Nisâ Sûresi 116. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ğufrân ve mağfiret, bir şeyi örten şeyle örtmektir. Allah'ın mağfireti, kulun günahını örtmesi ve onu azaptan korumasıdır. Ayetteki 'lâ yağfiru' ifadesi, Allah'ın şirki asla örtmeyeceğini, yani bağışlamayacağını kesin bir dille belirtir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Ğafere fiili, setr (örtmek) ve afv (affetmek) manalarına gelir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın şirk günahını örtmeyeceği, yani affetmeyeceği, diğer günahları ise dilediği takdirde affedebileceği anlamını taşır. Bu, şirkin diğer günahlardan ayrılan özel bir durum olduğunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Ğafere kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara karşı merhametini ve günahları affetme kudretini ifade eder. Ancak bu ayette, 'lâ yağfiru' ile şirkin bu genel affın dışında tutulduğu, dolayısıyla tevhidin Allah katındaki mutlak önemi vurgulanır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şirk, iki şeyden birinin diğerine katılmasıdır. Allah'a şirk koşmak ise, O'nunla birlikte başka bir ilah tanımak veya O'nun rububiyetinde, ulûhiyetinde veya isim ve sıfatlarında ortak kabul etmektir. Ayetteki 'en yüşrake bihî' ifadesi, Allah'ın zatına veya sıfatlarına ortak koşulmasını kesinlikle bağışlamayacağını belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Şirk, Allah'ın birliğine zıt olan bir durumdur. Kur'an'da şirk, Allah'ın en büyük günah olarak nitelendirdiği ve affedilmeyeceğini bildirdiği tek günahtır. Bu ayet, şirkin tevhid inancının temelini sarsan en büyük ihlal olduğunu açıkça ortaya koyar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Şirk, Kur'an'ın merkezî kavramlarından biridir ve tevhidin tam zıddıdır. Allah'ın mutlak birliğini ve eşsizliğini reddetmek anlamına gelir. Ayetteki 'yüşrake bihî' ifadesi, Allah'ın ilahî otoritesine ve benzersizliğine yapılan her türlü ortak koşmanın affedilmez bir günah olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Meşîet (dileme), bir şeyin varlığını veya yokluğunu irade etmektir. Allah'ın dilemesi, O'nun mutlak iradesini ve kudretini ifade eder. Ayetteki 'limen yeşâü' ifadesi, şirk dışındaki günahların affının tamamen Allah'ın dilemesine bağlı olduğunu, yani O'nun mutlak iradesiyle gerçekleşeceğini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Şey' (şey olmak), bir şeyin varlık kazanmasıdır. Meşîet ise, bir şeyin varlığını veya yokluğunu irade etmektir. Ayetteki 'limen yeşâü' ifadesi, Allah'ın dilemesinin sınırsız olduğunu ve şirk dışındaki günahlar konusunda O'nun mutlak bir tasarruf hakkına sahip olduğunu belirtir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Dalâl, haktan sapmak ve doğru yolu kaybetmektir. Ayetteki 'fe-kad dalle dalâlen ba'îden' ifadesi, Allah'a ortak koşan kimsenin doğru yoldan çok uzak bir sapıklığa düştüğünü, yani kurtuluş umudunun kalmadığını vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Dalâl, yolunu şaşırmak ve hedeften uzaklaşmaktır. 'Dalâlen ba'îden' ifadesi, bu sapıklığın sıradan bir sapıklık olmadığını, aksine çok derin ve geri dönülmesi zor bir sapıklık olduğunu mecazi bir anlatımla ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Dalâl kavramı, Kur'an'da genellikle hidayetin zıttı olarak kullanılır ve kişinin hakikatten uzaklaşmasını, doğru yolu bulamamasını ifade eder. Bu ayetteki 'dalâlen ba'îden' ifadesi, şirkin insanı Allah'tan ve kurtuluş yolundan çok uzaklaştıran, telafisi güç bir sapıklık olduğunu vurgular.