şeydir. Ayetteki 'hayr' kelimesi, inkarcıların mühleti kendileri için bir nimet, bir avantaj olarak görme yanılgısını vurgular. Allah ise bu mühletin gerçekte onların aleyhine işlediğini açıklar.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Z-y-d kökü, bir şeyin miktarının veya niteliğinin artması anlamına gelir. 'Liyazdâdû' fiili, inkarcılara verilen mühletin sonucunda onların günahlarının, isyanlarının ve küfürlerinin daha da artacağını ifade eder. Bu artış, ilahi bir ceza mekanizmasının parçasıdır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ziyade' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, günahların veya azabın artması şeklinde kullanıldığına dikkat çeker. Ayetteki 'liyazdâdû' ifadesi, inkarcıların mühletle birlikte günah işlemeye devam ederek, ahiretteki cezalarını daha da ağırlaştıracaklarını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İ-s-m, bir şeyin yavaşlaması, geride kalması anlamına gelir. Şeriat dilinde ise, insanı hayırdan alıkoyan, günaha sürükleyen fiildir. Ayetteki 'isthmen' kelimesi, inkarcıların Allah'ın emirlerine karşı gelerek işledikleri ve kendilerini ahirette cezaya müstahak kılan fiilleri ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): İ-s-m, Allah'a isyan etmek, günah işlemek demektir. Ayetteki 'isthmen' kelimesi, inkarcıların mühlet boyunca işledikleri ve biriken günahları ifade eder. Bu günahlar, onların ahiretteki azabının temelini oluşturur.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): H-v-n kökü, zayıflık, alçaklık anlamına gelir. 'Mühîn' kelimesi, azabın sadece acı verici olmakla kalmayıp, aynı zamanda inkarcıları hor ve zelil duruma düşüreceğini, onların onurunu kıracağını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): H-v-n kökünden türeyen 'mühîn', bir şeyi değersiz kılmak, alçaltmak demektir. Ayetteki 'azâbun mühîn' ifadesi, inkarcılara verilecek olan azabın sadece fiziksel bir acı değil, aynı zamanda manevi bir aşağılanma ve horlanma içereceğini vurgular. Bu, onların dünyadaki kibir ve gururlarına karşılık bir cezadır.