Zuhruf Sûresi 88. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kavl (قول), bir düşüncenin veya ifadenin dil ile ortaya konulmasıdır. Ayetteki 've kîlihî' (وَقِيلِهِۦ) ifadesi, Hz. Peygamber'in kavminin durumuna dair Allah'a yönelttiği özel bir yakarışı, bir şikayeti ve dileği ifade eder. Bu, sadece bir söz değil, aynı zamanda bir durum tespiti ve yardım talebidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Kavl (قول), Kur'an'da bazen bir fiilin veya durumun mecazi anlatımı olarak kullanılır. Burada 'kîlihî' (قِيلِهِۦ) ifadesi, Hz. Peygamber'in kavminin inkarcılığına dair duyduğu üzüntüyü ve bu durumu Allah'a arz etmesini mecazi olarak dile getirir. Bu, bir nevi 'hal diliyle konuşma'dır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kavl (قول) kavramı, Kur'an'da sadece sözlü ifadeyi değil, aynı zamanda bir duruşu, bir inancı veya bir tavrı da yansıtabilir. Ayetteki 'kîlihî' (قِيلِهِۦ), Hz. Peygamber'in kavminin inkarcılığına karşı takındığı tavrı ve bu tavrın Allah'a arz edilişini ifade eder. Bu, bir peygamberin ümmetine karşı duyduğu sorumluluğun ve endişenin dile getirilmesidir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Kavm (قوم), genellikle erkeklerden oluşan bir topluluğu ifade etmekle birlikte, Kur'an'da daha geniş anlamda bir millet veya belirli bir inanç ya da yaşam tarzına sahip insanlar topluluğu için kullanılır. Bu ayette 'hâulâi kavm' (هَـٰٓؤُلَآءِ قَوْمٌ) ifadesi, Hz. Peygamber'in muhatap olduğu, inkarcılıkta direnen belirli bir insan grubunu işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kavm (قوم), bir araya gelmiş, ortak bir amaç veya özellik etrafında toplanmış insan topluluğudur. Ayetteki 'kavmün lâ yu'minûn' (قَوْمٌ لَّا يُؤْمِنُونَ) ifadesi, inançsızlık özelliğiyle tanımlanan, Hz. Peygamber'in tebliğine karşı çıkan bir topluluğu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kavm (قوم), bir peygamberin gönderildiği, ona tabi olan veya karşı çıkan insan grubunu ifade eder. Zuhruf Suresi 88. ayetindeki 'kavm' (قوم), Hz. Peygamber'in tebliğ ettiği hakikati reddeden, inançsızlıkta ısrar eden Mekke müşriklerini temsil eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İman (إيمان), kalple tasdik, dille ikrar ve azalarla amel etmeyi içeren kapsamlı bir kavramdır. 'Lâ yu'minûn' (لَّا يُؤْمِنُونَ) ifadesi, bu kavmin kalben tasdik etmediğini, dolayısıyla Allah'ın birliğine ve peygamberin risaletine inanmadığını açıkça belirtir. Bu, sadece bir bilgi eksikliği değil, aynı zamanda bir red ve inkardır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İman (إيمان), Kur'an'da sadece soyut bir inanç değil, aynı zamanda Allah'a teslimiyet ve O'nun emirlerine güvenmek anlamına gelir. 'Lâ yu'minûn' (لَّا يُؤْمِنُونَ) ifadesi, bu kavmin Allah'a ve O'nun gönderdiği mesaja karşı bir güven eksikliği ve teslimiyetsizlik içinde olduğunu gösterir. Bu, onların dünya görüşlerinin ve yaşam tarzlarının temelini oluşturan bir inkarcılıktır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): İman (إيمان) kelimesi, köken itibarıyla 'emn' (أمن) yani güven ve emniyetle ilişkilidir. İnanmayan (lâ yu'minûn) bir kavim, Allah'a ve O'nun vaatlerine güvenmeyen, dolayısıyla kendilerini emniyette hissetmeyen bir topluluktur. Bu ayetteki kullanım, onların sadece zihinsel bir reddediş içinde değil, aynı zamanda manevi bir güvensizlik ve huzursuzluk içinde olduklarını ima eder.