Yâsîn Sûresi 18. âyetin işârî (bâtınî) tefsiri nedir?

### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri قَالُوا إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهُوا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ — 'Doğrusu biz sizin yüzünüzden uğursuzluğa uğradık. Eğer vazgeçmezseniz, sizi mutlaka taşlarız ve bizden size can yakıcı bir azap dokunur' dediler. تَطَيَّر (tetayyür) — uğursuzluk saymak. İbn Kuteybe Hazretleri, bu kelimenin 'kuş uçuşundan uğursuzluk çıkarmak' mânâsına geldiğini, Arapların kuşların uçuş yönüne bakarak fal tuttuklarını belirtir. Şehir halkı, başlarına gelen kötülükleri elçilerin gelişiyle ilişkilendirdiler — ki bu, insanın hakikati kabullenemediğinde başvurduğu en eski kaçış mekanizmasıdır. رَجْم (recm) — taşlamak. Fiziksel şiddet tehdidi — fikir yetersiz kalınca güç devreye girer. ### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında Terzibaba Hazretleri: *"Tetayyür — suçu başkasına atmak. İnsanın en eski hastalığı budur: kendi günahların

Yâsîn 18Cüz 22 · Sayfa 441

Yâsîn Sûresi 18. Âyet

يس

Önceki Ayet Sonraki Ayet

Sohbete sor

Kâlû innâ tetayyernâ bikum(s) le-in lem tentehû lenercumennekum veleyemessennekum minnâ ‘ażâbun elîm(un)

Dediler ki: "Şüphesiz biz sizin yüzünüzden uğursuzluğa uğradık. Eğer vazgeçmezseniz, sizi mutlaka taşlarız ve bizim tarafımızdan size elem dolu bir azap dokunur."

Şehir halkı elçilerden uğursuzluk çıkarır ve onları taşlayarak öldürmekle tehdit eder. Tatâyyur (uğursuzluk) ve azap tehdidi kavramları ön plana çıkar.

1تَطَيَّرْنَاT-Y-R

Kök:ط ي ر—Uğursuzluk çıkarmak; kuştan fal açma geleneğinden gelen teşâüm (kötüye yorma) kavramı.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât): Tatâyyur, Arapların kuş uçuşundan fal açma geleneğinden gelir: sola uçan kuş uğursuz sayılırdı. Kur'ân'da bu kavram, inkârcıların peygamberleri şuursuzca uğursuz görmelerini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Tatâyyur, kuşla (tâir) fal açma adetinden gelir. Câhiliye Arapları sefere çıkarken kuş uçurur, sağa giderse hayır, sola giderse şer sayarlardı. İnkârcılar elçileri 'uğursuz kuş' yerine koymuşlardır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Tatâyyur mecâzen 'sizden uğursuzluk çıkardık, sizi kötüye yorduk' demektir. İnkârcılar başlarına gelen kıtlık ve belâları elçilere bağlamışlardır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): T-Y-R kökü uçmak anlamındadır. Tâir kuş, tatâyyur ise kuştan fal açmaktır. Kur'ân bu geleneği eleştirir ve gerçek tâirin (kaderin) Allah katında olduğunu bildirir.

2لَنَرْجُمَنَّكُمْR-C-M

Kök:ر ج م—Taşlamak; hem fiziksel recm (taşlayarak öldürme) hem de sözle taşlama (hakaret, iftira) anlamı taşır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât): Recm'in asıl anlamı taş atmaktır. Kur'ân'da hem fiziksel taşlama (öldürme tehdidi) hem de sözlü saldırı (hakaret, kötüleme) anlamında kullanılır. Burada fiziksel tehdit ön plandadır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Recm, büyük taşlarla vurmaktır. İnkârcıların elçilere yönelik bu tehdidi, delilsiz kalan inkârın şiddete başvurduğunu gösterir — argüman bittiğinde zor kullanılır.

3عَذَابٌ أَلِيمٌA-Ẕ-B / E-L-M

Kök:ع ذ ب / أ ل م—Acı veren azap; hem dünyevî ceza tehdidi hem uhrevî azap ihtarı.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Azâb kelimesinin aslı 'tatlı su' anlamındaki 'azb' kökündendir — zıt anlamlıdır. Elîm ise 'acının en derinine işleyen' demektir. Bu terkip Kur'ân'da en şiddetli azap ifadesidir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Elîm, mübalağa kalıbıdır: sadece acı veren değil, acının kendisi olan azap. İnkârcıların tehdidine karşı elçilerin uyarısı çok daha büyük bir azabı hatırlatır.

Yâsîn Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Oysa bu uğursuzluk kendilerinden çıktı çünkü nefsler gelen resûlleri kabul etmedikleri için uğursuzluk kendilerinden meydana geldi, eğer kabul etse idiler uğurlu olan şey kendilerine de uğurlu gelecekti.

Nefsi emmâre gelen hakikat şahidine ve mübeşşirine, “bu işi artık sona erdir çünkü bu beden mülkünün hakimi benim, siz gelirseniz bu mülk benim elimden gidecek, siz bu mülkte bulunan bana, uğursuzluk getirdiniz” diyor. Nefsi emmârenin hükmü ortadan kalkacağı için bu hâdiseler ona uğursuzluk gibi geliyor.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

13 ve Hakîkat-i İlâhiyye