Ve mine-lleyli fescud lehu ve sebbihhu leylen tavîlâ(n)
Gecenin bir kısmında O'na secde et; geceleyin de O'nu uzun uzadıya tespih et.
İnsan Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
“Leyl” “gece” bir bakıma tecelli ilâhiyyenin bâtınıdır ki ilmi İlâhiyye henüz zuhura yani “gün-yevm”de açığa çıkmamıştır. Bu halin bir bölümünde secde et. Bu mertebe kişide aynı zamanda “fenâfillâh” mertebesi olduğundan zâten hükmü secdedir. İşte bu ilmi ilâhiyye ve “fenâfillâh” halinde onu uzun, uzun tesbîh et.
Yine akla şöyle bir soru gelebilir, mademki o kimse “fenâfillâh” ta’dır ve fânî’dir, o halde bunları nasıl yapacaktır? Denir’se şöyle bir cevap verilebilir.
Bu durumda olan bir kimsenin beşeri kimseliği kalmaz
ancak onun yerine İlâh-î kimliği-kimseliği kalır ki bu dahi Hakkın varlığında olan bir varlıktır, ve yaşantısı beşeriyetinden “tenzîh” üzeredir. İşte bu yüzden kendisinin Hakk’âni yönünden çok çok “tesbîh” istenmektedir. Burada ki secde dahi tenzihi-ilmî bir secdedir.