Nûh Sûresi 16. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nûh 16Cüz 29 · Sayfa 571

Nûh Sûresi 16. Âyet

نوح

Ve ce'ale-lkamera fîhinne nûran ve ce'ale-şşemse sirâcâ(n)

'Onların içinde nasıl ayı, bir ışık, güneşi de bir kandil yapmıştır?'

Bu ayet, Allah'ın yaratma kudretini ve evrendeki düzeni, özellikle ay ve güneşin işlevleri üzerinden vurgulamaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, bu iki gök cisminin temel niteliklerini ve yaratılış amaçlarını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.

1جَعَلَc-a-l

Kök:ج ع ل—Bir şeyi bir hale dönüştürmek, kılmak veya tayin etmek anlamında kullanılan fiil.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, bir şeyi yaratmak veya bir şeye bir özellik atfetmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 've ceale' ifadesi, Allah'ın ayı bir nur, güneşi ise bir sirac kıldığını, yani onlara bu özellikleri verdiğini ve bu işlevleri tayin ettiğini ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ceale' fiilinin bazen 'halk' (yaratma) anlamında, bazen de 'sayrûret' (bir şeyi bir şeye dönüştürme) anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın ayı ve güneşi belirli bir nitelikle yaratıp onlara bu işlevleri yüklediğini gösterir.

2ٱلْقَمَرَk-m-r

Kök:ق م ر—Geceleri ışık veren gök cismi olan ay.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'kamer' kelimesinin bilinen ay anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle gecenin aydınlatıcısı olarak zikredildiğini belirtir. Ayetteki 'el-kamer' ifadesi, Allah'ın yarattığı ve geceleri aydınlatan bu özel gök cismine işaret eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'kamer'in genellikle 'şems' (güneş) ile birlikte anıldığını ve her ikisinin de Allah'ın kudretinin ve evrendeki düzenin delilleri olarak sunulduğunu vurgular. Ayetteki 'kamer', bu kozmik düzenin bir parçası olarak 'nur' kaynağı şeklinde tanımlanır.

3نُورًاn-w-r

Kök:ن و ر—Kendi başına ışık kaynağı olmayan, ancak başka bir kaynaktan aldığı ışığı yansıtan aydınlık.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'nur' kelimesinin aydınlık ve ışık anlamına geldiğini, ancak ay için kullanıldığında güneşten alınan ışığı yansıtma özelliğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'nûran' ifadesi, ayın kendi başına bir ışık kaynağı olmadığını, aksine güneşten aldığı ışığı yansıttığını mecazi olarak anlatır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nur' kelimesinin hem maddi hem de manevi aydınlık için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'nûran' ifadesi, ayın geceleri sağladığı fiziksel aydınlığı, ancak bu aydınlığın kaynağının başka bir yerden (güneşten) geldiğini ima eder.

4ٱلشَّمْسَş-m-s

Kök:ش م س—Gündüzleri ışık ve ısı veren gök cismi olan güneş.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'şems' kelimesinin bilinen güneş anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle gündüzün aydınlatıcısı ve ısı kaynağı olarak zikredildiğini belirtir. Ayetteki 'eş-şems' ifadesi, Allah'ın yarattığı ve gündüzleri aydınlatan bu büyük gök cismine işaret eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'şems'in Kur'an'da 'sirac' (lamba, ışık kaynağı) ile birlikte kullanıldığında, onun kendi başına bir ışık ve ısı kaynağı olma özelliğini vurguladığını belirtir. Ayetteki 'eş-şems', bu bağlamda kendi ışığını üreten bir varlık olarak sunulur.

5سِرَاجًاs-r-c

Kök:س ر ج—Kendi başına ışık üreten, yanan bir lamba veya meşale gibi ışık kaynağı.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'sirac' kelimesinin lamba veya meşale anlamına geldiğini ve kendi başına ışık üreten bir nesneyi ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'sirâcen' ifadesi, güneşin kendi ışığını üreten, yanan bir lamba gibi olduğunu mecazi olarak belirtir, bu da ayın 'nur' olmasından farklı bir niteliğe işaret eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'sirac'ın 'nur'dan daha güçlü ve kendi kendine ışık veren bir kaynak olduğunu vurgular. Ayette güneş için 'sirac' kullanılması, onun kendi özünden ışık saçan, yakıcı ve aydınlatıcı gücünü ifade ederken, ayın 'nur' olması onun yansıtıcı özelliğini belirtir.

Nûh Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Güneş yanan bir kandil gibidir, Ay da onun ışığını nûr gibi yansıtır. Güneş, ilmi İlâhi, ay-Kamer de ilmi İlâhiyi gece karanlığında âleme yansıtmaktadır. Gece olduğunda, yâni kişi kendi nefs-î benliğinde tabiat karanlığına daldığında, ilmi İlâhiyyeyi yansıtma durumunda olan Hakikat-i Muhammediyye’nin zuhur mahalli olan İnsân-ı kâmil’e bakarak o karanlığı aydınlığa çevirmiş olmaktadır.

Güneş ilmi İlâhî, Ay-Kamer de hakikat-i Muham-medî’dir. O nun zuhur mahalli de İnsân-ı Kâmil’dir. Zâhir de böyle olduğu gibi bâtında da böyledir.

Bu mertebe Hakikat-i Muhammediyye’nin Nûhiyyet-necat-“esmâ-i nefsiyye” den kurtulma merte- besi’dir, Bu mertebenin zuhur mahalli ve İnsân-ı Kâmil-i olan, “Nûh neciyyullah” mertebesinden bunlar bildirilmiştir.^[27] “ İz- -T-B- ”

Eserin tamamını oku Okuyucuda aç

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah Kamer Sûresi