Nisâ Sûresi 95. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'sevâ' kelimesinin 'eşitlik' ve 'denklik' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yestevî' ifadesi, cihad edenlerin fazileti nedeniyle oturanlarla aynı seviyede tutulamayacağını, aralarında bir mertebe farkı olduğunu açıkça ortaya koyar.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'istivâ'nın bir şeyin diğerine denk olması, aralarında fark bulunmaması hali olduğunu açıklar. Ayetteki olumsuzluk edatıyla birlikte kullanılması, mücahitlerin ve oturanların Allah katındaki değer ve mertebe açısından eşit olmadıklarını, mücahitlerin üstünlüğünü vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ka'id' kelimesinin 'savaştan geri kalan, oturup savaşa katılmayan' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'gayru uli'd-darar' kaydıyla birlikte, özürsüz olarak savaşa katılmayanları kastettiğini açıklar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ka'id' kelimesinin mecazi olarak 'bir işten geri duran, tembellik eden' anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Bu ayette ise doğrudan savaşa katılmayıp evinde oturanları, yani cihad görevinden geri duranları temsil ettiğini belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'ku'ûd' kavramının sadece fiziksel oturmayı değil, aynı zamanda bir eylemden, özellikle de cihad gibi önemli bir görevden geri durmayı, pasif kalmayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ka'idûn', cihadın aktif katılımcısı olmayanları, dolayısıyla Allah katında daha düşük bir mertebede olanları simgeler.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'cihad' kelimesinin 'güç ve takatin son sınırına kadar çaba sarf etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bi emvâlihim ve enfüsihim' (mallarıyla ve canlarıyla) ifadesi, bu çabanın maddi ve manevi tüm varlığı kapsadığını, Allah yolunda gösterilen en üst düzey fedakarlığı ifade ettiğini açıklar.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'cihad'ın düşmana karşı savaşmak, nefisle mücadele etmek ve Allah'ın dinini yüceltmek için gösterilen her türlü gayreti kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'mücahidûn', bu geniş anlamıyla Allah yolunda aktif olarak mücadele eden, fedakarlık gösteren müminleri tanımlar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'cihad' kavramının Kur'an'da sadece askeri mücadeleyi değil, aynı zamanda Allah'ın emirlerini yerine getirme, kötülükle mücadele etme ve İslam'ı yayma yolundaki her türlü çabayı ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise özellikle 'mallarıyla ve canlarıyla' ifadesiyle, Allah yolunda yapılan en büyük fedakarlıklardan birini vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'derece' kelimesinin 'bir yerden diğerine yükselmek' anlamındaki 'derec' kökünden geldiğini ve mecazi olarak 'makam, rütbe ve üstünlük' ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, cihad edenlerin Allah katında oturanlardan daha yüksek bir mertebeye sahip olduğunu gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'derece'nin 'bir şeyin diğerinden üstünlüğü' anlamına geldiğini ve bu ayette cihad edenlerin Allah nezdindeki fazilet ve kıymetlerinin, oturanlardan daha yüksek olduğunu ifade etmek için kullanıldığını açıklar.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'derece' kavramının Kur'an'da genellikle Allah katındaki manevi rütbeleri ve üstünlükleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette de cihad edenlerin, Allah yolunda gösterdikleri fedakarlıklar sebebiyle, oturanlara nazaran daha yüksek bir manevi mertebeye sahip olduklarını vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'hüsnâ' kelimesinin 'en güzel' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle cennet ve Allah'ın rızası gibi en yüce mükafatları ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 've küllen va'adallâhu'l-hüsnâ' ifadesi, hem cihad edenlere hem de özürlü oturanlara Allah'ın cenneti vaat ettiğini, ancak cihad edenlerin derecesinin daha üstün olduğunu gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hüsnâ'nın 'en güzel sonuç, en güzel akıbet' anlamına geldiğini ve Kur'an'da Allah'ın müminlere vaat ettiği ebedi saadeti, yani cenneti ifade ettiğini açıklar. Bu bağlamda, Allah'ın tüm müminlere genel bir vaadi olmakla birlikte, cihad edenlere özel bir üstünlük tanındığını belirtir.