Zuhruf Sûresi 49. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Zuhruf 49Cüz 25 · Sayfa 493

Zuhruf Sûresi 49. Âyet

الزخرف

Ve kâlû yâ eyyuhâ-ssâhiru ud'u lenâ rabbeke bimâ ‘ahide ‘indeke innenâ lemuhtedûn(e)

(Onlar azabı görünce) "Ey büyücü! Sana verdiği söze dayanarak, bizim için Rabbine dua et. Çünkü biz artık doğru yola gireceğiz" dediler.

Zuhruf Suresi 49. ayet, Firavun ve kavminin Hz. Musa'ya hitabını ve içinde bulundukları sıkıntıdan kurtulmak için ondan yardım taleplerini dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'sihirbaz' hitabının ve 'ahd' kavramının derin anlamlarını ortaya koyarak, kavmin çaresizliğini ve imana yönelişlerindeki geçiciliği vurgular.

1ٱلسَّاحِرُs-h-r

Kök:س ح ر—Ayette, Hz. Musa'ya hitaben kullanılan ve onun mucizelerini sihir olarak niteleyen bir ifadedir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sihr' kelimesini, 'sebebi gizli olan ve gerçekte olduğundan farklı görünen her şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'es-sâhir' ifadesi, Firavun ve kavminin Hz. Musa'nın mucizelerini, hakikatini idrak edemedikleri için bir tür aldatmaca veya göz boyama olarak gördüklerini belirtir. Bu, onların imandan uzak duruşlarının ve mucizeleri küçümsemelerinin bir göstergesidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'sihr' kelimesinin mecazi anlamlarına değinir. Ayetteki 'es-sâhir' hitabı, kavmin Hz. Musa'ya karşı kullandığı aşağılayıcı bir ifade olmakla birlikte, aynı zamanda onun olağanüstü güçlerine duydukları hayranlığı ve korkuyu da gizlice barındırır. Onlar, bu hitapla Hz. Musa'nın peygamberliğini değil, sadece 'sihirbazlığını' kabul etmişlerdir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'sihr' kavramının, genellikle peygamberlerin mucizelerini reddetmek için kullanılan bir argüman olduğunu belirtir. Zuhruf 49'daki 'es-sâhir' hitabı, Firavun ve kavminin, Hz. Musa'nın getirdiği ilahi mesajı değil, sadece dışsal ve şaşırtıcı eylemlerini algıladıklarını gösterir. Bu, onların hakikati görme yeteneklerinin perdelendiğini ifade eder.

2ٱدْعُd-'-v

Kök:د ع و—Ayette, Firavun ve kavminin Hz. Musa'dan Allah'a yalvarmasını, dua etmesini isteme fiilidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'duâ' kelimesini 'bir şeyi kendine doğru çekmek, çağırmak' olarak açıklar. Ayetteki 'ud'u' emri, kavmin içinde bulundukları sıkıntıdan kurtulmak için Hz. Musa'nın Allah ile olan özel bağını kullanarak yardım talep etmelerini ifade eder. Bu, onların çaresizlik anında dahi Allah'a doğrudan yönelmek yerine, bir aracıya ihtiyaç duymalarını gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'duâ'nın 'Allah'tan bir şey istemek, O'na yönelmek' olduğunu belirtir. Zuhruf 49'daki 'ud'u lenâ' ifadesi, kavmin kendi başlarına Allah'a yönelme cesaretini bulamadıklarını, ancak Hz. Musa'nın peygamberlik makamının Allah katındaki değerini bir şekilde kabul ettiklerini gösterir. Bu, onların geçici bir iman belirtisi olarak yorumlanabilir.

3رَبَّكَr-b-b

Kök:ر ب ب—Ayette, Hz. Musa'nın terbiye edicisi, sahibi ve yöneticisi olan Allah'a işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Rab' kelimesini 'terbiye eden, yetiştiren, sahip olan, idare eden' olarak açıklar. Ayetteki 'Rabbeke' ifadesi, Firavun ve kavminin, Hz. Musa'nın Allah ile olan özel ilişkisini ve Allah'ın onun üzerindeki terbiye ediciliğini kabul ettiklerini gösterir. Bu, onların Allah'ın varlığını ve kudretini inkar edememelerinin bir sonucudur, ancak bu kabul, henüz tam bir imana dönüşmemiştir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'Rab' kelimesinin 'sahip, malik, efendi' anlamlarına vurgu yapar. Zuhruf 49'daki 'Rabbeke' kullanımı, kavmin Hz. Musa'nın Allah'a olan aidiyetini ve Allah'ın onun üzerindeki mutlak otoritesini kabul ettiğini gösterir. Bu, onların kendi tanrılaştırdıkları Firavun'un acizliğini gördükleri bir anda, gerçek gücün Allah'ta olduğunu dolaylı yoldan itiraf etmeleridir.

4عَهِدَ'-h-d

Kök:ع ه د—Ayette, Allah'ın Hz. Musa'ya verdiği sözü, ahdi veya onunla yaptığı anlaşmayı ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ahd' kelimesini 'sözleşme, antlaşma, emanet' olarak açıklar. Ayetteki 'bimâ 'ahide 'indeke' ifadesi, Firavun ve kavminin, Allah'ın Hz. Musa'ya peygamberlik göreviyle birlikte verdiği özel bir yetki veya vaat olduğunu düşündüklerini belirtir. Bu, onların Hz. Musa'nın Allah katındaki konumunu ve duasının kabul edileceğine dair inançlarını gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ahd'in 'bir şeyi korumak, gözetmek' anlamlarına da geldiğini belirtir. Zuhruf 49'daki 'bimâ 'ahide 'indeke' ifadesi, Allah'ın Hz. Musa'ya verdiği peygamberlik görevi ve mucizelerle birlikte, onun dualarını kabul etme vaadini de içerdiğini ima eder. Kavim, bu 'ahd'e dayanarak Hz. Musa'dan kendileri için dua etmesini istemektedir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ahd' kavramının Kur'an'da genellikle Allah ile kulları arasındaki karşılıklı yükümlülükleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'bimâ 'ahide 'indeke' ifadesi, Firavun ve kavminin, Allah'ın Hz. Musa'ya verdiği peygamberlik ahdinin, onun dualarının kabul edilmesini de kapsadığını düşündüklerini gösterir. Bu, onların çaresizlik anında dahi ilahi bir sözleşmeye sığınma arayışlarını yansıtır.

5لَمُهْتَدُونَh-d-y

Kök:ه د ي—Ayette, doğru yola erişme, hidayete erme arzusunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hidâyet' kelimesini 'doğru yolu göstermek, doğru yola iletmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'lemuhtedûn' ifadesi, kavmin içinde bulundukları sıkıntıdan kurtulmak için Hz. Musa'nın duası vesilesiyle doğru yolu bulacaklarına dair geçici bir umut beslediklerini gösterir. Bu, onların zor durumda kaldıklarında imana yönelme eğilimlerini, ancak bu yönelişin kalıcı olmadığını vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'hidâyet'in 'Allah'ın lütfuyla doğru yolu bulmak' olduğunu belirtir. Zuhruf 49'daki 'innena lemuhtedûn' ifadesi, kavmin, Hz. Musa'nın duası kabul edildiği takdirde, Allah'ın kendilerine hidayet vereceğine dair bir beklenti içinde olduklarını gösterir. Ancak bu beklenti, samimi bir iman değil, bir kurtuluş arayışının sonucudur.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'hidâyet'in, Allah'ın insanlara doğru yolu göstermesi ve onların da bu yolu takip etmesiyle gerçekleşen bir süreç olduğunu açıklar. Zuhruf 49'daki 'lemuhtedûn' ifadesi, Firavun ve kavminin, yaşadıkları felaketler karşısında, Hz. Musa'nın aracılığıyla bir çıkış yolu aradıklarını ve bu çıkış yolunu 'hidayet' olarak adlandırdıklarını gösterir. Ancak bu hidayet arayışı, genellikle geçici ve şartlara bağlıdır.

Zuhruf Sûresi

Âyet-i Kerime rububiyet mertebesi âyetlerindendir.

Mudill üzere Aziz, Cabbar ve Mütekebbir olan nefsi emmare, yardımcıları vehim ve hayal kuvvetleri kendi varlıklarında bulunan ateş azapları olduğunun farkına varınca, kendileri gibi sihir kuvvetlerinin kullanıcıları ve diğer kuvvetler bunları gerçek sanmalarından dolayı Musa (a.s.) Ey “Sihirbaz” diye hitap etmektedirler.

Kendi varlığında “Museviyet” mertebesi hüküm sürmeye başlayan nefsi emmare ve kuvvetleri onu “Sihirbaz”^[57] diye nitelemektedir. Nefsi emmarenin hayal kuvveti oluşturmuş olduğu sihri ortadan kaldıran “Museviyet” mertebesinin aklı- küll gücünün nefsi emmare hala farkına varamamış ve sihir olarak niteleyip iftira atmaktadır.

Ve Musâ (a.s.) Hadi esmâsı üzerinde olduğundan Hadi esmâsı ile olan ahdin, sözün ile onun zuhur mahalli olman neticesinde ondan bizim için bu azabı kaldırmasını iste ve biz doğru yola gireceğiz diye Museviyet mertebesine ve “Hadi” esmâsına tabii olacağını bildirir. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku