Âl-i İmrân Sûresi 40. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Âl-i İmrân 40Cüz 3 · Sayfa 55

Âl-i İmrân Sûresi 40. Âyet

آل عمران

Kâle rabbi ennâ yekûnu lî ġulâmun vekad belaġaniye-lkiberu vemraetî ‘âkir(un)(s) kâle keżâlika(A)llâhu yef'alu mâ yeşâ/(u)

Zekeriya, "Ey Rabbim! Bana ihtiyarlık gelip çatmış iken ve karım da kısır iken benim nasıl çocuğum olabilir?" dedi. Allah, "Öyledir, ama Allah dilediğini yapar" dedi.

Bu ayet, Hz. Zekeriya'nın yaşlılığına ve eşinin kısırlığına rağmen çocuk sahibi olma isteğini ve Allah'ın kudretini ifade eder. Anahtar kavramlar, yaşlılık, kısırlık ve Allah'ın mutlak iradesi etrafında şekillenmektedir.

1غُلَـٰمٌğ-l-m

Kök:غ ل م—Hz. Zekeriya'nın Allah'tan istediği erkek çocuk.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ğulâm (غلام), ergenlik çağına yaklaşmış genç erkek çocuk için kullanılır. Ayette, Hz. Zekeriya'nın yaşlılığına rağmen bir erkek evlat beklentisini ifade eder, bu da Allah'ın kudretinin bir göstergesi olacaktır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ğulâm (غلام), henüz sakalı çıkmamış genç erkek çocuk demektir. Burada, Hz. Zekeriya'nın mucizevi bir şekilde sahip olmayı umduğu, gençlik ve tazelikle ilişkilendirilen bir evladı ifade eder.

2بَلَغَنِىَb-l-ğ

Kök:ب ل غ—Yaşlılık durumunun Hz. Zekeriya'ya ulaşması, onu kuşatması.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Belağa (بلغ), bir şeye ulaşmak, varmak anlamına gelir. Ayetteki 'belaganî el-kiberu' (بَلَغَنِىَ ٱلْكِبَرُ) ifadesi, yaşlılığın kendisini tamamen kuşattığını, artık gençlikten eser kalmadığını vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Buluğ (بلوغ), bir şeyin son noktasına ulaşmasıdır. Burada, Hz. Zekeriya'nın yaşlılığın en ileri safhasına geldiğini, çocuk sahibi olmaya engel teşkil eden bir duruma ulaştığını belirtir.

3ٱلْكِبَرُk-b-r

Kök:ك ب ر—Hz. Zekeriya'nın çocuk sahibi olmaya engel teşkil eden ileri yaşlılık hali.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Kiber (كِبَر), yaşlılık, ihtiyarlık demektir. Ayette, Hz. Zekeriya'nın çocuk sahibi olmasını doğal yollarla imkansız kılan ileri yaşını ifade eder, bu da Allah'ın kudretinin tecellisi için bir zemin hazırlar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kiber (كِبَر) kavramı, Kur'an'da genellikle büyüklük, yücelik anlamında kullanılırken, bu ayette 'yaşlılık' anlamında, insan acziyetini ve Allah'ın sınırsız kudretini vurgulamak için kullanılmıştır. Hz. Zekeriya'nın durumundaki 'kiber', onun fiziki sınırlarını temsil eder.

4عَاقِرٌa-k-r

Kök:ع ق ر—Hz. Zekeriya'nın eşinin çocuk doğurma yeteneğinden yoksun olması durumu.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Âkır (عَاقِرٌ), çocuk doğurmayan kadın veya kısır erkek için kullanılır. Ayette, Hz. Zekeriya'nın eşinin fizyolojik olarak çocuk sahibi olmaya elverişli olmadığını, bu durumun da mucizevi doğumu daha da vurguladığını belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Akr (عقر), bir şeyi kökünden kesmek, yok etmek anlamına gelir. Âkır (عَاقِرٌ) ise, çocuk doğurma yeteneği kesilmiş, yani kısır olan kişidir. Bu ayette, Hz. Zekeriya'nın eşinin kısırlığı, Allah'ın 'dilediğini yapar' kudretinin bir kanıtı olarak sunulur.

5يَشَآءُş-y-'-

Kök:ش ي أ—Allah'ın mutlak iradesi ve dilemesi.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Meşîet (مشيئة), Allah'ın mutlak iradesi ve dilemesidir. Ayetteki 'ma yeşâ' (ما يشاء) ifadesi, Allah'ın hiçbir şeye bağlı olmaksızın, dilediği her şeyi yapmaya kadir olduğunu, doğal kanunların O'nun iradesine tabi olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Ş-y-'- kökünden türeyen 'yeşâ' (يَشَآءُ), Allah'ın sınırsız kudretini ve iradesini ifade eder. Hz. Zekeriya'nın durumundaki imkansızlıklar karşısında Allah'ın 'dilediğini yapar' ifadesi, O'nun yaratma ve var etme gücünün hiçbir sınıra tabi olmadığını gösterir.

Âl-i İmrân Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(40) Kâle Rabbi ennâ yekûnu lî ğulâmun ve kad beleğaniyel kiberu vemraetiy âkır* kâle kezâlikÂllahu yef'alu ma yeşa';

Zekeriyya: "Ey Rabbim, benim nasıl oğlum olabilir? Bana ihtiyarlık gelip çattı, karım ise kısırdır." dedi. Allah: "Öyledir, fakat Allah dilediğini yapar." buyurdu.

Yani Allah isterse sebepsiz şeylerde halkeder deniyor.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3