Mülk Sûresi 12. âyetin işârî (bâtınî) tefsiri nedir?

### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri إِنَّ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ كَبِيرٌ — Rablerinden gıyâbında — görmeden — korkanlar, onlar için mağfiret ve büyük bir ecir vardır. Şimdi bu âyet-i kerîmenin zâhir libâsını çıkarıp, bâtın elbisesini giyelim. Burada kilit kavram بِالْغَيْبِ (bi'l-ğayb) — görmeden, gıyâbında — ifadesidir. Nitekim Kefevî Hazretleri el-Külliyyât'ında خَشْيَة (haşyet) ile خَوْف (havf) arasındaki farkı şöyle açıklar: Havf, herhangi bir korkudur — bazen bilgisizlikten, bazen tehlike hissinden doğar. Haşyet ise ilimden doğan korkudur. Allah'tan haşyet duyan, O'nu tanıdığı için korkar. Bu yüzden Kur'ân 'innema yahşallâhe min ibâdihil-ulemâ' (Fâtır 28) buyurur — Allah'tan ancak âlimler haşyet duyar. 'Bi'l-ğayb' kaydı, bu haşyetin derinliğini gösterir. Görmeden, işitmeden, fiziksel olarak algılamadan — sırf iman ve ma'rifetle korkmak. Bu, îma

Mülk 12Cüz 29 · Sayfa 562

Mülk Sûresi 12. Âyet

الملك

Önceki Ayet Sonraki Ayet

Sohbete sor

İnne-lleżîne yaḣşevne rabbehum bilġaybi lehum maġfiratun ve ecrun kebîr(un)

Görmedikleri halde Rablerinden korkanlar için bir bağışlanma ve büyük bir mükafat vardır.

Görmedikleri halde Rablerinden haşyet duyanlar, mağfiret ve büyük mükafatla müjdelenirler. Gaybi iman ve haşyet kavramları öne çıkar.

1يَخْشَوْنَH-Ş-Y

Kök:خ ش ي—Haşyet duymak; ilim ve marifete dayalı, kalbi titreten derin saygı ve korku.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât): Haşyet, ilme dayalı bir korkudur; salt havf (korku) dan farklıdır. 'İnnemâ yahşallâhe min ibâdihil-ulemâ' (Allah'tan ancak alimler hakkıyla korkar) ayetinde olduğu gibi haşyet, bilgiyle orantılı artan bir tazim ve heybet duygusudur.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Haşyet, havf, rehbet ve vecel arasındaki fark: Havf genel korku, rehbet kaçınma korkusu, vecel kalp titreyişi, haşyet ise en üstünüdür — azametin idrakinden doğan derin hürmet ve korku.

Hilmi Güngör (Kelime Anlam Bilgisi): Haşyet kelimesi Kur'an dilinde korkunun en yüksek mertebesidir. Sebebi bilgisizlik değil, aksine ilahi azamet ve celal hakkındaki derin bilgidir.

2بِالْغَيْبِG-Y-B

Kök:غ ي ب—Gayb halinde, görmeden; duyu organlarıyla algılanamayan, iman ve kalp gözüyle idrak edilen.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât): Gayb, duyulardan gizli kalan her şeydir. Allah'a bil-gayb iman, O'nu görmeden, delillerle ve kalp nuruyla tanıyıp inanmaktır. Bu, imanın en değerli mertebesidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dini ve Ahlaki Kavramlar): Gayb kavramı Kur'an'ın epistemolojisinin temel taşıdır. İnsan bilgisinin sınırını çizer ve bu sınırı iman ile aşmayı teklif eder. Bil-gayb haşyet, görünenin ötesine iman edebilmenin delilidir.

3مَغْفِرَةٌG-F-R

Kök:غ ف ر—Bağışlanma, günahların örtülüp affedilmesi; ilahi merhamet ve setrin tezahürü.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât): Mağfire, günahı örtüp cezasından korumaktır. Gafr, miğfer (savaş başlığı) ile aynı köktendir; nasıl miğfer başı korursa, mağfire de kulu azaptan korur.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Mağfire ile afv arasındaki fark: Afv günahın silinmesi, mağfire ise günahın örtülüp cezadan korunmasıdır. Mağfire daha kapsamlıdır çünkü hem günahı örter hem kulun şerefini korur.

Mülk Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(İnnellezîne yahşevne rabbehum bil gaybi lehum magfiretun ve ecrun kebîr.) Mülk (67/12) “Muhakkak ki onlar, gayblarıyla Rab'lerine huşû duyarlar. Onlar için mağfiret ve büyük ecir vardır.”

“bil gaybi” ifâdesinden anlaşılması gereken kişide olan gaybın uyanmasıdır. Kişinin kulağının duyması, aklının çalışmaya başlaması gaybının uyanmaya başlamasına sebep olmaktadır. Kişi için gayb âlemi kendisinde bulunan varlığını bildiği ancak göremediği ma’nâ âlemidir. Eğer kişilerin gaybleri olmasa zâten Rabb’larının hakîkatini idrâk etmeleri mümkün değildir.

Eserin tamamını oku