Zuhruf Sûresi 63. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Zuhruf 63Cüz 25 · Sayfa 494

Zuhruf Sûresi 63. Âyet

الزخرف

Velemmâ câe ‘îsâ bilbeyyinâti kâle kad ci/tukum bilhikmeti veli-ubeyyine lekum ba'da-lleżî taḣtelifûne fîh(i)(s) fettekû(A)llâhe ve-etî'ûn(i)

İsa, apaçık mucizeleri getirdiği zaman şöyle demişti: "Ben size hikmeti getirdim ve hakkında ayrılığa düştüğünüz şeylerden bir kısmını size açıklamak için geldim. Öyle ise, Allah'a karşı gelmekten sakının ve bana itaat edin."

Zuhruf Suresi'nin 63. ayeti, Hz. İsa'nın peygamberlik misyonunu, getirdiği 'beyyinât' ve 'hikmet' kavramları üzerinden açıklamakta, tebliğinin temelinde ihtilafları giderme ve Allah'a itaate çağırma olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, İsa'nın risaletinin mahiyetini ve muhataplarına yönelik çağrısını dilbilimsel bir derinlikle sunar.

1جَآءَc-y-e

Kök:ج ي ء—Hz. İsa'nın peygamber olarak gelmesini, gönderilmesini ve tebliğe başlamasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): C-y-e kökü, bir yerden bir yere intikal etmeyi, gelmeyi ifade eder. Ayetteki kullanımı, Hz. İsa'nın Allah tarafından belirli bir görevle gönderilmesi ve insanlara tebliğde bulunmak üzere ortaya çıkması anlamındadır. Bu, sadece fiziksel bir geliş değil, aynı zamanda risaletle birlikte bir zuhurdur.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): C-y-e fiili, Kur'an'da bazen mecazi anlamda kullanılır. Burada 'gelmek', Hz. İsa'nın peygamberlik göreviyle ortaya çıkması ve insanlara ilahi mesajı ulaştırması anlamındadır. Bu, bir elçinin gönderilmesi ve tebliğe başlaması eylemini ifade eder.

2بِٱلْبَيِّنَـٰتِb-y-n

Kök:ب ي ن—Hz. İsa'nın peygamberliğini ispatlayan açık delilleri, mucizeleri ve hakikatleri ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Beyyinât kelimesi, 'beyân' kökünden türemiş olup, açıklayıcı, apaçık deliller anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, Hz. İsa'nın peygamberliğini tasdik eden mucizeler ve getirdiği hakikatler kastedilmektedir. Bunlar, insanların şüphelerini giderecek ve doğru yolu gösterecek açık kanıtlardır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Beyyinât, bir şeyin açıklığa kavuşmasını sağlayan delillerdir. Hz. İsa'nın getirdiği beyyinât, onun peygamberliğini kanıtlayan mucizeler (ölüleri diriltme, körleri iyileştirme vb.) ve tebliğ ettiği ilahi hakikatlerdir. Bu deliller, insanlara doğruyu yanlıştan ayırma imkanı sunar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu'ya göre 'beyyine' kavramı, Kur'an'da genellikle peygamberlerin getirdiği, hakikati apaçık ortaya koyan, şüpheye yer bırakmayan deliller ve mucizeler için kullanılır. Hz. İsa'nın getirdiği beyyinât da onun ilahi bir elçi olduğunu kanıtlayan, insanları ikna edici nitelikteki açık işaretlerdir.

3بِٱلْحِكْمَةِh-k-m

Kök:ح ك م—Hz. İsa'nın getirdiği ilahi bilgiyi, doğru hüküm verme yeteneğini, derin anlayışı ve peygamberlik hikmetini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hikmet, bir şeyi en doğru şekilde bilme ve en doğru şekilde yapma yeteneğidir. Ayetteki 'hikmet', Hz. İsa'ya verilen peygamberlik bilgisi, ilahi sırları anlama ve insanlara doğru yolu gösterme yeteneğidir. Bu, sadece bilgi değil, aynı zamanda bu bilginin pratik uygulaması ve doğru hükümler verme kabiliyetidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Hikmet, eşyanın hakikatini bilmek ve bu bilgiye göre amel etmektir. Hz. İsa'nın getirdiği hikmet, onun ilahi vahiy yoluyla elde ettiği derin anlayış ve doğru kararlar verme yeteneğidir. Bu, hem teorik bilgiyi hem de pratik uygulamayı kapsar ve insanları doğruya yönlendirme gücünü ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hikmet'i Kur'an'da genellikle peygamberlere verilen özel bir ilahi bilgi ve anlayış olarak tanımlar. Bu, sadece akıl yürütmeyle elde edilemeyen, ilahi kaynaklı bir derinliktir. Hz. İsa'nın hikmeti, onun tebliğindeki isabeti, doğruyu yanlıştan ayırma gücü ve insanlara yol gösterme yeteneğidir.

4تَخْتَلِفُونَh-l-f

Kök:خ ل ف—İnsanların dinî konularda veya hayatın çeşitli meselelerinde anlaşmazlığa düşmelerini, farklı görüşler benimsemelerini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): H-l-f kökü, bir şeyin arkasından gelmek, yerine geçmek veya bir şeyden farklı olmak anlamlarına gelir. 'İhtilaf', bir konuda farklı görüşlere sahip olmak, anlaşmazlığa düşmek demektir. Ayette, Hz. İsa'nın görevinin, insanların dinî veya dünyevi konularda düştükleri anlaşmazlıkları gidermek olduğu belirtilir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): İhtilaf, bir konuda farklı yollara sapmak, zıt görüşler benimsemektir. Hz. İsa'nın 'ihtilaf ettikleri şeylerin bir kısmını açıklamak' ifadesi, onun tebliğinin, insanların doğruyu bulmakta zorlandığı, üzerinde anlaşamadığı meselelerde netlik getirme amacını taşır.

5فَٱتَّقُوا۟v-k-y

Kök:و ق ى—Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak O'na karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmeyi, O'ndan sakınmayı ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Takva, bir şeyi korumak, muhafaza etmek ve zararlı şeylerden sakınmak anlamına gelir. Allah'a karşı takva ise, kişinin kendisini Allah'ın azabından, gazabından ve hoşnutsuzluğundan korumasıdır. Bu, Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak gerçekleşir. Ayetteki emir, Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmeye çağrıdır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'takva'yı Kur'an'ın merkezi kavramlarından biri olarak ele alır ve onu 'Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek', 'Allah'ın gazabından sakınmak' ve 'Allah'ın emirlerine itaat etmek' olarak tanımlar. Hz. İsa'nın bu çağrısı, muhataplarını Allah'ın rızasını kazanmaya ve O'na karşı gelmekten kaçınmaya yöneliktir.

6وَأَطِيعُونِt-v-'-

Kök:ط و ع—Hz. İsa'nın peygamberlik sıfatıyla getirdiği ilahi mesajlara ve emirlerine uymayı, ona itaat etmeyi ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): T-v-'- kökü, isteyerek ve gönüllü olarak boyun eğmek, emre uymak anlamına gelir. Peygamberlere itaat, Allah'a itaatin bir gereğidir, zira peygamberler Allah'ın emirlerini tebliğ ederler. Ayetteki 'bana itaat edin' emri, Hz. İsa'nın getirdiği ilahi mesajlara ve onun rehberliğine kayıtsız şartsız uymayı ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): İtaat, bir emre uymak ve ona göre hareket etmektir. Hz. İsa'nın 'bana itaat edin' çağrısı, onun peygamberlik otoritesine ve Allah'tan getirdiği hükümlere teslim olmayı gerektirir. Bu, sadece sözlü bir kabul değil, aynı zamanda fiili bir bağlılıktır.

Zuhruf Sûresi

Âyet-i kerime “İseviyet” mertebesi âyetlerindendir.

Mûsâ (a.s.) verilen levhalar içinde Nûr ve Rububiyet mertebesi levhalarını açıklamamıştı. Bu levhaların hakikatini Îsâ (a.s.) kavmine açıklamıştır. Bunlar ayrığa düştüğü konulardır.

“Nûr” eşyanın içten aydınlatan ve onub varlık sağasında görünmesini sağlar.

“Rububiyet” haikati ise her fiilin (ESMÂ’ÜL HÜSNÂ) ALLAH’ ın güzel isimlerinden birinin zuhur yeri olduğunun kavranması ve fiilleri meydana getiren ve onlara KİM’lik veren İSİM’ lerde görüp (ESMÂ’ÜL HÜSNÂ) “ALLAH’ın güzel isimleri” ni birlenmesidir.

Kişi “İseviyet” mertebesine geldiğinde kendi varlığında “bilhikmeti veli-ubeyyine” hikmet ile bazı şeyleri açılamaya geldim der. “Hikmet” ilmi ledün bilgisidir. Ve eşyayı yerli yerine yani onun hakikatinin, isminin ne olduğu anlamaya açıklamaya yarar.

Toprak hikmettir. “İsâ” (a.s.) toprak yönü ise Meryem validedir. Bu hikmet bilgisinin nefsi küllü olan “Meryem” validenin hakikatlerinden alır. Kişi sıfât mertebesine geldiğinde nefsi küllü olan irfan ehli mürşidinin yolunun hakikatleri ile yoluna devam eder. Eğer bunu terk ederse Hz. Ali’in “Cem”den farka gelmemek tehlikesi ile zındıklığa düşme tehlikesi ile karşılaşabilir. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku