Rûm Sûresi 58. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Rûm 58Cüz 21 · Sayfa 410

Rûm Sûresi 58. Âyet

الروم

Velekad darabnâ linnâsi fî hâżâ-lkur-âni min kulli meśel(in)(c) vele-in ci/tehum bi-âyetin leyekûlenne-lleżîne keferû in entum illâ mubtilûn(e)

Andolsun, biz bu Kur'an'da insanlara her türlü misali verdik. Andolsun, eğer sen onlara bir ayet getirsen, inkar edenler mutlaka, "Siz ancak asılsız şeyler uyduranlarsınız" derler.

Bu ayet, Kur'an'ın insanlara çeşitli misallerle hakikati açıklama yöntemini ve inkarcıların bu açıklamalara karşı takındıkları olumsuz tavrı dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'darabnâ' fiiliyle misal verme eylemini, 'mesel' kavramıyla bu misallerin niteliğini ve 'kefarû' ile 'mubtılûn' kelimeleriyle inkarcıların zihniyetini vurgulamaktadır.

1ضَرَبْنَاd-r-b

Kök:ض ر ب—Biz vurduk, biz örnek verdik, biz açıkladık anlamında kullanılmıştır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'darabe' fiilinin Kur'an'da 'beyyene' (açıkladı) ve 'messele' (misal verdi) anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'darabnâ' ifadesi, Allah'ın insanlara Kur'an'da çeşitli misallerle hakikati açıklamasını ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 252)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'darb' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi bir şeye çarpmak olduğunu, ancak mecazi olarak 'misal vermek', 'açıklamak' ve 'ortaya koymak' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın Kur'an'da hakikatleri anlaşılır kılmak için çeşitli örnekler sunmasını vurgular. (el-Müfredât, s. 290)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'darabe' fiilinin, soyut kavramları somutlaştırma ve zihinlerde canlandırma işlevini gördüğünü belirtir. Bu ayetteki 'darabnâ', Allah'ın mesajını insan zihnine yaklaştırmak için somut benzetmeler ve hikayeler kullanmasını ifade eder.

2مَثَلٍm-s-l

Kök:م ث ل—Örnek, misal, benzerlik, ibret verici kıssa anlamında kullanılmıştır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mesel' kelimesinin 'şibh' (benzer) ve 'sıfat' (nitelik) anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'min külli mesel' ifadesi, Kur'an'ın her türlü açıklayıcı örneği, benzetmeyi ve ibret verici kıssayı içerdiğini gösterir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 330)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mesel'in bir şeyin benzeri veya niteliği olduğunu, aynı zamanda 'hikmetli söz' ve 'ibret' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, Kur'an'ın insanlara doğru yolu göstermek için sunduğu her türlü açıklayıcı ve düşündürücü örneği ifade eder. (el-Müfredât, s. 757)

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'mesel' kavramının Kur'an'da genellikle soyut gerçekleri somutlaştırmak, anlaşılması zor konuları açıklamak ve muhatapları düşünmeye sevk etmek amacıyla kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'her türlü misal', Kur'an'ın pedagojik zenginliğini ve ikna edici gücünü gösterir.

3كَفَرُوٓا۟k-f-r

Kök:ك ف ر—İnkar ettiler, gerçeği örttüler, nankörlük ettiler anlamında kullanılmıştır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'küfr'ün asıl anlamının 'örtmek' olduğunu, bu nedenle gerçeği örten, gizleyen kişiye 'kâfir' denildiğini belirtir. Ayetteki 'kefarû', Allah'ın ayetlerini ve mucizelerini bile bile reddeden, gerçeği örtbas eden inkarcıları ifade eder. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 427)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'küfr'ün bir şeyi örtmek olduğunu, şeriat dilinde ise Allah'ın birliğini, peygamberliği veya şeriatın hükümlerini inkar etmek anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'kefarû', Kur'an'ın sunduğu açık delillere rağmen hakikati kabul etmeyenlerin tavrını yansıtır. (el-Müfredât, s. 709)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'küfr'ün sadece bir inançsızlık hali olmadığını, aynı zamanda aktif bir reddediş ve nankörlük eylemi olduğunu belirtir. Ayetteki 'kefarû', inkarcıların mucizeler karşısında bile gerçeği görmezden gelme ve reddetme eğilimlerini vurgular.

4مُبْطِلُونَb-t-l

Kök:ب ط ل—Batıl şeyler ortaya atanlar, boş ve anlamsız işler yapanlar, hakkı iptal edenler anlamında kullanılmıştır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'butlân'ın bir şeyin zıddı olan 'hakk'ın ortadan kalkması olduğunu belirtir. 'Mubtıl' ise hakkı iptal eden, batılı ortaya koyan kişidir. Ayetteki inkarcıların 'mubtılûn' demesi, peygamberin getirdiği mucizeleri değersiz, anlamsız ve haksız yere ortaya konulmuş şeyler olarak görmelerini ifade eder. (Basâiru Zevi't-Temyîz, I, 281)

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'batıl'ın hakka muhalif olan, varlığı sabit olmayan veya faydası olmayan şey olduğunu açıklar. 'Mubtılûn' ise batılı savunan, hakkı geçersiz kılmaya çalışan kimselerdir. Ayetteki kullanım, inkarcıların peygamberin getirdiği delilleri ve mucizeleri 'boş ve anlamsız' olarak niteleyerek reddetme çabalarını gösterir. (el-Külliyyât, s. 209)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ibtâl' fiilinin bir şeyi geçersiz kılmak, hükümsüz bırakmak anlamına geldiğini belirtir. 'Mubtılûn' ise bu eylemi gerçekleştirenlerdir. Ayette, inkarcıların peygamberin getirdiği hakikatleri ve mucizeleri 'geçersiz' ve 'asılsız' ilan etme tavırları vurgulanır.

Rûm Sûresi

Hakk’ı örten gizleyenlerin paslı hayali nefis aynalarına yansıyan Allah’ın c.c. işaretlerini hayal ve vehimlerini iptal ettikleri için uydurma ve asılsız olarak nitelendirmektedirler. (Murat Derûni)

كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ {الروم/59}

(29/59) “Kezâlike yatbe’u(A)llâhu ‘alâ kulûbi-llezîne lâ ya’lemûn(e)”

(29/59) Allah, bilmeyenlerin kalplerini işte böyle mühürler.

“Alim” Allah c.c. esmâlarındandır. İlmi gerçek sahibi olan Allah c.c. tahsis etmeyip nefsi emmareleri istiametinde kullandıkları ve uyanmadıkları için, bu âlemde Hakk’la birlikte yaşadıkları halde Hakk’ın varlığını perdelediler, bu perdelemeleri dolayısıylada Cenâb-ı Hakk onların kalplerini, kulaklarını gözlerini mühürledi. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku