Nisâ Sûresi 15. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Fahş (فحش) kelimesi, haddi aşan, çirkin ve kötü olan her şeyi ifade eder. Kur'an'da genellikle zina gibi büyük günahlar için kullanılır. Bu ayette de kadınların işlediği çirkin ve aşırı kötü fiil olan zinayı belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Fahişe (فاحشة), Kur'an'da genellikle 'zina' anlamında mecazi olarak kullanılır. Ayetteki 'yektîne' (işleyenler) fiiliyle birlikte, bu fiilin toplum nezdindeki çirkinliğini ve kabul edilemezliğini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'fahişe' kavramının Kur'an'da sadece cinsel ahlaksızlığı değil, aynı zamanda toplumsal düzeni bozan her türlü aşırı ve çirkin davranışı kapsadığını belirtir. Ancak bu ayetteki bağlam, özellikle cinsel ahlaksızlık olan zinayı işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şehâdet (شهادة), bir şeyi gözlemleyerek veya bilerek haber vermektir. 'İsteşhidû' (استشهدوا) ise şahit talep etmek, şahit getirmek anlamına gelir. Ayette, zina fiilinin ispatı için dört şahit getirilmesi emredilerek hukuki bir prosedür belirlenir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): İsteşhâd (استشهاد) fiili, bir konuda delil olarak şahit istemek ve onları hazır bulundurmak demektir. Bu ayette, zina gibi ağır bir suçun ispatı için şahitliğin ne kadar önemli olduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ş-h-d' kökünün Kur'an'da hem tanıklık etme hem de bir olaya şahit olma anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'İsteşhidû' formu ise, bir olayın doğruluğunu teyit etmek için başkalarından şahitlik talep etme eylemini vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İmsâk (إمساك), bir şeyi tutmak, alıkoymak ve hapsetmek anlamına gelir. Ayetteki 'feemsikûhunne fi'l-buyût' ifadesi, zina eden kadınların cezası olarak ev hapsine alınmasını emreder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Meseke (مسك) fiili, bir şeyi sıkıca tutmak, bırakmamak demektir. Bu ayette ise, kadınların evden çıkmalarına engel olmak, onları evde tutmak anlamında kullanılmıştır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): İmsâk, bir şeyi engellemek, durdurmak ve hapsetmek manasına gelir. Ayetteki bağlamda, zina fiilini işleyen kadınların toplumdan tecrit edilerek evlerinde tutulması emrini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vefât (وفاة), bir şeyin tamamını almak, ruhun bedenden ayrılmasıyla ömrün tamamlanmasıdır. 'Yetevaffâhunne' (يتوفاهن) fiili, ölümün gelip canlarını alması, ömürlerinin sona ermesi anlamındadır. Bu ayette, ev hapsinin ölümle sona ereceğini belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Tevaffî (توفي), Allah'ın ruhu bedenden alması, yani ölmek demektir. Ayetteki 'yetevaffâhunne' ifadesi, kadınların ev hapsi cezasının ölümle son bulacağını açıkça belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'v-f-y' kökünün 'tamamlamak, eksiksiz almak' anlamlarına geldiğini ve 'tevaffî' fiilinin de ruhun beden tarafından tamamen alınması, yani ölüm anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, cezanın süresini belirleyen nihai bir sonu ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Sebîl (سبيل), yol demektir. Bu ayetteki 'yec'ale'llâhu lehunne sebîlen' ifadesi, Allah'ın bu kadınlar için ev hapsi cezasını kaldıracak veya değiştirecek yeni bir hüküm veya çıkış yolu tayin etmesi anlamındadır. Bu, daha sonra inen recm veya celde ayetlerine işaret eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Sebîl, burada mecazi olarak 'hüküm' veya 'çözüm' anlamında kullanılmıştır. Allah'ın onlara bir yol açması, bu durum için yeni bir şer'i hüküm indirmesi demektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sebîl, hem maddi hem de manevi yolu ifade eder. Ayetteki 'sebîlen' kelimesi, Allah'ın bu kadınların durumunu değiştirecek, onlara bir çıkış kapısı açacak veya haklarında yeni bir hüküm indirecek bir yol tayin etmesini ifade eder.