Nisâ Sûresi 140. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nisâ 140Cüz 5 · Sayfa 100

Nisâ Sûresi 140. Âyet

النساء

Vekad nezzele ‘aleykum fî-lkitâbi en iżâ semi'tum âyâti(A)llâhi yukferu bihâ veyustehzeu bihâ felâ tak'udû me'ahum hattâ yeḣûdû fî hadîśin ġayrih(i)(c) innekum iżen miśluhum(k) inna(A)llâhe câmi'u-lmunâfikîne velkâfirîne fî cehenneme cemî'â(n)

Oysa Allah size Kitap'ta (Kur'an'da) "Allah'ın ayetlerinin inkar edildiğini ve onlarla alay edildiğini işittiğiniz zaman, başka bir söze geçmedikleri müddetçe, onlarla oturmayın, aksi halde siz de onlar gibi olursunuz" diye hüküm indirmiştir. Şüphesiz Allah, münafıkların ve kafirlerin hepsini cehennemde toplayacaktır.

Nisâ 140. ayet, müminlere Allah'ın ayetlerinin inkar edildiği veya alaya alındığı meclislerde bulunmamaları gerektiğini emreder. Ayet, bu tür meclislerde kalmanın, inkar edenlerle aynı konuma düşmek anlamına geldiğini vurgulayarak, münafıklar ve kafirlerin akıbetine işaret eder. Dilbilimsel olarak, 'nazzele', 'yukferu', 'yüstehzeu', 'tak'udû', 'yahûdû' ve 'câmiu' gibi fiiller ve isimler, ayetin temel mesajını oluşturan anahtar kavramlardır.

1نَزَّلَn-z-l

Kök:ن ز ل—Allah'ın vahyini, hükmünü veya emrini peyderpey indirmesi, bildirmesi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nüzûl' kelimesinin yukarıdan aşağıya iniş anlamına geldiğini belirtir. 'Tenzîl' ise, bir şeyi peyderpey, parça parça indirmek demektir. Ayetteki 'nazzele' fiili, Allah'ın bu hükmü Kitap'ta (Kur'an'da) aşamalı olarak veya genel bir prensip olarak indirdiğini ifade eder. Bu, Allah'ın müminlere bu konuda bir ilahi talimat verdiğini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): el-Kefevî, 'tenzîl'in, bir şeyin tedricen, yani yavaş yavaş ve parça parça indirilmesi olduğunu açıklar. Ayetteki 'nazzele aleykum fi'l-Kitâb' ifadesi, bu hükmün Kur'an'da bir defada değil, zaman içinde veya genel bir ilke olarak indirildiğini, dolayısıyla müminlerin bu konuda sürekli bir bilinç ve dikkat içinde olmaları gerektiğini vurgular.

2يُكْفَرُk-f-r

Kök:ك ف ر—Allah'ın ayetlerinin veya hakikatlerinin örtbas edilmesi, inkar edilmesi, reddedilmesi.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'küfr'ün temel anlamının 'örtmek' olduğunu belirtir. Çiftçi tohumu toprağa örttüğü için 'kâfir' denir. Ayetteki 'yükferu bihâ' ifadesi, Allah'ın ayetlerinin hakikatlerinin bilinçli olarak örtbas edilmesi, reddedilmesi ve inkar edilmesi eylemini ifade eder. Bu, sadece inanmamak değil, aynı zamanda gerçeği gizlemek ve ona karşı çıkmaktır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini ve 'şükr'ün zıddı olarak konumlandığını açıklar. 'Küfr', Allah'ın nimetlerini ve ayetlerini görmezden gelmek, onları inkar etmek ve nankörlük etmek anlamına gelir. Ayetteki 'yükferu bihâ' ifadesi, Allah'ın ayetlerine karşı gösterilen bu nankörlük ve inkarcı tutumu vurgular, bu tür eylemlerin yapıldığı meclislerden uzak durulması gerektiğini belirtir.

3يُسْتَهْزَأُh-z-'-

Kök:ه ز أ—Allah'ın ayetlerinin veya dinî değerlerin alaya alınması, küçümsenmesi, hafife alınması.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'istihzâ'nın, bir şeyi küçümsemek, alay etmek ve hafife almak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yüstehzeu bihâ' ifadesi, Allah'ın ayetlerine karşı gösterilen saygısız, küçümseyici ve alaycı tavrı ifade eder. Bu, inkar etmekten daha ileri bir aşama olup, ayetlerin kutsallığına ve ciddiyetine yönelik bir saldırıdır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'istihzâ'nın, birini küçümseyerek, alay ederek veya taklit ederek gülünç duruma düşürmek olduğunu açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın ayetlerinin alaya alınması, onların değerini düşürme ve onlara karşı saygısızlık etme çabasıdır. Bu tür bir davranışın olduğu ortamda bulunmak, bu eyleme ortak olmak anlamına gelir.

4تَقْعُدُوا۟k-'-d

Kök:ق ع د—Bir yerde oturmak, bulunmak, bir mecliste yer almak.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): es-Sicistânî, 'ku'ûd' kelimesinin oturmak ve bir yerde kalmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'felâ tak'udû me'ahum' ifadesi, fiziksel olarak o mecliste bulunmamayı, o topluluğa katılmamayı emreder. Bu, sadece pasif bir oturma eylemi değil, aynı zamanda o ortamın bir parçası olmama ve o eylemlere rıza göstermeme anlamına gelir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ku'ûd' kelimesinin Kur'an'da sadece fiziksel oturmayı değil, aynı zamanda bir duruşu, bir tavrı ve bir topluluğa aidiyeti de ifade edebileceğini belirtir. Ayetteki 'felâ tak'udû me'ahum' emri, müminlerin, Allah'ın ayetlerinin inkar edildiği veya alaya alındığı bir ortamda bulunarak bu duruma zımnen onay vermemeleri gerektiğini, aksi takdirde onların safında yer almış olacaklarını vurgular.

5يَخُوضُوا۟h-v-d

Kök:خ و ض—Bir konuya dalmak, derinlemesine konuşmak, bir meseleye girişmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'havd' kelimesinin aslen suya girmek, suya dalmak anlamına geldiğini, mecazi olarak ise bir söze veya işe dalmak, onu derinlemesine ele almak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'hattâ yahûdû fî hadîsin gayrihî' ifadesi, inkar ve alay konusundan başka bir konuya geçmedikçe o mecliste kalmamayı emreder. Bu, onların o kötü konuyu bırakıp başka bir konuya yönelmeleri şartına bağlanmıştır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'havd'ın, bir şeye karışmak, içine dalmak ve onu sürdürmek anlamlarını taşıdığını açıklar. Ayetteki 'yahûdû fî hadîsin gayrihî' ifadesi, inkar ve alay konusunu bırakıp başka bir söze geçmeleri durumunda, o mecliste bulunmanın caiz olabileceğini gösterir. Bu, müminlerin o kötü konunun devamına ortak olmamaları gerektiği anlamına gelir.

6جَامِعُc-m-'-

Kök:ج م ع—Toplayan, bir araya getiren, birleştiren.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'cem'' kelimesinin, dağınık şeyleri bir araya getirmek, toplamak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'câmi'u'l-munâfikîne ve'l-kâfirîne fî cehenneme cemî'an' ifadesi, Allah'ın kıyamet gününde münafıkları ve kafirleri cehennemde bir araya getireceğini, onların akıbetlerinin aynı olacağını vurgular. Bu, onların dünyadaki eylemlerinin bir sonucu olarak ilahi adaletin tecellisidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): el-Kefevî, 'cem''in, farklı unsurları bir araya getirme eylemi olduğunu açıklar. Ayetteki 'câmi'u' ifadesi, Allah'ın mutlak kudretini ve adaletini gösterir. Münafıklar ve kafirler, dünyada farklı görünseler de, Allah'ın ayetlerine karşı takındıkları tavır nedeniyle ahirette aynı kötü sonu paylaşacaklardır. Allah, onları cehennemde bir araya getirerek cezalandıracaktır.

Nisâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(140) (Ve kad nezzele aleyküm fîl Kitabi en izâ semi'tüm ayâtillâhi yükferu Bihâ ve yüstehzeü Bihâ felâ tak'udu maahüm hatta yehudu fî hadîsin ğayrih* inneküm izen mislühüm* innAllahe câmiul münafikîne vel kâfirîne fî cehenneme cemî'â;)

“Allah size Kitab (Kûr'ân)da: "Allah'ın Âyetlerinin inkâr edildiğini ve onlarla alay edildiğini işittiğiniz zaman, başka bir söze geçmedikleri müddetçe, o kâfirlerle oturmayın. Aksi halde siz de onlar gibi olursunuz" diye hüküm indirdi. Muhakkak ki Allah, münafıkların ve kâfirlerin hepsini cehennemde toplayacaktır.”

(141-) Ellezîne yeterebbesune Biküm* fen kâne leküm fethun minAllahi kalu elem nekün maaküm ve in kâne lil kafirîne nesıybün kâlû elem nestahviz aleyküm ve nemnâ'küm minel mu'minîn* fAllahu yahkümü beyneküm yevmel kıyâmeti, ve len yec'alellahu lil kafirîne alel mu'minîne sebîlâ;

“Onlar sizi gözetleyip dururlar. Eğer Allah tarafından size bir zafer nasip olursa: "Biz sizinle beraber değil miydik?" derler. Şayet kâfirlerin zaferden bir payı olursa: (Bu defa da onlara): "Size üstünlük sağlayarak sizi müminlerden korumadık mı?" derler. Allah, kıyamet gününde aranızda hükmünü verecektir. Allah, müminlerin aleyhine kâfirlere hiçbir yol vermeyecektir.

Eserin tamamını oku