Nisâ Sûresi 131. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nisâ 131Cüz 5 · Sayfa 99

Nisâ Sûresi 131. Âyet

النساء

Veli(A)llâhi mâ fî-ssemâvâti vemâ fî-l-ard(i)(k) velekad vassaynâ-lleżîne ûtû-lkitâbe min kablikum ve-iyyâkum eni-ttekû(A)llâh(e)(c) ve-in tekfurû fe-inne li(A)llâhi mâ fî-ssemâvâti vemâ fî-l-ard(i)(c) vekâna(A)llâhu ġaniyyen hamîdâ(n)

Göklerdeki her şey, yerdeki her şey Allah'ındır. Sizden önce kendilerine kitap verilenlere de, size de "Allah'a karşı gelmekten sakının" diye tavsiye ettik. Eğer inkar ederseniz, (bilin ki) göklerdeki her şey, yerdeki her şey Allah'ındır. Allah, zengindir, övülmeye layıktır.

Nisâ 131. ayet, Allah'ın mutlak mülkiyetini ve kudretini vurgularken, takva emrini ve küfrün sonuçlarını ele alır. Ayet, mülkiyet, vasiyet, takva ve küfür gibi temel kavramlar üzerinden ilahi otoriteyi ve insan sorumluluğunu dilbilimsel bir derinlikle işler.

1ٱلسَّمَـٰوَٰتِs-m-v

Kök:س م و—Allah'ın mutlak mülkiyetinin ve kudretinin tecelli ettiği, göksel varlıkların ve alemlerin tümünü ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Semâ (سماء) kelimesi, 'yükseklik' ve 'üstünlük' anlamlarına gelir. Kur'an'da genellikle 'gökler' anlamında kullanılır ve Allah'ın kudretinin ve yaratıcılığının bir göstergesi olarak zikredilir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın mülkiyetinin sadece yeryüzüyle sınırlı olmadığını, tüm göksel alemleri de kapsadığını vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Semâvât (سماوات) kelimesi, semâ'nın çoğuludur ve Kur'an'da yedi kat gök anlamında da kullanılır. Burada ise genel olarak 'göklerde olanlar' ifadesiyle, Allah'ın yaratmış olduğu tüm üst alemleri ve oralardaki varlıkları kapsar. Ayetteki 'mâ fî'l-semâvât' ifadesi, Allah'ın bu alemler üzerindeki tam ve mutlak egemenliğini pekiştirir.

2وَصَّيْنَاv-s-y

Kök:و ص ي—Allah'ın önceki ümmetlere ve bu ümmete, belirli bir emri veya öğüdü kesin bir şekilde iletmesini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Vasiyet (وصية), bir şeyi sıkıca bağlamak, birine bir şeyi emanet etmek veya kesin bir emir vermek anlamına gelir. Ayetteki 'vassaynâ' (وصينا) fiili, Allah'ın Kitap verilenlere ve Müslümanlara 'takva' emrini kesin ve bağlayıcı bir şekilde bildirdiğini gösterir. Bu, sadece bir öğüt değil, aynı zamanda uyulması gereken bir talimattır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vasiyet, bir şeyi başkasına bırakmak veya bir işi yapmasını emretmek demektir. Kur'an'da Allah'ın vasiyeti, kullarına yönelik kesin emirleri ve öğütleridir. Bu ayette, Allah'ın takva emrini hem önceki ümmetlere hem de Hz. Muhammed (s.a.v.) ümmetine vasiyet etmesi, bu emrin evrensel ve zamanlar üstü önemini vurgular.

3ٱتَّقُوا۟v-k-y

Kök:و ق ي—Allah'ın azabından korunmak, O'nun emirlerine uyup yasaklarından kaçınarak O'na karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Takva (تقوى) kavramı, Kur'an'da 'Allah'tan korkmak', 'sakınmak' ve 'korunmak' anlamlarında kullanılır. Ancak bu sadece bir korku değil, aynı zamanda Allah'a karşı duyulan saygı, sorumluluk bilinci ve O'nun rızasını kazanma arzusudur. Ayetteki 'ittakû' (اتقوا) emri, müminlere Allah'ın emirlerine riayet ederek kendilerini kötü sonuçlardan korumalarını öğütler.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vikaye (وقاية), bir şeyi zarardan korumak demektir. Takva ise, nefsi korkulan şeyden korumaktır. Şeriat dilinde ise, nefsi günahlardan korumak suretiyle Allah'tan sakınmaktır. Bu ayetteki 'ittakûllâh' (اتقوا الله) ifadesi, Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak O'nun azabından korunma ve O'na karşı sorumluluk bilinciyle hareket etme emridir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Takva, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve Allah'a karşı duyulan derin saygı, O'nun emirlerine titizlikle uyma ve O'nun gazabından sakınma halini ifade eder. Ayetteki 'ittakû' emri, Allah'ın mutlak mülkiyetine ve kudretine iman edenlerin, bu imanın gereği olarak O'na karşı sorumluluklarını yerine getirmelerini vurgular.

4تَكْفُرُوا۟k-f-r

Kök:ك ف ر—Allah'ın nimetlerini, varlığını veya emirlerini inkâr etmek, nankörlük etmek veya O'na karşı isyan etmek.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Küfür (كفر) kavramı, Kur'an'da 'örtmek', 'nankörlük etmek' ve 'inkâr etmek' anlamlarında kullanılır. Allah'ın varlığını, birliğini veya peygamberlerini inkâr etmek küfürdür. Bu ayetteki 'tekfurû' (تكفروا) fiili, Allah'ın vasiyetine ve emirlerine karşı gelerek nankörlük etmeyi veya O'nun mutlak mülkiyetini inkâr etmeyi ifade eder. Bu, Allah'ın kudretine karşı bir meydan okumadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Küfrün aslı, bir şeyi örtmektir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın nimetlerini örtmek, yani nankörlük etmek veya Allah'ın varlığını ve birliğini inkâr etmektir. Ayetteki 'in tekfurû' (إن تكفروا) ifadesi, Allah'ın mutlak mülkiyetine ve takva emrine karşı nankörlük etmenin veya bunları inkâr etmenin, Allah'a hiçbir zarar vermeyeceğini, zira O'nun her şeye sahip olduğunu belirtir.

5غَنِيًّاğ-n-y

Kök:غ ن ي—Allah'ın hiçbir şeye muhtaç olmaması, her şeyden müstağni olması ve her şeye sahip olması.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Gani (غني), 'ihtiyaçsız olmak' ve 'zengin olmak' anlamlarına gelir. Allah için kullanıldığında, O'nun hiçbir şeye muhtaç olmadığını, her şeyin O'na muhtaç olduğunu ifade eder. Ayetteki 'kâne'llâhu ğaniyyen' (كان الله غنيا) ifadesi, insanların küfrü veya imanı ne olursa olsun, Allah'ın mutlak zenginliğinin ve ihtiyaçsızlığının değişmeyeceğini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Ganiyy (غني), Allah'ın isimlerinden biridir ve O'nun zatında ve sıfatlarında tam ve eksiksiz olduğunu, hiçbir şeye ve kimseye muhtaç olmadığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, insanların inkârının veya itaatlerinin Allah'ın yüceliğinden hiçbir şey eksiltmeyeceğini, O'nun zaten her şeye sahip ve her şeyden müstağni olduğunu pekiştirir.

6حَمِيدًاh-m-d

Kök:ح م د—Allah'ın her türlü övgüye layık olması, tüm kemal sıfatlarına sahip olması ve kulları tarafından övülmesi gereken yegane varlık olması.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Hamîd (حميد), 'övülmeye layık olan' ve 'övülen' anlamlarına gelir. Allah için kullanıldığında, O'nun tüm kemal sıfatlarına sahip olması nedeniyle her türlü övgüye müstahak olduğunu ifade eder. Ayetteki 'hamîden' (حميدا) kelimesi, Allah'ın Ganiyy olmasıyla birlikte, aynı zamanda tüm övgülerin de sahibi olduğunu, dolayısıyla insanların küfrü O'nun övgüye layık olma vasfını değiştirmeyeceğini gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hamd (حمد), bir nimete karşılık veya bir güzellikten dolayı yapılan övgüdür. Hamîd ise, hem öven hem de övülen anlamlarına gelebilir. Allah için kullanıldığında, O'nun zatı itibarıyla övülmeye layık olduğunu ve kulları tarafından övüldüğünü ifade eder. Bu ayetteki 'ğaniyyen hamîden' (غنيا حميدا) ifadesi, Allah'ın hem hiçbir şeye muhtaç olmadığını hem de her türlü övgüye layık olduğunu vurgulayarak, O'nun mutlak kemalini ortaya koyar.

Nisâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(131) (Ve Lillâhi ma fîs Semâvati ve ma fîl Ard* ve lekad vasseynellezîne utül Kitabe min kabliküm ve iyyaküm enittekullah* ve in tekfüru feinne Lillâhi mâ fîs Semâvati ve mâ fîl Ard* ve kânAllahu Ğaniyyen Hamîda;)

“Göklerde ve yerde ne varsa hepsi Allah'ındır. Sizden önce kendilerine kitap verilenlere ve size Allah'tan korkmanızı emrettik. Eğer inkâr ederseniz, biliniz ki, göklerde ve yerde ne varsa hepsi Allah'ındır. Allah hiçbir şeye muhtaç değildir, hamd ve senâ O'na yakışır.” Semâvat ve arz Allah’ın zuhurlarını meydana çıkarması içindir. Semâvat ve arz Cenâb-ı Hakk’ın esmâ-i İlâhiyyesinin sûretlenmiş mânâlarıdır. Cenâb-ı Hakk bu âlemleri kendi zuhuru için halketti, mânâların yoğunlaşıp, görünür, bilinir hale gelmesi için halketti. Hakikat tek olduğu için bütün ümmetlere aynı şekilde tebliğ ediliyor. “Allah’ı övecek vasıfta hiçbir mahlûk yoktur,” övgü sadece Allah’a mahsustur. Bir yönüyle bakıldığında, (İlâ) hükmünde “Allah’a” dır, diğer yönüyle (lil) hükmünde bakıldığında, “Hamd-ı ancak Allah Yapar” kul bu hususta acizdir. Bu hususta söz çoktur, bu kadar dikkat çekişle bırakalım. Daha fazla bilgi isteyenler (Elhamd-Fâtihâ Sûresi) isimli kitabımıza bakabilirler.

Eserin tamamını oku