Zuhruf Sûresi 48. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Zuhruf 48Cüz 25 · Sayfa 493

Zuhruf Sûresi 48. Âyet

الزخرف

Vemâ nurîhim min âyetin illâ hiye ekberu min uḣtihâ(s) ve eḣażnâhum bil'ażâbi le'allehum yerci'ûn(e)

Onlara gösterdiğimiz her bir mucize önceki benzerinden daha büyüktü. Doğru yola dönsünler diye, onları azaba uğrattık.

Bu ayet, Allah'ın Firavun ve kavmine gösterdiği mucizelerin büyüklüğünü ve bu mucizelerin amacını, yani onların doğru yola dönmelerini, ancak buna rağmen azaba uğratılmalarını dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. Anahtar kavramlar, ilahi işaretlerin niteliğini ve ilahi müdahalenin amacını vurgular.

1نُرِيهِمr-e-y

Kök:ر أ ى—Allah'ın onlara mucizeleri göstermesi, gözler önüne sermesi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'r-e-y' kökünün görme eylemini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'nürîhim' fiili, Allah'ın Firavun ve kavmine mucizeleri bizzat göstermesi, onların gözleriyle müşahede etmelerini sağlaması anlamındadır. Bu, sadece bilgi vermek değil, aynı zamanda somut bir tecrübe yaşatmaktır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, Kur'an'daki bu tür ifadelerin mecazi anlamlar taşıyabileceğine işaret eder. Burada 'göstermek', sadece fiziksel bir görme değil, aynı zamanda bir ibret ve delil sunma anlamını da içerir. Mucizelerin gösterilmesi, onların hakikati idrak etmeleri için bir vesiledir.

2ءَايَةٍe-y-y

Kök:أ ي ي—Allah'ın kudretini ve birliğini gösteren delil, işaret veya mucize.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'âyet' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bu ayette ise Allah'ın peygamberleri aracılığıyla gösterdiği olağanüstü olaylar, yani mucizeler anlamına geldiğini belirtir. Bu mucizeler, Firavun ve kavmi için birer uyarı ve delil niteliğindedir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'âyet' kelimesinin 'alamet', 'işaret' ve 'delil' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'âyet' kelimesi, Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini gösteren, insanları doğru yola sevk etmeyi amaçlayan somut delillerdir. Her bir mucize, bir öncekinden daha etkili ve ikna edici bir işaret olarak sunulmuştur.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'âyet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre 'âyet', sadece bir işaret değil, aynı zamanda Allah'ın iradesinin ve gücünün bir tezahürüdür. Bu ayetteki 'âyet', Firavun'un inkârına karşı Allah'ın gönderdiği, ilahi bir müdahale ve uyarı niteliğindeki mucizelerdir.

3أَكْبَرُk-b-r

Kök:ك ب ر—Daha büyük, daha yüce, daha önemli.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'k-b-r' kökünün büyüklük, yücelik ve azamet ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ekberu', her bir mucizenin bir öncekinden daha etkileyici, daha çarpıcı ve daha ikna edici olduğunu vurgular. Bu, Allah'ın kudretinin artan bir şekilde tecelli ettiğini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ekber' kelimesinin 'ism-i tafdil' olarak üstünlük bildirdiğini açıklar. Burada mucizelerin birbirine göre üstünlüğünü, yani her birinin diğerinden daha büyük ve daha etkili olduğunu ifade eder. Bu, ilahi mesajın ciddiyetini ve Firavun'a verilen şansın büyüklüğünü vurgular.

4أَخَذْنَـٰهُمe-h-z

Kök:أ خ ذ—Onları yakalamak, cezalandırmak, azaba uğratmak.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ahz' fiilinin Kur'an'da 'yakalamak', 'cezalandırmak' ve 'helak etmek' gibi anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'ehaznâhum', Allah'ın Firavun ve kavmini inkârları sebebiyle azapla kuşatması, onları cezalandırması anlamındadır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ahz' fiilinin burada 'bi' harf-i cerriyle birlikte kullanıldığında 'azapla kuşatmak', 'cezalandırmak' manasına geldiğini açıklar. Bu, Allah'ın onlara hak ettikleri cezayı vermesi ve onları azaba duçar etmesi demektir.

5ٱلْعَذَابِa-z-b

Kök:ع ذ ب—Acı veren ceza, işkence, sıkıntı.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'azâb' kelimesinin 'tatlılıktan uzaklaştıran', 'acı veren' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-azâb', Firavun ve kavminin inkârları ve isyanları sebebiyle maruz kaldıkları ilahi cezayı, yani musibetleri ve sıkıntıları ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'azâb' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın inkârcılara ve zalimlere verdiği dünyevi veya uhrevi cezaları ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'azâb', Firavun ve kavmine gönderilen musibetler (tufan, çekirge, kurbağa, kan vb.) olarak anlaşılmalıdır ki bu, onların doğru yola dönmeleri için bir uyarı niteliğindedir.

6يَرْجِعُونَr-c-a

Kök:ر ج ع—Geri dönmek, doğru yola dönmek, tevbe etmek.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'rücû'' fiilinin 'geri dönmek' anlamının yanı sıra, Kur'an bağlamında 'tevbe etmek', 'Allah'a yönelmek' ve 'doğru yola dönmek' manalarına geldiğini açıklar. Bu ayetteki 'yercî'ûn', Firavun ve kavminin inkârdan vazgeçip imana gelmeleri, Allah'ın emirlerine uymaları anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'r-c-a' kökünün asıl anlamının 'bir yere veya hale geri dönmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yercî'ûn', onların sapkınlıklarından ve inkârlarından vazgeçerek Allah'ın gösterdiği hak yola dönmelerini, yani hidayete ermelerini ifade eder. Azabın amacı, onları bu dönüşe sevk etmektir.

Zuhruf Sûresi

Yine âyet-i kerime zâti âyetlerdendir.

“nurîhim” Burada gösterilen âyet-mucizeleri biz zatımızdan göstedik. “Görme”de nûr yani eşyanın hakikatidir. Nûr eşyayı içten aydınlatan onu varlık sahasına çıkarandır. Rububiyet mertebesinden gösterilen âyet-işaretlerin hakikati ise her seferinde bir ötekinden daha büyüktü. Ama hayal ve vehimleri hakikati alaya alıp gülmeye devam ettiler. (Murat Derûni)

(……..Leallehüm yerciûn………)

48. “….umulur ki inkârlarından dönerler….” Bu Âyet-i keriyme’de dikkat çeken husus (يَرْجِعُونَ) (rucu’) kelimesidir. Bu kelimenin sayı değerleri (200+3+ 6+70=279) dur toplarsak, (2+7+9=18) eder ki, bu da (18) bin âlemin efendisine dönmektir diyebiliriz, yani dönülecek yer Mûsâ (a.s.) mın şahsında Hakikat-ı Muham- mediyye ye dönmektir, diyebiliriz.^[56] “ İz- -T-B- ”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

13 ve Hakîkat-i İlâhiyye