Enfâl Sûresi 63. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'elif' kelimesinin 'bir şeyi diğerine katmak, bir araya getirmek' anlamından geldiğini belirtir. 'Te'lîf' ise, farklı unsurları bir araya getirerek aralarında bir uyum ve bütünlük sağlamaktır. Ayetteki 'أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ' ifadesi, Allah'ın müminlerin kalpleri arasına sevgi, muhabbet ve birlik koyarak onları bir araya getirmesi anlamındadır. Bu, sadece dışsal bir birleşme değil, içsel bir uyum ve kaynaşmadır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'te'lîf' kelimesini 'cem'a' (toplamak, birleştirmek) anlamında kullanır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın müminlerin kalplerini bir araya getirmesi, onların arasındaki düşmanlığı giderip yerine dostluk ve kardeşlik tesis etmesi olarak yorumlanır. Bu, mecazi bir ifade olup, kalplerin manevi olarak birleşmesini ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ülfet' kavramının Kur'an'da toplumsal birliği ve uyumu sağlayan temel bir değer olduğunu belirtir. 'Te'lîf', bu ülfeti tesis etme fiilidir. Ayette, Allah'ın bu fiili, Medine'deki Evs ve Hazrec kabileleri arasındaki uzun süreli düşmanlığı sona erdirip onları İslam kardeşliği çatısı altında birleştirmesi örneği üzerinden açıklanır. Bu, beşerî güçlerin başaramayacağı ilahi bir müdahaledir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kalb' kelimesinin 'bir şeyi ters çevirmek, döndürmek' anlamından geldiğini ve bu nedenle sürekli değişen, dönüşen duyguların ve düşüncelerin merkezi olduğunu belirtir. Ayetteki 'قُلُوبِهِمْ' ifadesi, müminlerin iç dünyalarını, hislerini ve niyetlerini ifade eder. Allah'ın bu kalpleri 'te'lîf' etmesi, onların içsel durumlarını değiştirerek birbirlerine karşı sevgi ve bağlılık hissetmelerini sağlamasıdır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'kalb'i, idrakin ve iradenin merkezi olarak tanımlar. Ayetteki 'kalplerin birleştirilmesi', sadece duygusal bir yakınlaşma değil, aynı zamanda ortak bir inanç ve amaç etrafında zihinsel ve iradi bir birleşmeyi de ifade eder. Bu, müminlerin İslam davası etrafında kenetlenmesini sağlayan temel unsurdur.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'infâk' kelimesinin 'bir şeyi bitirmek, tüketmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا' ifadesi, yeryüzündeki tüm mal varlığını harcasan bile, kalpleri birleştirme gücüne sahip olamayacağını vurgular. Bu, beşerî maddi imkanların ilahi kudret karşısındaki acizliğini gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'infâk'ın 'bir şeyin tükenmesi, bitmesi' anlamını taşıdığını ve genellikle malın harcanması bağlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, kalpleri birleştirme gibi manevi bir fiilin, maddi harcamalarla elde edilemeyecek kadar yüce bir ilahi lütuf olduğunu pekiştirir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'azîz' kelimesinin 'üstün gelmek, yenilmez olmak, güçlü olmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Allah'ın 'Azîz' olması, O'nun her şeye gücünün yetmesi, hiçbir şeyin O'na karşı gelememesi ve iradesinin mutlak olması demektir. Ayette, kalpleri birleştirme fiilinin ancak 'Azîz' olan Allah tarafından gerçekleştirilebileceği vurgulanarak, bu fiilin ilahi kudretin bir tecellisi olduğu ifade edilir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'azîz' isminin, Allah'ın kudretinin ve üstünlüğünün bir göstergesi olduğunu açıklar. Bu bağlamda, insanların kalplerini birleştirme gibi zorlu bir işin, ancak mutlak güce sahip olan Allah tarafından başarılabileceği, O'nun iradesi dışında hiçbir gücün buna muktedir olamayacağı belirtilir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hakîm' kelimesinin 'hikmet sahibi, sağlam ve doğru hüküm veren' anlamlarına geldiğini ifade eder. Allah'ın 'Hakîm' olması, O'nun her şeyi bir amaç ve düzen içinde yaratması, fiillerinin ve kararlarının en doğru ve en uygun olması demektir. Ayette, kalpleri birleştirme fiilinin sadece kudretle değil, aynı zamanda ilahi hikmetle de gerçekleştiği vurgulanır. Bu birleşme, müminlerin hayrı ve İslam'ın yücelmesi için en uygun ve hikmetli bir eylemdir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'hakîm' isminin, Allah'ın ilim ve iradesinin mükemmelliğini ifade ettiğini belirtir. Kalplerin birleştirilmesi gibi derin ve karmaşık bir sürecin, ancak her şeyi en iyi bilen ve en doğru şekilde düzenleyen 'Hakîm' olan Allah tarafından gerçekleştirilebileceği, bu fiilin arkasında büyük bir ilahi plan ve hikmetin yattığına işaret eder.