Nisâ Sûresi 97. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vefât kelimesi, bir şeyi tam olarak almak, tamamlamak anlamına gelir. Allah Teâlâ'nın bir kulun ruhunu alması da bu kökten gelir. Ayetteki 'tevaffâhum' ifadesi, meleklerin ruhları tamamen ve eksiksiz bir şekilde almasını ifade eder, yani ölümü gerçekleştirmeleridir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Vefât, ruhun bedenden ayrılması ve ömrün sona ermesidir. 'Tevaffâ' fiili, Allah'ın veya O'nun görevlendirdiği meleklerin ruhu kabzetmesini ifade eder. Ayetteki kullanımı, meleklerin canları alması eylemini vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haksızlık etmek demektir. Ayetteki 'zâlimî enfusihim' ifadesi, hicret etmeyerek kendilerini helake sürükleyen, dinlerini yaşama imkanından mahrum bırakan ve bu nedenle kendilerine zulmeden kişileri tanımlar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Zulüm, hakkın sınırlarını aşmak ve başkasının hakkına tecavüz etmektir. 'Nefsine zulmetmek' ise, kişinin kendi aleyhine işlediği günahlar ve hatalar sebebiyle kendini zarara uğratmasıdır. Ayetteki bağlamda, dinlerini yaşayamadıkları halde hicret etmeyerek kendilerini bu duruma düşürenlerin halidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'zulüm' kavramı, sadece başkalarına haksızlık etmekle kalmaz, aynı zamanda Allah'ın koyduğu sınırları aşmak ve kişinin kendi nefsine karşı işlediği günahları da kapsar. Bu ayetteki 'zâlimî enfusihim', Allah'ın emrettiği hicreti terk ederek kendi ruhsal ve fiziksel iyiliklerine zarar verenleri ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): İstiz'âf, birini zayıf ve güçsüz kılmak, onu ezmek demektir. Ayetteki 'müsted'afîn' ifadesi, müşrikler arasında dinlerini yaşama imkanı bulamayan, baskı altında tutulan ve bu nedenle kendilerini güçsüz hisseden kişileri anlatır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Müsted'af, başkaları tarafından zayıf düşürülen, aciz bırakılan kimsedir. Ancak bu ayetteki bağlamda, melekler onların bu mazeretini kabul etmeyerek, kendi iradeleriyle bu zayıflık durumunda kalmayı tercih ettiklerini ima ederler, çünkü hicret etme imkanları vardı.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kur'an'da 'müsted'af' kelimesi, genellikle zulme uğrayan, baskı altında yaşayan ve güçsüz bırakılan topluluklar için kullanılır. Ancak bu ayette, bu durumun bir mazeret olup olamayacağı sorgulanır; zira Allah'ın arzı geniştir ve hicret imkanı mevcuttur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hicret, bir yerden başka bir yere, özellikle de Allah rızası için dinini yaşamak amacıyla göç etmektir. Ayetteki 'tühâcirû' fiili, meleklerin, dinlerini yaşayamayanlara, Allah'ın geniş arzında başka bir yere göç etmeleri gerektiğini hatırlatmasıdır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Hicret, bir yeri terk edip başka bir yere gitmektir. Şer'î anlamda ise, dinini korumak amacıyla küfür diyarından İslam diyarına göç etmektir. Ayetteki soru, bu kişilerin neden bu dini yükümlülüğü yerine getirmediklerini sorgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Hicret, Kur'an'da sadece fiziksel bir göç değil, aynı zamanda eski yaşam tarzından, inançsızlıktan ve zulümden koparak yeni bir başlangıç yapma eylemi olarak da ele alınır. Bu ayette, hicretin, dinini yaşama özgürlüğünü elde etmek için bir zorunluluk olduğu vurgulanır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Me'vâ, bir kimsenin sığındığı, barındığı yerdir. Ayetteki 'me'vâhum cehennem' ifadesi, hicret etmeyerek kendilerine zulmedenlerin nihai varış yerinin cehennem olduğunu, oranın onlar için bir sığınak değil, bir ceza yurdu olduğunu belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Me'vâ, kişinin döndüğü ve yerleştiği yerdir. Bu ayette, cehennemin, bu kişilerin dünyadaki yanlış tercihleri sonucunda varacakları son ve kalıcı ikametgahları olduğu ifade edilir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Masîr, bir şeyin döndüğü, nihayetlendiği yerdir. Ayetteki 'sâet masîrâ' ifadesi, cehennemin ne kadar kötü bir dönüş yeri olduğunu, yani oraya varmanın ne kadar acı bir akıbet olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Masîr, bir şeyin sonu, akıbeti ve varılacak yeridir. Bu ayette, cehennemin, Allah'ın emirlerine uymayan ve kendilerine zulmedenler için kötü bir son ve dönüş yeri olduğu belirtilir.