Fâtır Sûresi 30. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Fâtır 30Cüz 22 · Sayfa 437

Fâtır Sûresi 30. Âyet

فاطر

Liyuveffiyehum ucûrahum veyezîdehum min fadlih(i)(c) innehu ġafûrun şekûr(un)

Allah, kendilerine mükafatlarını tam olarak versin ve kendi lütfundan daha da artırsın diye (böyle yaparlar). Şüphesiz O, çok bağışlayandır, şükrün karşılığını verendir.

Fâtır Suresi 30. ayet, Allah'ın müminlere vereceği karşılığı, lütfunu ve sıfatlarını ele almaktadır. Ayet, 'ecir', 'fazl', 'ğafûr' ve 'şekûr' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi cömertliği ve affediciliği vurgular.

1أُجُورَهُمْe-c-r

Kök:أ ج ر—Allah'ın kullarına amelleri karşılığında vereceği tam ve eksiksiz karşılık, mükafat.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ecr' kelimesini bir iş veya hizmet karşılığında verilen bedel olarak tanımlar. Ayetteki 'ücûrahüm' ifadesi, Allah'ın müminlerin salih amellerine karşılık olarak vaat ettiği tam ve eksiksiz mükafatı ifade eder, bu mükafatın dünyevi karşılıklardan farklı olarak ilahi bir cömertlikle verildiğini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ecr'i, yapılan bir işin karşılığı olan ücret olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kullarının amellerine karşılık olarak vereceği mükafatın, sadece bir karşılık olmaktan öte, ilahi bir vaat ve lütuf olduğunu, bu karşılığın tam ve eksiksiz olacağını belirtir.

2فَضْلِهِۦٓf-d-l

Kök:ف ض ل—Allah'ın kullarına hak ettiklerinden fazlasını, lütuf ve ihsan olarak vermesi.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'fazl' kelimesini 'ziyade' (artış) ve 'ihsan' (iyilik) olarak açıklar. Ayetteki 'min fadlihi' ifadesi, Allah'ın müminlere ecirlerini tam olarak verdikten sonra, kendi lütfundan onlara daha fazlasını, hak ettiklerinin ötesinde bir ihsanı bahşedeceğini gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'fazl'ı, bir şeyin aslından veya hak edilenden fazla olan kısmı olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın müminlere vereceği mükafatın sadece amellerinin karşılığıyla sınırlı kalmayıp, ilahi cömertlik ve lütuf ile artırılacağını, bu artışın Allah'ın sonsuz ihsanından kaynaklandığını ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'fazl' kavramını Kur'an'da Allah'ın insanlara yönelik lütuf ve ihsanı olarak inceler. Bu ayette 'fazl', Allah'ın müminlere hak ettiklerinden daha fazlasını, bir cömertlik ve bağış olarak vermesini ifade eder, bu da ilahi lütfun sınırsızlığını gösterir.

3غَفُورٌğ-f-r

Kök:غ ف ر—Allah'ın kullarının günahlarını örten, bağışlayan ve affeden sıfatı.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ğafera' fiilinin temel anlamını 'örtmek' olarak verir. 'Ğafûr' ise, günahları çokça örten ve bağışlayan demektir. Ayetteki 'İnnehû Ğafûrun' ifadesi, Allah'ın müminlerin kusurlarını ve günahlarını affederek, onların ecirlerini tam olarak vermeye engel teşkil etmeyeceğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ğufrân'ı, 'günahı örtmek ve affetmek' olarak açıklar. 'Ğafûr' sıfatı, Allah'ın kullarının günahlarını tekrar tekrar bağışlayan, onları cezalandırmaktan vazgeçen ve üzerlerini örten olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın müminlere karşı affedici ve bağışlayıcı olduğunu, bu sayede onların mükafatlarını eksiksiz alacaklarını ifade eder.

4شَكُورٌş-k-r

Kök:ش ك ر—Allah'ın kullarının az amellerine dahi büyük karşılık veren, şükredenlerin şükrünü kabul eden ve mükafatlandıran sıfatı.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'şekûr' kelimesini, az bir iyiliğe karşılık çok veren olarak açıklar. Ayetteki 'Şekûrun' ifadesi, Allah'ın kullarının salih amellerini, hatta küçük iyiliklerini bile takdir ettiğini, onlara karşılığını kat kat fazlasıyla verdiğini ve şükürlerini kabul ettiğini gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'şekûr' sıfatını, Allah'ın kullarının itaat ve şükürlerini kabul edip onlara büyük mükafatlar veren olarak tanımlar. Bu ayette, Allah'ın müminlerin amellerine karşılık olarak lütfunu artırmasının, O'nun 'Şekûr' isminin bir tecellisi olduğunu, yani kullarının şükrünü ve çabasını asla karşılıksız bırakmadığını vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'şekûr' kavramının Allah için kullanıldığında, kullarının az amellerine karşılık bolca mükafat veren, onların şükrünü takdir eden ve karşılığını kat kat artıran anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Şekûr' sıfatı, Allah'ın müminlerin çabalarını ve imanlarını asla zayi etmediğini, aksine onları lütfuyla artırarak mükafatlandırdığını ifade eder.

Fâtır Sûresi

Bu işin mükafatı Hakk katındandır. Kitap okumanın mükafatı lütfu, varlığında “hamele-i Kûr’ân” “Kûr’ân-ı natık” konuşan Konuşan Kûr’ân mertebesine erişebilmektir.

Hep kitab-ı haktır eşya sandığın,

Ol okur kim seyru evtan eylemiş

1- Dışarıdaki Kûr’ân-ı okuyabilen

2- Elindeki Kûr’ân-ı anlayan

3- Elif-lâm-mim-i idrak etmeye çalışan

4- Kendi hakikatlerini yaşamaya çalışan İnsân-ı Mübâreke, Kûr’ân-ı nâtık, konuşan Kûr’ân’dır.^[104] “ İz- -T-B- ”

Namazı ikame etmenin, bina etmenin mükafatı ise miraçtır.

"Namaz, mü’minin mi‘racıdır" hadisi gereğince, hakikî namaz mânevî yükseliştir.^[105]

Kendinde olan irfaniyet ilmini dağıtmanın mükafatı ise Muhsinlerden olmaktır. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku