Emmen hâżâ-lleżî huve cundun lekum yensurukum min dûni-rrahmân(i)(c) ini-lkâfirûne illâ fî ġurûr(in)
Yahut Rahman'dan başka size yardım edecek şu ordunuz (taraftarlarınız) kimlerdir? İnkarcılar ancak bir aldanış içindedirler.
Rahmân olan Allah'a karşı şu size yardım edecek askerleriniz hani kimlerdir? İnkârcılar, ancak derin bir gaflet içinde bulunmaktadırlar.
Rahmân'a karşı size yardım edecek ordunuz kimdir? İnkarcılar ancak bir aldanış içindedirler. Beşeri güçlerin ilahi kudret karşısında hiçliği vurgulanır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât): Cünd, bir araya gelmiş topluluk ve askerlerdir. Burada istifham-ı inkârî (inkar sorusu) ile sorulur: Rahmân'ın azabı karşısında size yardım edebilecek hangi ordu var? Cevap: Hiçbiri.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Cünd kelimesi Kur'an'da hem melekler hem insanlar için kullanılır. Allah'ın da cünûdu (orduları) vardır: melekler, rüzgarlar, seller. İnkarcıların cünûdu ise Allah'ın ordularına karşı hiçtir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât): Gurûr, aldatıcı görüntüye aldanmaktır. Garrâ, dışı güzel içi çirkin olan şeydir. İnkarcıların durumu bir gurûrdur: dünya hayatının geçici güzelliğine, güçlerine ve ordularına aldanmışlardır.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Gurûr, hevâ ve heves ile kalbi meşgul ederek insanı hakikatten uzaklaştıran her şeydir. Dünya 'metâu'l-gurûr' (aldanış metâı) olarak nitelenir; süslü ama geçicidir.
Mülk Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
(Emmen hâzellezî huve cundun lekum yensurukum min dûnir rahmân, inil kâfirûne illâ fî gurûr.) Mülk (67/20) “Veyâ Rahmân'dan başka size yardım edecek olan bu askerler kimdir? Kâfirler sadece gurur içindeler.”
Âlemler henüz yok iken bu âlemlerin meydana gelmesi için nefes-i Rahmâni nefih edilmiş-üflenmiş ve bu âlemler meydana gelmiştir. İşte Besmele-i Şerif’in de anahtar oluşu bu yöndendir. Eğer bilim adamları Besmele’yi inceleseler bu âlemlerin nasıl var edildiğini kolayca ortaya çıkarabilirler di. Cenâb-ı Hakk (c.c) Ulûhiyyet zâtından Rahmâniyetine tecelli edince nefes-i Rahmâni ortaya yayılmakta ve nerede ne meydana gelecekse orada bir Rahim meydana getir-
mekte, o Rahim’de bu kısım, kısım oluşumlar meydana gelmektedir. Zâhir ve bâtın ilmi İlâhiyye dahi oradan gelmektedir. Yıldızlar, burçlar ve diğerlerinin yanısıra dünyâda olan insanların beslenmesine dahi sebeptir, ve bütün yardım onun vasıtası ile gelmektedir.
O halde yeryüzünde makam mevki ve para sahibi olan insanlar bu varlıklarına güvenerek size yardım edici değillerdir. Çünkü onlara bu varlıkları dahi veren Rahmân’dır. Ancak Allah’ın ve Rahmân’ın askerleri sizlere yardım edebilirler.
Ancak bu hakikati idrak etmeyen ve kendilerinde, kendilerine ait bir varlık vehmeden Kâfirler-perdeliler, İblisin askerleri, ellerinde bulunan varlıklarının kendilerine ait olduğunu zannettiklerinden, bu geçici varlıkları ile, sadece gurur içindeler.”